AY Madde 171 — V. Kooperatifçiliğin geliştirilmesi

İlk kabul gerekçesi

Kooperatifçilik için Anayasada herşeyden önce bir çerçeve getirilmiştir. Devlet koopertifçiliği desteklerken millî ekonominin yararlarını dikkate alacaktır.

Kooperatifçilik millî ekonominin ortam ve şartlarına bağlı olmalıdır.

Kooperatifçiliğin amacı üretimin artırılması ve tüketicilerin korunmasıdır.

Devletin millî ekonominin gereklerine uygun yönde çalışan, üretimin artmasına ve tüketicilerin korunmasına hizmet eden kooperatiflere yardım etmesinde, ancak yarar vardır.

Bu yararın, zarara dönüşmemesi için kooperatiflerin siyasetle uğraşmaları ve siyasî partilerle işbirliği kesin olarak yasaklanmıştır.

Esasen amacı siyasal olmayan kooperatiflerin siyasal davranışları, bu yolla gerçekleşecek toplumsal faydanın tamamen ortadan kalkmasına yol açmıştır.

Devletin, kooperatifler üzerindeki gözetim ve denetimini belirtecek şekilde madde redaksiyona tabi tutulmuştur.

23/7/1995 tarihli ve 4121 sayılı Kanunun 15. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Mülga son fıkra : 23/7/1995-4121/15 md.)

Teklif eden: 301 milletvekilinin teklifi

Teklifin 20 nci maddesi ile T. C. Anayasasının 171 inci maddesinin ikinci fıkrası maddeden çıkartılarak kooperatiflere uygulanan siyaset yapma yasağı kaldırılmaktadır.

Not: Sıra sayısı taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır. Gerekçe 2/1007 esas numaralı teklifin 20 numaralı maddesine aittir; Anayasa Komisyonu üç teklifi birleştirmiş, komisyon metninin bazı maddeleri kanunlaşan metinde yer almadığından bu madde kanunun 15 numaralı maddesi olmuştur. Komisyon, teklifin maddenin ilk fıkrasını aynen tekrarlamasına karşılık kanun tekniği gereği yalnız ikinci fıkranın kaldırıldığını belirtmekle yetinmiştir (Anayasa Komisyonu raporu, s. 39–40).

son fıkra: ilk kabul metni

23/7/1995 tarihli ve 4121 sayılı Kanunun 15. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.

Kooperatifler, Devletin her türlü kontrol ve denetimine tâbi olup, siyasetle uğraşamaz ve siyasî partilerle işbirliği yapamazlar.