AY Madde 94 — B. Başkanlık Divanı

İlk kabul gerekçesi

1961 Anayasasının 84 üncü maddesinde düzenlenmiş olan Başkanlık Divanı bu madde de yasama organının tek meclis ve beş yıllık süre için seçilmesine göre yeniden düzenlenmiştir.

Başkanlık Divanının meclis üyeleri arasından meclis tarafından seçilen Başkan, Başkanvekilleri, kâtip üyeler ve idare amirlerinden oluştuğu gösterilmiştir.

Başkanlık Divanının teşkilinde siyasî parti gruplarının üye sayısı oranında divana katılmaları esası 1961 Anayasasındaki gibi muhafaza edilmiştir.

Yasama dönemi beş yıl olduğu için, bir yıl ve iki, iki olmak üzere üç döneme ayrılmıştır. Bu nedenle bir yasama döneminde üç seçim yapılması kabul edilmiştir. Her seçimden sonra başkanlık divanında meydana gelecek boşalmadan sonra yapılacak seçim geride kalan süreyi tamamlamak içindir; bunlar asıl seçimden sayılmaz.

Başkan seçiminin kolay ve kesin olması için başta bir aday süresi ve en çok dört oylama yeterli görülmüştür.

Başkanın parti faaliyetlerine tarafsızlığına ve oy kullanmaması esasına bağlı kalınmıştır.

Başkanlık Divanının kurulmasına ve süresine ilişkin Danışma Meclisince kabul edilen 102 nci madde 94 üncü madde olarak yeniden düzenlenmiştir. Bu düzenlemede bir yasama dönemi için iki seçim yapılacağı esası kabul edilmiş ve Başkan seçimine açıklık getirilerek, oturumu yöneten Başkanvekilinin de oy kullanamayacağı belirtilmiştir.

3/10/2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanunun 30. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

3/10/2001 tarihli ve 4709 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle bu fıkrada geçen “on gün içinde” ibareleri, “beş gün içinde” olarak değiştirilmiştir.

Teklif eden: 291 milletvekilinin teklifi (TBMM teklif sayfası imza listesi)

Böylece Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı seçimi daha kısa sürede tamamlanacaktır.

Not: Teklif metni taranmış görüntüdür; gerekçe görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır. Anayasa Komisyonu raporu (S. Sayısı 737) TBMM kanun bilgi sisteminde bulunmadığından karşılaştırma teklif metniyle kanun metni arasında yapılmıştır. Gerekçe teklifin 33 numaralı maddesine aittir; teklifin 27, 28 ve 32 numaralı maddeleri kanunlaşan metinde yer almadığından bu madde kanunun 30 numaralı maddesi olmuştur.

7/5/2010 tarihli ve 5982 sayılı Kanunun 10. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik ikinci cümle: 7/5/2010-5982/10 md.)

Teklif eden: 265 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 497 başlığı: ilk imza sahibi ve 264 milletvekili)

Bilindiği gibi Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin beş yılda bir yapılmasını emreden Anayasanın 77 nci maddesinin birinci fıkrası, 21/10/2007 tarihli ve 5678 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve milletvekili seçimlerin her dört yılda bir yapılması hükme bağlanmıştır.

Bu düzenlemenin bir sonucu olarak, Anayasanın 94 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında değişiklik yapılmaktadır. Buna göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı seçimlerinin her yasama döneminde iki kez yapılması ve ilk seçilenlerin görev süresinin iki yıl olması, ikinci devre için seçilenlerin görev süresinin ise o yasama döneminin sonuna kadar devam etmesi öngörülmektedir.

Not: Gerekçe teklifin 11 numaralı maddesine aittir; teklifin 8 numaralı maddesi (Anayasa 69) kanunlaşan metinde yer almadığından bu madde kanunun 10 numaralı maddesi olmuştur.