İşveren ile Çalışanların Görev, Yetki ve Yükümlülükleri
İSGK Madde 13 — Çalışmaktan kaçınma hakkı
Çalışmaktan kaçınma hakkı
(1) Ciddi ve yakın tehlike ile karşı karşıya kalan çalışanlar kurula, kurulun bulunmadığı işyerlerinde ise işverene başvurarak durumun tespit edilmesini ve gerekli tedbirlerin alınmasına karar verilmesini talep edebilir. Kurul acilen toplanarak, işveren ise derhâl kararını verir ve durumu tutanakla tespit eder. Karar, çalışana ve çalışan temsilcisine yazılı olarak bildirilir.
(2) Kurul veya işverenin çalışanın talebi yönünde karar vermesi hâlinde çalışan, gerekli tedbirler alınıncaya kadar çalışmaktan kaçınabilir. Çalışanların çalışmaktan kaçındığı dönemdeki ücreti ile kanunlardan ve iş sözleşmesinden doğan diğer hakları saklıdır.
(3) Çalışanlar ciddi ve yakın tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda birinci fıkradaki usule uymak zorunda olmaksızın işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk ederek belirlenen güvenli yere gider. Çalışanların bu hareketlerinden dolayı hakları kısıtlanamaz.
(4) İş sözleşmesiyle çalışanlar, talep etmelerine rağmen gerekli tedbirlerin alınmadığı durumlarda, tabi oldukları kanun hükümlerine göre iş sözleşmelerini feshedebilir. Toplu sözleşme veya toplu iş sözleşmesi ile çalışan kamu personeli, bu maddeye göre çalışmadığı dönemde fiilen çalışmış sayılır.
(5) Bu Kanunun 25 inci maddesine göre işyerinde işin durdurulması hâlinde, bu madde hükümleri uygulanmaz.
İçtihatlar
İSGK 13/11 karar
Yargıtay 12. Ceza Dairesi
E. 2020/9125 · K. 2023/6028 · 27.12.2023
… kaldığında işverenini bilgilendirmesi gerektiğini, tedbir alınmasına karar verilmesini talep edebileceğini, ciddi ve yakın bir tehlikenin önlenemez olduğu durumlarda işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk etmek suretiyle çalışmaktan kaçınma hakkı olduğu hususlarını, almış olduğu eğitim sayesinde bilmesi gerektiği düşünüldüğünden 6331 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesi hükümlerine uymadığı, kendisine verilen işi, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili kişisel koruyucu donanımlar kendisine sağlanmadan yaptığından 6331 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükümlerine uymadığı, çalışanın kendi sağlık ve güvenliğinin olumsuz etkilenmemesi için gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden aynı…
Madde geneli4 karar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2022/5695 · K. 2023/7011 · 20.06.2023
… sayılı Kanun’un 4 ve 5 inci maddeleri ile İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 5, 7, 8, 9, İşyeri Bina ve Eklentilerinde alınacak Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliğinin 5, 48, 66, İşyerinde Acil Durumlar Hakkındaki Yönetmeliğin 5, 7, 8, 9 maddeleri gereğince gerekli sağlık ve güvenlik tedbirlerinin alınmadığı, 6331 sayılı Kanun’un 13 üncü maddesinde işçiye kaçınma hakkı tanındığı, gördüğü hayati tehlike karşısında işverenin önlemler almadan çalışma yapmaması yönünde işçiye çalışmadan kaçınma hakkı tanındığı, işçinin 2 nci kez tehlike ve risk durumunu bilerek işyerine gittiği, davalının yeniden iş başı yapılması yönündeki talimata rağmen iş güvenliğinin gerekli güvenlik…
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2022/5690 · K. 2023/7006 · 20.06.2023
… Kanun'un 4 ve 5 inci maddeleri ile İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 5, 7, 8, 9, İşyeri Bina ve Eklentilerinde alınacak Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliğinin 5, 48, 66, İşyerinde Acil Durumlar Hakkındaki Yönetmeliğin 5, 7, 8, 9 uncu maddeleri gereğince gerekli sağlık ve güvenlik tedbirlerinin alınmadığı, 6331 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde işçiye kaçınma hakkı tanındığı, gördüğü hayati tehlike karşısında işverenin önlemler almadan çalışma yapmaması yönünde işçiye çalışmadan kaçınma hakkı tanındığı, işçinin 2. kez tehlike ve risk durumunu bilerek işyerine gittiği, davalının yeniden iş başı yapılması yönündeki talimata rağmen iş güvenliğinin gerekli güvenlik…
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2022/5693 · K. 2023/7009 · 20.06.2023
… sayılı Kanun'un 4 ve 5 inci maddeleri ile İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 5, 7, 8, 9, İşyeri Bina ve Eklentilerinde alınacak Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliğinin 5, 48, 66, İşyerinde Acil Durumlar Hakkındaki Yönetmeliğin 5, 7, 8, 9 maddeleri gereğince gerekli sağlık ve güvenlik tedbirlerinin alınmadığı, 6331 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde işçiye kaçınma hakkı tanındığı, gördüğü hayati tehlike karşısında işverenin önlemler almadan çalışma yapmaması yönünde işçiye çalışmadan kaçınma hakkı tanındığı, işçinin 2. kez tehlike ve risk durumunu bilerek işyerine gittiği, davalının yeniden iş başı yapılması yönündeki talimata rağmen iş güvenliğinin gerekli güvenlik…
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2022/4291 · K. 2023/7005 · 20.06.2023
… Kanun'un 4 ve 5 inci maddeleri ile İş Sağlığı ve Güvenliği Risk Değerlendirmesi Yönetmeliğinin 5, 7, 8, 9, İşyeri Bina ve Eklentilerinde alınacak Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliğinin 5, 48, 66, İşyerinde Acil Durumlar Hakkındaki Yönetmeliğin 5, 7, 8, 9 uncu maddeleri gereğince gerekli sağlık ve güvenlik tedbirlerinin alınmadığı, 6331 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde işçiye kaçınma hakkı tanındığı, gördüğü hayati tehlike karşısında işverenin önlemler almadan çalışma yapmaması yönünde işçiye çalışmadan kaçınma hakkı tanındığı, işçinin 2. kez tehlike ve risk durumunu bilerek işyerine gittiği, davalının yeniden iş başı yapılması yönündeki talimata rağmen iş güvenliğinin gerekli güvenlik…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
4857 sayılı İş Kanununun 83 üncü maddesinde düzenlenmiş olan çalışmaktan kaçınma hakkı özü itibarıyla aynı kalmak kaydıyla bir kısım değişiklikler yapılarak geliştirilmiştir. Ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaşan çalışanlarla ilgili olarak iş sağlığı ve güvenliği kurulu bulunmayan işyerleri işverenlerinin başvuruyu yapan çalışana derhal cevap vermesi ve iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisinin de bilgilendirilmesi hususları düzenlenmiştir.
Ayrıca Avrupa Birliğinin 89/391 EEC sayılı Direktifine paralel olarak ciddi ve yakın bir tehlikenin (çalışanın bilgi ve tecrübesi dahilinde) önlenemez olduğu kanaati oluştuğunda birinci fıkradaki kurala bağlı kalmaksızın tehlikeli bölgeyi terk edebileceğine yer verilmiştir. Bu durumda çalışanların hizmet akdinden doğan haklarının saklı kalacağı ayrıca belirtilmiştir.
İş sözleşmesi ile çalışanlara; talep etmelerine rağmen ciddi ve yakın tehlikenin işveren tarafından giderilmemesi halinde tabi oldukları kanunların hükümleri esas alınarak hizmet akitlerini feshedebilme hakkı tanınmıştır.
Bir işyerinde bu Kanunun 21 inci maddesi uyarınca ciddi ve yakın tehlike arz eden işin durdurulması halinde durdurma kararı verilen işyerinde bu madde hükümleri uygulanmayacaktır.
Bu madde esas itibariyle çalışanların ciddi ve yakın tehlike karşısında çalışmaya zorlanamayacağı, bu durumda çalışılmayan günler için haklarının saklı kalacağını beyan etmek amacıyla düzenlenmiştir.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 277, 1/605 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 10), s. 14–15Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.