KTK İşlenemeyen Hükümler — İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER

İlk kabul gerekçesi

Anayasanın 91 inci maddesinin 4 üncü fıkrası «Kanun Hükmünde Kararnamenin Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından süre bitiminden önce onaylanması sırasında, yetkinin son bulduğu veya süre bitimine kadar devam ettiği de belirtilir» hükmünü getirmiştir.

245 sayılı Kanun Hükmünde Kararname 2.2.1984 tarihli ve 2977 sayılı İdarî Usul ve İşlemlerin Yeniden Düzenlenmesi ile İlgili Yetki Kanununa dayanılarak çıkartılmış olup, bu kanunun yetki süresi halen devam etmektedir. Anayasanın söz konusu hükmüne uygun olarak yetki kanununa süre bitimine kadar 1918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu için Bakanlar Kurulunun Kanun Hükmünde Kararname çıkarabilmesini uygun gören Komisyonumuz kararnameye bu doğrultuda bir Geçici Madde eklemiştir.

Not: Bu bölüm 28/3/1985 tarihli ve 3176 sayılı Kanunun geçici maddesidir (İşlenemeyen Hükümler 1. bent). Komisyonca eklenen hüküm: Kanun Hükmünde Kararnamede ve gerekçesinde karşılığı yoktur; metin İçişleri Komisyonu raporundaki açıklamadır (basılı metinde '1918 sayılı' yazılmıştır; doğrusu 2918). Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

Geçici Madde - Motorlu bisiklet ve motosikletler, ekonomik ve pratik olmaları, trafikte fazla yer işgal etmemeleri ve manevra kabiliyetlerinin fazla olması sebebiyle, günlük hayatımıza girmiş ve hemen her türlü ulaşım ihtiyaçlarında kullanımı hızla yaygınlaşmıştır.

Yurdumuzda, kayıt ve tescili yapılmış 236 445 motorlu bisiklet ve motosiklet bulunmakta ise de, gerçekte bu sayının 500 000'i aşkın olduğu tahmin edilmektedir. Her yıl yaklaşık 65-70 bin aracın satışa sunulduğu noktasından hareketle, bunların trafiğe katıldıkları düşünülürse, motosiklet ve motorlu bisikletlerin ulaşımdaki ve toplum taşıt sayısındaki yeri ve önemi daha iyi anlaşılacaktır.

Motosiklet ve motorlu bisiklet kullanımının ve sayılarının bu kadar hızla yaygınlaşmasına rağmen bugüne kadar ne yazık ki bu araçların tescillerine ilişkin fatura ve diğer belgeler vatandaşlarımızın çoğu tarafından ibraz edilemediğinden, kayıt ve tescillerinin yapılması sağlanamamıştır.

Bu durum, araç sahibi veya sürücülerinin kanuna aykırı şekilde trafiğe katılmalarına, müeyyide uygulanması halinde ise polis-halk münasebetlerinin menfi yönde etkilenmesine ve ayrıca 1318 sayılı Finansman ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunlarına göre vergilendirilmediğinden vergi kaybına neden olmaktadır.

Değişiklik ile vatandaşların mağduriyetleri ve Devletin vergi kaybı önlenmiştir.

Not: Bu bölüm 25/6/1988 tarihli ve 330 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici maddesidir (İşlenemeyen Hükümler 2. bent). Gerekçe KHK'nın Anayasa'nın 91 inci maddesi uyarınca TBMM'ye gönderilen gerekçesidir (KHK 31/10/1990 tarihli ve 3672 sayılı Kanunla değiştirilerek kabul edilmiştir; 5. bent). Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

Geçici Madde — 6831, 1475, 2918 ve 2926 sayılı Kanunların bu tasarı ile değiştirilen hükümlerine bu Kanunun yürürlüğe girmeden önce muhalefet edenler hakkındaki halen devam etmekte olan davaların ne şekilde karara bağlanacağı ve kesinleşip henüz infaz edilmeyen hükümlerin nasıl infaz edileceği hususlarına geçici madde ile açıklık getirilmiştir.

Not: Bu bölüm 3/11/1988 tarihli ve 3493 sayılı Kanunun geçici maddesidir (İşlenemeyen Hükümler 3. bent). Adalet Komisyonu ikinci fıkradaki «hükümlü olanlar» ibaresinden sonra «ise» kelimesini eklemiştir (rapor 13. bent, s. 12); madde Genel Kurulda komisyon metniyle kabul edilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

Geçici Madde 1. — 2918 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesiyle, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce edinilmiş ve çeşitli sebeplerle tescili yapılmamış tarımda kullanılan lastik tekerlekli traktörlerin Kanunun yürürlüğünden itibaren bir yıl içinde tescillerinin yapılması öngörülmüş, bu süre 257 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile bir yıl daha uzatılmış ancak, buna rağmen bazı vatandaşların tescil yaptırmadıkları tespit edilmiştir. Bu durum çok sayıda çiftçinin traktörünü trafiğe çıkaramaması ve tarım işlerinde kullanmamasına sebep olmuştur. Bu nedenle, traktörlerini çeşitli sebeplerle tescil ettiremeyen çiftçilerin mağduriyetlerinin önlenmesi ve ülke ekonomisine olan katkılarını artırmak amacıyla kendilerine ek bir süre daha verilmektedir. Bu süre gerektiğinde İçişleri Bakanlığınca bir yıl daha uzatılabilecektir.

Not: Bu bölüm 19/4/1989 tarihli ve 3538 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesidir (İşlenemeyen Hükümler 4. bent). Madde İçişleri Komisyonunda ve Genel Kurulda tasarıdaki gibi kabul edilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

Geçici Madde 2. — 2918 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce noter senedi ile satışı yapılmış ancak trafikte ve vergi kaydında eski sahipleri adına kayıtlı araçların, yeni sahipleri adına devredilebilmesine imkân sağlamaktadır.

Not: Bu bölüm 19/4/1989 tarihli ve 3538 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesidir (İşlenemeyen Hükümler 4. bent). Madde İçişleri Komisyonunda ve Genel Kurulda tasarıdaki gibi kabul edilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

Geçici Madde - Motorlu bisiklet ve motosikletler, ekonomik ve pratik olmaları, trafikte fazla yer işgal etmemeleri ve manevra kabiliyetlerinin fazla olması sebebiyle, günlük hayatımıza girmiş ve hemen her türlü ulaşım ihtiyaçlarında kullanımı hızla yaygınlaşmıştır.

Yurdumuzda, kayıt ve tescili yapılmış 236 445 motorlu bisiklet ve motosiklet bulunmakta ise de, gerçekte bu sayının 500 000'i aşkın olduğu tahmin edilmektedir. Her yıl yaklaşık 65-70 bin aracın satışa sunulduğu noktasından hareketle, bunların trafiğe katıldıkları düşünülürse, motosiklet ve motorlu bisikletlerin ulaşımdaki ve toplum taşıt sayısındaki yeri ve önemi daha iyi anlaşılacaktır.

Motosiklet ve motorlu bisiklet kullanımının ve sayılarının bu kadar hızla yaygınlaşmasına rağmen bugüne kadar ne yazık ki bu araçların tescillerine ilişkin fatura ve diğer belgeler vatandaşlarımızın çoğu tarafından ibraz edilemediğinden, kayıt ve tescillerinin yapılması sağlanamamıştır.

Bu durum, araç sahibi veya sürücülerinin kanuna aykırı şekilde trafiğe katılmalarına, müeyyide uygulanması halinde ise polis-halk münasebetlerinin menfi yönde etkilenmesine ve ayrıca 1318 sayılı Finansman ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunlarına göre vergilendirilmediğinden vergi kaybına neden olmaktadır.

Değişiklik ile vatandaşların mağduriyetleri ve Devletin vergi kaybı önlenmiştir.

Not: Bu bölüm 31/10/1990 tarihli ve 3672 sayılı Kanunun geçici maddesidir (İşlenemeyen Hükümler 5. bent). 3672 sayılı Kanun 330 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyi değiştirerek kabul etmiştir; geçici madde KHK'nın geçici maddesidir, gerekçe KHK'nın TBMM'ye gönderilen gerekçesidir. İçişleri Komisyonunun değişikliği aşağıda. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

Kanun Hükmünde Kararnamenin kanunlaşacak olması nedeniyle, Geçici Madde ile yürürlük ve yürütme maddeleri, metinlerinde geçen "Kanun Hükmünde Kararname" ibareleri "kanun" şeklinde düzeltilerek ve numaraları teselsül ettirilerek kabul edilmişlerdir.

Not: İçişleri Komisyonunun KHK'nın geçici maddesini değiştirmesinin açıklaması (3672 sayılı Kanunun geçici maddesi). Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

Gerekçe bulunamadı: 21/5/1997 tarihli ve 4262 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi (İşlenemeyen Hükümler 6. bent) Genel Kurulda önergeyle eklenmiştir (20. Dönem 96. Birleşim, 21.5.1997, bas. 175–176): komisyon metninin geçici 1 inci maddesi önergeyle çıkarılmış, yerine bu geçici madde önergeyle kabul edilmiştir; önergelerde yazılı gerekçe yoktur. Bu bent için gerekçe yazılamaz.

Geçici Madde 3. - Karayolları Trafik Kanununun 115 inci maddesinin birinci fıkrasında yapılması öngörülen değişikliğe paralel olarak, değişikliğin yürürlük tarihi olan 1.9.2004 tarihinden önce tebliğ edilen ceza tutanakları için eski hükümlerin uygulanacağı hususuna açıklık getirilmektedir.

Not: Bu bölüm 16/7/2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesidir (İşlenemeyen Hükümler 7. bent). Gerekçede değişikliğin yürürlük tarihi 1.9.2004 olarak yazılmıştır; tasarı metni, Plan ve Bütçe Komisyonu metni ve kanun «1.1.2005 tarihinden önce tebliğ edilen» der.

YTL'den TL'ye geçiş hükmü eklenmiştir. Böylece, uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesi amaçlanmıştır.

Not: Bu bölüm 3/5/2006 tarihli ve 5495 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesidir (İşlenemeyen Hükümler 8. bent). Madde teklifte (S. Sayısı 1137) ve İçişleri Komisyonu metninde yoktur; Genel Kurulda kabul edilen önergeyle eklenmiştir. Metin önergenin gerekçesidir.

- Teklifin 1 inci maddesiyle kurulması öngörülen yeni uygulamaya geçilinceye kadar tescilli taşıt satın alanların mali yükümlülüklerini azaltmak amacıyla, noterlerde yapılan satış ve devir işlemlerinin her türlü harçtan, bu işlemlere ilişkin düzenlenen kağıtların damga vergisi ve değerli kağıt bedellerinden istisna edilmesini, satış ve devre ilişkin her türlü işlem karşılığında noterlere toplam 20 TL maktu ücret ödenmesini öngören bir düzenlemenin metne geçici 1 inci madde olarak ilave edilmesi suretiyle,

Not: Bu bölüm 24/12/2009 tarihli ve 5942 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesidir (İşlenemeyen Hükümler 9. bent). Komisyonca eklenen hüküm: teklifte madde gerekçesi yoktur; metin Plan ve Bütçe Komisyonu raporundaki açıklamadır.

6/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 42. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Ek:6/12/2019-7196/42 md.)

Karayolları Trafik Kanunu’nun 71’inci maddesinde düzenlenen geçiş üstünlüğü hakkı ve bu hakkın kapsamının zamanın gereklerine göre İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte güncellenmesi amaçlanmıştır.

Not: Teklifin (S. Sayısı 144) çerçeve 44 üncü maddesi 71 inci maddeye yalnız bir bent ve bir fıkra ekliyordu; (f) bendinin değiştirilmesi ve Kanuna eklenen (1) sayılı liste Genel Kurulda kabul edilen önergeyle maddeye girmiştir (kanunda madde 42). Metin önergenin gerekçesidir.

18/6/2025 tarihli ve 7551 sayılı Kanunun 8. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

18/6/2025 tarihli ve 7551 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile bu listede yer alan “Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri” şeklinde değiştirilmiştir.

Teklif eden: 101 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 212 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 99 milletvekili)

174 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı teşkilatı Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği şeklinde değiştirilmiş olduğundan madde ile anılan değişikliğe uyum düzenlemesi yapılması amaçlanmaktadır.