PVSK Madde EK 9

16/6/1985 tarihli ve 3233 sayılı Kanunun 7. maddesiyle eklenen metnin gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Ek Madde 11. — Bu madde ile görevin ifası sırasında silah kullanma zorunda kalan polis hakkında;

a) Öncelikle Memurin Muhakematı Hakkındaki Kanuna göre işlem yapılması,

b) Hakkındaki soruştumanın bizzat Cumhuriyet Savcıları veya Yardımcıları tarafından yürütülmesi,

c) Soruşturma ve kovuşturmanın tutuksuz olarak yapılması,

d) Olayların cereyan tarzı ve şartları göz önünde tutulmak kaydıyla da cezalandırılmayacağı ve hakkında tazminat davası açılamayacağı,

Hükümleri getirilmiştir.

Yargı organlarınca suçlu bulunan polisin cezalandırılacağı tabiîdir. Madde ile olayın cereyan tarzı ve şartları içinde polisin olayların üzerine cesaretle gitmesini sağlamak, tereddüdüne engel olmak ve manevî destek kazandırmak suretiyle görevini hakkıyla ve gerektiği şekilde yerine getirebilmesinin temini amaçlanmıştır.

Nitekim Anayasanın 17 nci maddesinde «Herkes yaşama, maddî ve manevî varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Tıbbî zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulmaz» hükmünden sonra maddenin dördüncü fıkrasında da «Mahkemelerce verilen ölüm cezalarının yerine getirilmesi hali ile meşru müdafaa hali, yakalama ve tutuklama kararlarının yerine getirilmesi, bir tutuklu veya hükümlünün kaçmasının önlenmesi, bir ayaklanma veya isyanın bastırılması, sıkıyönetim veya olağanüstü hallerde yetkili merciin verdiği emirlerin uygulanması sırasında silah kullanılmasına kanunun cevaz verdiği» hükmü ile de metinde sayılan hallerde silah kullanma zorunda kalanların şartlar tahakkuk etmişse cezalandırılmayacağı açıkça ifade edilmektedir.

Ek Madde 12. — Sanık polisin duruşmadan vareste tutulması ve avukat ücretinin ödenmesi.

Türk hukuk sisteminde avukat tutamayan sanıklar için barolarca avukat görevlendirilmekte ve bu sivil kişiler adlî müzaheretten yararlandırılmaktadır.

Sivil kişilerin yararlandığı bu imkânın, Devlet güvenliğini, kamu düzenini sağlamak, halkın rahat ve huzurunu temin etmekle görevli polise de tanınması ve özel kanunda gösterilmesi Devlete sahip çıkmanın bir gereğidir.

Bugün hizmet kusuru sebebiyle veya çoğu asılsız çıkan ihbar ve isnatlar sonucu suçlu duruma düşen ve düşürülen birçok polisimize personel arasında toplanan paralar ile avukat tutulabilmektedir.

Bu sebeplerle, görevin aksatılmaması esasından hareket edilerek, sanık polisin duruşmadan vareste tutulması ve vekalet verdiği avukatının cüretinin Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine konulacak ödenekle karşılanmasının hükme bağlanması gerekli görülmüştür.

Ek Madde 14. — Bu ek madde, 1481 sayılı Kanun gereğince asayişe müessir fiillerin önlenmesi bakımından sanık ve hükümlülerin yakalanmasına yardımcı olanlara maddî destek sağlayarak yardımlarını artırmak suretiyle, halkın içinde dolaşarak onları tedirgin eden, her an yeni bir suç işleme durumunda bulunan veya suç işleme hazırlığı içinde olan kişilerin yakalanmasını temin maksadıyla düzenlenmiştir.

Bunların rızaları olmadıkça adları saklı tutulacak ve ödülleri Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine konulacak ödenekten karşılanacaktır.

Not: Maddenin (A) ve (B) bentleri tasarının ek 11 inci maddesidir; Genel Kurulda tasarının ek 7 ve ek 10 uncu maddeleri çıkarıldığından ek 9 uncu madde olarak kabul edilmiştir. Avukat ücreti ve para ödülüne ilişkin fıkralar Genel Kurulda Hükümet önergesiyle eklenmiştir (önergede gerekçe yoktur); bu fıkralar tasarının metinden çıkarılan ek 12 ve ek 14 üncü maddelerinin hükümleridir, gerekçeleri bu nedenle birlikte gösterilmiştir. Tasarı gerekçesindeki (c) ve (d) bentlerine karşılık gelen hükümler kanunlaşmamıştır. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 102. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Mülga üçüncü fıkra: 12/7/2013-6495/102 md.)

Gerekçe bulunamadı: Teklif (2/1613), birleştirilen tasarı (1/778) ve Plan ve Bütçe Komisyonu metninde yer almayan hüküm: Genel Kurulda yeni madde ihdasına ilişkin önergeyle eklenmiştir (24 üncü Dönem 3 üncü Yasama Yılı 137 nci Birleşim, 11.7.2013); önergede yazılı gerekçe yoktur.

üçüncü fıkra: 16/6/1985 tarihli ve 3233 sayılı Kanunun 7. maddesiyle eklenen metin

12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 102. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.

Polisin, kanunlarla verilen görevlerini yaptığı sırada veya bu görevlerini yapmasından dolayı şehit olması halinde, dul eşine, eşi hayatta değilse veya evlenmişse çocuklarına, bunlar bulunmadığı takdirde bakmakla mükellef olduğu ana ve babasına; konut sahibi yapmak amacıyla, Toplu Konut Fonundan miktarı, ödemesiz devresi ve ödeme süresi Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Yüksek Kurulunca tayin edilecek esaslara göre ve faizsiz olarak kredi verilir. Bu fıkra hükmü, 1 Ocak 1971 tarihinden itibaren şehit olan polislerin aileleri hakkında da tatbik olunur.