TTK Madde GEÇİCİ 9

26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 38. maddesiyle eklenen metnin gerekçesi

Tasarının çerçeve 2’nci maddesiyle değiştirilmesi öngörülen 6102 sayılı Kanunun 5’inci maddesinde yapılan değişiklik sonucu, 6102 sayılı Kanunda daha önce asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki işbölümü ilişkisi, görev ilişkisine dönüştürülmektedir. Hukuk yargılamamızda, mahkemeler arasındaki yargılama konusu bakımından öngörülen ilişki, temelde görev ilişkisidir. Genel sistemin dışında kalan ve aslında usul hükmü olup 6102 sayılı Kanunda düzenlenen işbölümü ilişkisi, hem teorik bakımdan hem de uygulama bakımından sorunlar doğurmaktaydı. Çünkü, mahkemelerin görev alanı hukuk yargılaması bakımından kamu düzeninden kabul edilirken, ticari uyuşmazlıklar ve çekişmesiz yargı işleri bakımından özel mahkeme niteliğindeki asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin işbölümü ilişkisi sayılması, işin niteliğine uygun düşmemektedir. Keza işbölümü itirazında bulunulmaması halinde, aslında ticari olan uyuşmazlıkların asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi veya tersi durumla karşılaşılmaktaydı. Bu hususlar dikkate alınarak, asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümünden çıkarılarak, diğer mahkemelerde olduğu gibi görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

Öte yandan yargılama usulüne ilişkin hükümlerin derhal yürürlüğe girmesi ve uygulanması esastır. Bu kural, yeni düzenlemeler yürürlüğe girdiği sırada derdest bulunan davalar hakkında da uygulanacaktır. Ancak kural bu olmakla birlikte, kanun koyucu derhal yürürlüğe girme esasına istisnalar da getirebilir. Bu çerçevede, göreve ilişkin hükümlerin derhal yürürlüğe girmesi, uygulamada birçok dava hakkında görevsizlik kararı verilmesini gerektireceğinden, görevle ilgili hükümlerin uygulanması bakımından istisna getirilmesinin uygun olacağı düşünülmüştür. Göreve ilişkin hükümlerin Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte derhal uygulanması, davanın esasına girmiş ve dosyayı belli bir aşamaya getirmiş mahkemenin görevsizlik kararı verme zorunluluğunu gerektirecek ve bu durum yargılamanın gereksiz yere uzamasına sebebiyet verecektir. Uygulamada yaşanabilecek bu tür gereksiz zaman kayıplarının önüne geçilebilmesi ve makul süre ölçütünde adil yargılanma hakkının gerçekleştirilebilmesi bakımından, Kanunun yürürlüğe girmesinden önce açılan davaların o tarihteki hukuka tabi olmalarının sağlanması amacıyla Tasarının çerçeve 37’nci maddesinde 6102 sayılı Kanuna geçici madde eklenmesine ilişkin düzenleme yapılmıştır. Ayrıca 6102 sayılı Kanuna eklenmesi öngörülen geçici 7’nci maddenin onbeşinci fıkrasının dördüncü cümlesinde yer alan “madde” ibaresi, tasfiye memurlarının sorumlulukları 6102 sayılı Kanunda düzenlendiği için “Kanun” şeklinde değiştirilmiştir. Tasarının çerçeve 37’nci maddesi kabul edilen önergeler ve yapılan teselsül doğrultusunda çerçeve 38’inci madde olarak Komisyonumuzca kabul edilmiştir.

Not: Komisyonca eklenen hüküm: tasarıda madde gerekçesi yoktur; metin Adalet Komisyonu raporundaki açıklamadır.