Türk Vatandaşlığının Kaybı
TVK Madde 29 — Türk vatandaşlığını kaybettirme
Türk vatandaşlığını kaybettirme[7]
(1) Aşağıda belirtilen eylemlerde bulundukları resmi makamlarca tespit edilen kişilerin Türk vatandaşlığı Cumhurbaşkanı kararı ile kaybettirilebilir.
a) Yabancı bir devletin, Türkiye'nin menfaatlerine uymayan herhangi bir hizmetinde bulunup da bu görevi bırakmaları kendilerine yurt dışında dış temsilcilikler, yurt içinde ise mülki idare amirleri tarafından bildirilmesine rağmen, üç aydan az olmamak üzere verilecek uygun bir süre içerisinde kendi istekleri ile bu görevi bırakmayanlar.
b) Türkiye ile savaş halinde bulunan bir devletin her türlü hizmetinde Cumhurbaşkanının izni olmaksızın kendi istekleriyle çalışmaya devam edenler.
c) İzin almaksızın yabancı bir devlet hizmetinde gönüllü olarak askerlik yapanlar.
(2) (Ek: 2/1/2017 - KHK-680/75 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/73 md.) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 302 nci, 309 uncu, 310 uncu, 311 inci, 312 nci, 313 üncü, 314 üncü ve 315 inci maddelerinde yazılı suçlar nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma yürütülen ve yabancı ülkede bulunması nedeniyle kendisine ulaşılamayan vatandaşlar, bu durumun soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı veya kovuşturma aşamasında mahkeme tarafından öğrenilmesinden itibaren bir ay içinde vatandaşlıklarının kaybettirilmesi amacıyla Bakanlığa bildirilir. Bakanlıkça Resmî Gazetede yapılan yurda dön ilanına rağmen üç ay içinde yurda dönmemeleri halinde, bu kişilerin Türk vatandaşlıkları Cumhurbaşkanı kararıyla kaybettirilebilir.
İçtihatlar
Danıştay 10. Daire
E. 2022/4584 · K. 2025/5776 · 04.12.2025
Buna göre, davacılardan ... hakkında “Halkı Kin ve Düşmanlığa Alenen Tahrik” suçundan İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyası ile Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığının ... ve ... sayılı dosyalarında ayrı ayrı yürütülen soruşturmalara konu suçların işlendiği iddia edilen tarihlerin, davacıların Türk vatandaşlığını kazandıkları 29/05/2017 tarihinden sonraki tarihler olan 2019, 11/05/2021 ve 22/02/2023 tarihleri olarak belirtildiği, ayrıca her üç soruşturma neticesinde de kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği ve bu kararların kesinleştiği anlaşıldığından, anılan suç isnatlarının "hukuki şartlar oluşmadan" vatandaşlığın kazanılması kapsamında kabul edilemeyeceği sonucuna…
Danıştay 10. Daire
E. 2022/7637 · K. 2025/3313 · 26.06.2025
… Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne, Emniyet Genel Müdürlüğünün 03/12/2020 tarihli yazısıyla bildirilmesine, dolayısıyla gerek davacıların Türk vatandaşlığını kazanacaklara ilişkin onay listesine dahil edilmesine yönelik Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün 21/12/2020 tarihli işlemi, gerekse davacıların Türk vatandaşlığına alınmasına yönelik 29/01/2021 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı tarihi itibarıyla söz konusu istihbari bilginin davalı idarelerin bilgisi dahilinde bulunmasına rağmen, davacıların neden Türk vatandaşlığına alındığının, vatandaşlığa alınma kararının verildiği tarihte "milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel hal" olarak değerlendirilmeyen bahse konu durumun…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-02. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[7]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 188 inci maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde; aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “Bakanlar Kurulunun” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde ve ikinci fıkrasında yer alan “Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri3
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile; aşağıda belirtilen eylemlerde bulundukları resmi makamlarca tespit edilen kişilerin Türk vatandaşlığının Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile kaybettirilebileceği düzenlenmiştir.
Maddenin (a) bendi; yabancı bir devletin hizmetinde bulunanlarla ilgilidir. Yabancı bir devletin, Türkiye'nin menfaatlerine uymayan bir hizmetinde bulunup da, Bakanlar Kurulunca bu görevi bırakmaları kendilerine bildirilmesine rağmen verilen süre içerisinde kendi istekleri ile bu görevi bırakmayanların Türk vatandaşlığı kaybettirilebilecektir.
Maddenin (b) bendine göre; Türk vatandaşlarının, Türkiye ile savaş halinde bulunan yabancı ülkenin her türlü hizmetinde kendi istekleriyle ve Bakanlar Kurulunun izni olmadan çalışmaya devam etmesi durumunda haklarında kaybettirme işlemi yapılabileceği öngörülmektedir.
Maddenin (c) bendine göre; izinsiz olarak başka bir ülke için gönüllü askerlik hizmeti yapmak, vatandaşlığın kaybına sebep teşkil eden bir eylem olarak sayılmıştır. Avrupa Vatandaşlık Sözleşmesi de başka bir ülke için gönüllü askerlik yapmayı bir kayıp nedeni olarak görmektedir.
TBMM · S. Sayısı 90, 1/458 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 29), s. 82/1/2017 tarihli ve 680 sayılı KHK'nin 75. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Ek: 2/1/2017 - KHK-680/75 md.)
Teklif eden: Hükümet (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, terör ve milli güvenliğe aykırı faaliyetlerle ilgili suçlardan hakkında soruşturma veya kovuşturma yürütülen ve yabancı ülkede bulunması nedeniyle kendisine ulaşılamayan vatandaşların, Resmî Gazete’de yapılan yurda dön ilanına rağmen üç ay içinde yurda dönmemeleri halinde, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla vatandaşlıklarının kaybettirilebilmesi öngörülmektedir.
Not: Kanun hükmünde kararname Anayasa'nın 121 inci maddesi uyarınca TBMM'ye gerekçesiyle gönderilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin OCR ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · 1/805 esas numaralı 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin TBMM'ye gönderilen gerekçesi (madde 75), s. 142/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK'nin 188. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 188 inci maddesiyle bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde; aynı fıkranın (b) bendinde yer alan “Bakanlar Kurulunun” ibaresi “Cumhurbaşkanının” şeklinde ve ikinci fıkrasında yer alan “Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: Hükümet (Bakanlar Kurulu)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (29. madde, 12. madde, 14. madde, 28. madde, 30. madde, 46. madde).
Madde ile, 29/5/2009 tarihli ve 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununda Anayasaya uyum çerçevesinde değişiklik yapılmıştır.
Not: Kanun hükmünde kararname Anayasa'nın 91 inci maddesi uyarınca TBMM'ye gerekçesiyle gönderilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin OCR ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · 1/3 esas numaralı 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin TBMM'ye gönderilen gerekçesi (madde 188), s. 17Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.