AvK Madde 140 — Ceza kovuşturmasının disiplin cezalarına tesiri:

İlk kabul gerekçesi

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu; 1/313 esas)

Madde 140. — Tasarının 134 ncü maddesinden alınmıştır. İkinci ve üçüncü fıkralar birleştirilerek, disiplin kovuşturmasının ceza dâvasının sonuna kadar bekletilmesine karar verilmesi halinde, Baro Yönetim Kurulunun isteği üzerine disiplin kurulu tedbir almak durumunda olduğundan ve bu hale bir disiplin cezası olan işten çıkarılma cezası verilmesi de söz konusu olamıyacağından, fıkranın son cümlesine «işten çıkarılmasına» kelimeleri yerine «işten yasaklanmasına» kelimeleri konulmak suretiyle değişiklik yapılmış ve maddenin dili Türkçeleştirilmiştir.

Not: Geçici Komisyon Hükümet tasarısını esas alıp teklifleri birleştirmiş ve kabul ettiği metnin «Maddelerin gerekçesi»ni madde sırasına göre yazmıştır; gerekçe Komisyon metnine aittir. Komisyon metninin madde numarası kanunla aynıdır. Millet Meclisi Genel Kurulu maddeyi önergesiz, aynen kabul etmiş (2 nci Dönem 46 ncı Birleşim, 7.2.1969), Cumhuriyet Senatosu Millet Meclisi metnini aynen kabul etmiştir (C. Senatosu S. Sayısı 1217). Madde sonradan kısmen değiştirilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

22/1/1986 tarihli ve 3256 sayılı Kanunun 24. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik ikinci fıkra: 22/1/1986 - 3256/24 md.)

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Madde 24. — Kanunun 140 ıncı maddesinde yapılan değişiklikle, ikinci fıkrasının ilk cümlesinin sonundaki «bekletilebilir» kelimesinin «bekletilir» şeklinde değiştirilmesi yolundadır. Uygulamadaki yanlışlığı ve aksaklığı düzeltme amacına yöneliktir.

Bir avukatın eylemi hakkında ceza kovuşturmasıyla birlikte disiplin işlemine de başvurulmuş ise, aynı eylem için yapılacak ceza kovuşturması sonucunun disiplin işlemini etkileyeceği kuşkusuzdur. Maddenin ilk fıkrası, ceza kovuşturmasının, avukat hakkındaki disiplin uygulamasına engel olmayacağını vurgulamıştır. İkinci fıkrada ise, ceza davası açılmış olması halinde, disiplin kovuşturmasının dava sonuna kadar bekletilebileceğine işaret olunmuştur. Bunun amacı, ceza davası sonucuna göre, eyleme uygun bir disiplin işleminin uygulanmasını sağlamaktır. Barolar genellikle maddedeki «bekletilebilir» hükmünü ters anlamda yorumlayarak, ceza davası devam etmesine rağmen «disiplin kovuşturmasına yer olmadığına» karar vermekte ve sözü edilen hükmün kendilerine takdir hakkı tanıdığını savunmaktadırlar. Gerçekte «bekletilebilir» sözü, emredici olmayıp takdire yer verir bir nitelik taşımaktadır. Ancak bu takdir, disiplin kovuşturmasının bekletilmesi ya da bekletilmemesi şeklinde olabilir. Bekletilmemesi yolunda bir takdir hakkı kullanılmış ve disiplin kovuşturmasına devam edilmesi ve sonucuna göre gereken disiplin işleminin uygulanması zorunludur. Bunun aksine, «kovuşturmaya gerek olmadığına» şeklinde karar verilmesi, maddenin amacına ve özellikle birinci fıkra ile son fıkra hükmüne aykırı bir sonuca götürür. Ceza davası bitmeden, ilgili hakkında disiplin cezası uygulanabilirse de, dava sonucunda ortaya çıkacak duruma uygun bir ceza olmaması halinde, uyumsuzluk söz konusu olabilir. İşte bu uyumsuzluğu ve uygulama yanlışlıklarını ortadan kaldırmak amacıyla, ceza kovuşturmasına neden olan eylemden dolayı yapılacak disiplin işleminin daha sağlıklı bir sonuca ulaşmasına imkân vermek üzere, bu kovuşturmanın dava sonuna kadar bekletilmesini zorunlu kılacak ifade değişikliği öngörülmüştür.

Not: Adalet Komisyonu tasarının bu maddesini madde numarasını kaydırarak aynen kabul etmiş, Genel Kurul önergesiz kabul etmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.