AY Madde 23 — V. Yerleşme ve seyahat hürriyeti

İlk kabul gerekçesi

Bu maddede kişinin yerleşme ve seyahat hürriyetleri düzenlenmiş; birinci fıkrada ilke belirtilmiştir.

Maddenin ikinci fıkrasında yer alan «suç işlenmesini önlemek, sosyal ve ekonomik gelişmeyi sağlamak, sağlıklı ve düzenli kentleşmeyi gerçekleştirmek, kamu mallarını korumak» amacıyla yerleşme hürriyetinin sınırlanabileceği hususu, bu hürriyet için öngörülen ve «genel sınırlama sebeplerine «eklenecek» özel sınırlama sebepleridir.»

Keza, üçüncü fıkrada seyahat hürriyeti konusunda öngörülen «suç soruşturma ve kovuşturma sebebiyle» yahut «suç işlenmesini önlemek», amaçları da aynı niteliktedir.

Maddenin üçüncü fıkrasıyla vatandaşa yurt dışına çıkma hürriyeti tanınmakta; ve bu serbestinin hangi özel sebeplerle sınırlanabileceği gösterilmektedir.

Son fıkra ile, vatandaşın sınır dışı edilemeyeceği ve yurda girme hakkından yoksun bırakılamayacağı hükme bağlanmıştır. Vatandaşın, «yurtsuz», bırakılması gibi ağır bir müeyyidenin yasaklanması bir zorunluluktur.

Maddedeki yurt dışına çıkma hürriyetini sınırlayan sebepler arasına «ülkenin ekonomik durumu» eklenmek suretiyle madde yeniden düzenlenmiştir. Ülkenin dış ödemeler dengesi, döviz durumu gibi hususlar «ekonomik durum» kavramı içinde değerlendirilerek ve halen ülkenin ekonomik durumu gözönüne alınarak yurt dışına çıkma hüriyetine konulan sınırlamalar ve yapılan uygulamalar da gözönünde bulundurulmak suretiyle söz konusu değişiklik yapılmıştır.

7/5/2010 tarihli ve 5982 sayılı Kanunun 3. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik fıkra: 7/5/2010-5982/3 md.)

Teklif eden: 265 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 497 başlığı: ilk imza sahibi ve 264 milletvekili)

Maddede yapılan değişiklikle, idare tarafından, vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyetinin sınırlandırılmasına son verilmekte; yurt dışına çıkma hürriyetinin, sadece suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle ve hâkim kararına bağlı olarak sınırlandırılabilmesi ilkesi benimsenmektedir.