Üyelerin Nitelikleri, Seçimi ve Atanması
AYMK Madde 11 — Üyeliğin boşalması ve sona ermesi
Üyeliğin boşalması ve sona ermesi[8]
(1) Başkan, bir üyenin görev süresinin dolacağı tarihten iki ay önce, bunun dışında bir boşalma olduğu takdirde ise derhâl, keyfiyeti üyeyi seçmeye ve aday göstermeye yetkili olanlara yazıyla bildirir ve bu tarihten itibaren iki ay içinde 7 nci maddedeki usule göre boşalan üyelik kaynağından seçim yapılır.
(2) Başkan ve üyeler, yazılı olarak emekliliklerini isteyebilecekleri gibi, müddet ve kabule bağlı olmaksızın görevlerinden çekilebilirler; seçildikleri tarihten itibaren oniki yılın sonunda görevleri sona erer ve her hâlükârda altmışbeş yaşını doldurunca emekliye ayrılırlar.
(3) (Ek:3/11/2022-7420/29 md.) Zorunlu emeklilik yaşından önce görev süresi dolan Başkan veya üyelerden;
a) Yargıtay, Danıştay ve Sayıştay Başkan ve üyeleri arasından seçilenler herhangi bir işleme gerek olmaksızın ve boş kadro şartı aranmaksızın, kalan görev sürelerini tamamlamak üzere geldikleri üyelik görevine geri dönerler, boşalan ilk üye kadrosu kendilerine tahsis olunur.
b) Yükseköğretim kurumlarından seçilenler, talepleri üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 60 ıncı maddesinin (a) fıkrasında yer alan usul ve esaslara göre ayrıldıkları yükseköğretim kurumuna veya uzmanlık alanlarına göre talep ettikleri üç yükseköğretim kurumundan birine atanırlar.
c) Üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf hâkim ve savcılar ile raportörler arasından seçilenler ve bu fıkranın (b) bendi kapsamında olup öğretim üyeliği kadrosuna atanmak istemediğini görev süresi bitmeden bir ay içinde bildirenler, Sayıştay üyeliği kadrosuna atanırlar. Atama işleminin gerçekleşmesi ile birlikte başka bir işleme gerek kalmaksızın söz konusu kadro kendiliğinden ihdas edilmiş ve Sayıştay Başkanlığının ilgili kadro cetveline eklenmiş sayılır. Bu şekilde ihdas edilmiş sayılan kadrolar herhangi bir şekilde boşalmalarını müteakiben başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş ve ilgili cetvelden çıkarılmış sayılır. Bu fıkra kapsamında ihdas edilmiş sayılan kadrolar 3/12/2010 tarihli ve 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan oranların hesabında dikkate alınmaz.
(4) (Ek:3/11/2022-7420/29 md.) Görevi sona eren üyelerin yeni görevlerine atamaları gerçekleşinceye kadar, özlük hakları Mahkeme tarafından karşılanmaya devam olunur.
(5) (Ek:3/11/2022-7420/29 md.) Mahkeme üyelerinin Mahkemede geçirdikleri süreler, yeni görevlerinde tâbi oldukları kanun hükümlerine göre hizmetlerinde değerlendirilir.
(6) (Ek:3/11/2022-7420/29 md.) Bu madde Anayasanın geçici 18 inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca yaş haddine kadar görevlerine devam etmeleri öngörülen üyelerden yaş haddini doldurmadan kendi isteğiyle üyelikten çekilenler hakkında da uygulanır.
(7) Başkanlık ve üyelik; 24/2/1983 tarihli ve 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununa göre hâkimlik ve savcılık mesleğinden çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı kesin hüküm giyilmesi veya Türk vatandaşlığının kaybedilmesi hâlinde kendiliğinden; görevin sağlık bakımından yerine getirilemeyeceğinin sağlık kurulu raporuyla kesin olarak anlaşılması hâlinde Mahkeme üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararıyla ya da 19 uncu maddeye göre Genel Kurulun kararıyla üyelikten çekilmeye davet edilme cezası verilen üyenin kendiliğinden çekilmesi veya istifa etmiş sayılması hâllerinde sona erer.
(8) (Mülga: 2/7/2018 - KHK-703/209 md.)[9]
İçtihat ara
Dipnotlar ve değişiklikler2
[8]3/11/2022 tarihli ve 7420 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu maddeye ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere fıkralar eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
[9]Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 Tarihli ve E: 2018/117, K: 2023/212 Sayılı Kararı ile bu fıkranın yürürlükten kaldırılması iptal edilmiştir.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddeyle üyeliğin boşalması ve sona ermesi konuları düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrasında, bir üyenin görev süresinin dolacağı tarihten iki ay önce başlatılacak süreçle boşalan üyelik kaynağından 7 nci maddedeki usûle göre seçim yapılması öngörülerek, üye seçimi nedeniyle oluşacak zaman kayıplarının önüne geçilmesi ve Mahkemenin çalışmalarına işlerlik kazandırılması amaçlanmıştır.
İkinci fıkrada, Başkan ve üyelerin yazılı olarak emekliliklerini isteyebilecekleri, müddet ve kabule bağlı olmaksızın görevlerinden çekilebilecekleri, seçildikleri tarihten itibaren 12 yılın sonunda ve her hâlükârda 65 yaşlarını doldurunca emekliye ayrılacakları öngörülmüştür.
Üçüncü fıkrada, Başkan ve üyeliğin birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen durumlar dışında sona ereceği üç ayrı hâl belirtilmiştir. Buna göre Başkanlık ve üyelik; 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanununa göre hâkimlik ve savcılık mesleğinden çıkartılmayı gerektiren bir suçtan dolayı kesin hüküm giyilmesi veya Türk vatandaşlığının kaybedilmesi hâlinde kendiliğinden; görevin sağlık bakımından yerine getirilemeyeceğinin sağlık kurulu raporuyla kesin olarak anlaşılması hâlinde Anayasa Mahkemesi üye tamsayısının salt çoğunluğunun kararıyla ya da 19 uncu maddeye göre Genel Kurulun kararıyla üyelikten çekilmeye davet cezası verilen üyenin kendiliğinden çekilmesi veya istifa etmiş sayılması hallerinde sona erer.
Dördüncü fıkrada, görev süresini tamamlayan ancak emeklilik şartlarını taşımayan Başkan ve üyelere, herhangi bir gelir getirici faaliyette bulunmamak kaydıyla 5510 sayılı Kanunun emekliye ayrılmadaki yaş ve hizmet süresine ilişkin asgari koşullarına ulaşıncaya kadar son aylıklarının net tutarlarının üçte ikisinin tazminat olarak Mahkeme bütçesinden ödeneceği, aylıklarda meydana gelen değişikliklerin bu ödemede dikkate alınacağı öngörülmüştür. Ancak tazminat ödenebilmesi için 5434 sayılı Kanunun mülga ek 76 ncı maddesine göre emekli keseneklerinin her ay ilgili tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi, bu yükümlülüğü yerine getirmeyenlere ise anılan tazminatın ödenmeyeceği öngörülmüştür.
Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 696, 1/993 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 11), s. 3–43/11/2022 tarihli ve 7420 sayılı Kanunun 29. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
3/11/2022 tarihli ve 7420 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu maddeye ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere fıkralar eklenmiş ve diğer fıkralar buna göre teselsül ettirilmiştir.
Anayasa Mahkemesi Başkan ve üyelerinin zorunlu emeklilik yaşından önce görev sürelerinin dolması halinde atanacakları kadrolara ve yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esaslara yönelik düzenleme Teklif metnine yeni çerçeve 29 uncu madde olarak eklenmiştir.
Not: Komisyonca eklenen hüküm: tasarı/teklifte madde gerekçesi yoktur; metin komisyon raporundaki açıklamadır.
TBMM · S. Sayısı 361, Plan ve Bütçe Komisyonu raporu (komisyonca eklenen hükmün açıklaması), s. 37İlk kabul ve önceki metinler1
8. fıkra: ilk kabul metni
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK'nin 209. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.
(4) Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi tarafından gösterilecek adaylar arasından seçilen üyenin, ordu mensubu olmaktan doğan emeklilikle ilgili bütün hakları saklıdır.
Resmî Gazete · 3 Nisan 2011, Sayı 27894Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.