Amaç, Kapsam ve Tanımlar
BBK Madde 1 — Amaç
Amaç
Bu Kanunun amacı, büyükşehir belediyesi yönetiminin hukukî statüsünü düzenlemek, hizmetlerin plânlı, programlı, etkin, verimli ve uyum içinde yürütülmesini sağlamaktır.
İçtihatlar
Danıştay 10. Daire
E. 2021/3971 · K. 2025/2888 · 11.06.2025
… Şartlı bağışta, bağışlayan yapılan bağışın hangi amaçta kullanılacağı hususunda bir şart ortaya koyar. Bu durumda, yapılan bağışın başka bir amaçta kullanılması mümkün değildir. Şartsız bağışta, yapılan bağışın hangi amaçta kullanılacağı hususunda bir belirleme yapılmaz, bu konu bağış kabul edenin iradesine bırakılır. Yardım toplamada ise, böyle bir ayrım söz konusu değildir. Yardımın hangi amaçla toplandığı hususu yardım toplayan tarafından önceden belirlenir. Yardım yapacak kişi yardımını bu amaca yönelik olarak yapar. Yaptığı yardımın farklı bir amaçta kullanılmasını istemek ya da yardım toplayanın iradesine bırakmak gibi bir tercih hakkı bulunmamaktadır.
Danıştay 10. Daire
E. 2020/2290 · K. 2024/457 · 04.03.2024
Diğer taraftan; belediyeler için "yardım" ve "bağış" kavramlarının hukuki açıdan değerlendirilmesine gelince; yardım toplama faaliyeti belirli bir sosyal projenin gerçekleşmesi amacıyla vatandaşlar tarafından yapılan katkının amaçla sınırlı olarak toplanmasına ve kullanılmasına aracılık edilmesidir. Bağış ise, bağış yapan ve bağışı kabul eden arasındaki bir sözleşme ilişkisi olup şartlı ya da şartsız olabileceği gibi konusu nakdi veya ayni de olabilir. Bağış, bağış yapılanın kabulü ile gerçekleşir. Kabulle birlikte mal varlığı kabul edenin mülkiyetine geçer. Bağış şartsız ise, kabul eden istediği gibi tasarruf etme hakkına sahiptir. …
Danıştay 10. Daire
E. 2020/2302 · K. 2024/458 · 04.03.2024
… Şartlı bağışta, bağışlayan yapılan bağışın hangi amaçta kullanılacağı hususunda bir şart ortaya koyar. Bu durumda, yapılan bağışın başka bir amaçta kullanılması mümkün değildir. Şartsız bağışta, yapılan bağışın hangi amaçta kullanılacağı hususunda bir belirleme yapılmaz, bu konu bağış kabul edenin iradesine bırakılır. Yardım toplamada ise, böyle bir ayrım söz konusu değildir. Yardımın hangi amaçla toplandığı hususu yardım toplayan tarafından önceden belirlenir. Yardım yapacak kişi yardımını bu amaca yönelik olarak yapar. Yaptığı yardımın farklı bir amaçta kullanılmasını istemek ya da yardım toplayanın iradesine bırakmak gibi bir tercih hakkı bulunmamaktadır.
Danıştay 10. Daire
E. 2020/2232 · K. 2024/456 · 04.03.2024
… Şartlı bağışta, bağışlayan yapılan bağışın hangi amaçta kullanılacağı hususunda bir şart ortaya koyar. Bu durumda, yapılan bağışın başka bir amaçta kullanılması mümkün değildir. Şartsız bağışta, yapılan bağışın hangi amaçta kullanılacağı hususunda bir belirleme yapılmaz, bu konu bağış kabul edenin iradesine bırakılır. Yardım toplamada ise, böyle bir ayrım söz konusu değildir. Yardımın hangi amaçla toplandığı hususu yardım toplayan tarafından önceden belirlenir. Yardım yapacak kişi yardımını bu amaca yönelik olarak yapar. Yaptığı yardımın farklı bir amaçta kullanılmasını istemek ya da yardım toplayanın iradesine bırakmak gibi bir tercih hakkı bulunmamaktadır.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-02. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[1]6/3/2008 tarihli ve 5747 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve diğer kanunlarda ilk kademe belediyesine yapılan atıfların ilçe belediyesine yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Bu Tasarı ile, büyükşehir belediyelerinin hukukî statüleri yeniden düzenlenerek hizmetlerin büyükşehir dahilinde daha etkili ve verimli olarak ve koordinasyon içerisinde yürütülmesi amaçlanmaktadır.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir. Tasarının bu maddesi Alt Komisyonda ifade bütünlüğü için redaksiyona tabi tutulmuştur (Plan ve Bütçe Komisyonu raporu); gerekçe tasarı metnini açıklar.
TBMM · S. Sayısı 619, 1/768 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 1)6/3/2008 tarihli ve 5747 sayılı Kanunun 3. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
6/3/2008 tarihli ve 5747 sayılı Kanunun 3 üncü maddesiyle; 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve diğer kanunlarda ilk kademe belediyesine yapılan atıfların ilçe belediyesine yapılmış sayılacağı hüküm altına alınmıştır.
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (1. madde, 14. madde, GEÇİCİ 2. madde).
Madde ile, diğer mevzuatın bu Kanuna uyumu sağlanmış, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunundaki düzenlemeler birbiriyle uyumlu hale getirilmiştir. Ayrıca, 2972 sayılı Mahallî İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinde değişiklik yapılması suretiyle büyükşehir belediye başkanının seçiminde büyükşehir belediyesi sınırları içinde bulunan orman köylerindeki seçmenlerin de oy kullanmasına imkan verilmiştir.
Madde ile ayrıca, tüzel kişiliği kaldırılan belediyelerin bulunduğu yerleşim birimlerinde, hizmetlerin aksamadan yürütülmesi amacıyla, ilgili belediye veya büyükşehir belediyesi ve köye dönüşen yerlerde il özel idaresi veya köylere hizmet götürme birlikleri tarafından içme suyu, kanalizasyon, temizlik, çöp toplama, ulaşım, itfaiye ve diğer hizmetlerin yürütülmesi için gerektiğinde hizmet birimleri kurulabilmesi temin edilmiştir.
Madde ile yapılan bir diğer düzenleme de, genel bütçe vergi gelirlerinden belediye ve il özel idarelerine ayrılan payların dağıtımına esas belediye ve il nüfuslarının her yıl sonu itibarıyla tespitinin yasal esasa bağlanmış olmasıdır.
TBMM · S. Sayısı 117, 1/529 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 3), s. 5Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.