Belediye Başkanı
BelK Madde 45 — Belediye başkanlığının boşalması hâlinde yapılacak işlemler
Belediye başkanlığının boşalması hâlinde yapılacak işlemler
Belediye başkanlığının herhangi bir nedenle boşalması durumunda, vali tarafından belediye meclisinin on gün içinde toplanması sağlanır. Meclis, birinci başkan vekilinin, onun bulunmaması durumunda ikinci başkan vekilinin, onun da bulunmaması durumunda en yaşlı üyenin başkanlığında toplanarak;
a) Belediye başkanlığının boşalması veya seçim dönemini aşacak biçimde kamu hizmetinden yasaklanma cezasının verilmiş olması durumunda bir başkan,
b) Başkanın görevden uzaklaştırılması, tutuklanması veya seçim dönemini aşmayacak biçimde kamu hizmetinden yasaklama cezası alması durumunda bir başkan vekili,
Seçer.
(Ek fıkra: 15/8/2016-KHK-674/38 md.; Aynen Kabul: 10/11/2016-6758/34 md.) Ancak, belediye başkanı veya başkan vekili ya da meclis üyesinin terör veya terör örgütlerine yardım ve yataklık suçları sebebiyle görevden uzaklaştırılması veya tutuklanması ya da kamu hizmetinden yasaklanması veya başkanlık sıfatı veya meclis üyeliğinin sona ermesi hallerinde 46 ncı maddedeki makamlarca belediye başkanı veya başkan vekili ya da meclis üyesi görevlendirilir. Görevlendirilecek kişinin seçilme yeterliğine sahip olması şarttır. Görevden uzaklaştırılan veya tutuklanan belediye meclisi üyesinin istifa etmesi halinde de bu fıkra hükümleri uygulanır. Bu fıkra gereğince belediye başkanı veya başkan vekili görevlendirilen belediyelerde bütçe ve muhasebe iş ve işlemleri valilik onayı ile defterdarlığa veya mal müdürlüğüne gördürülebilir. Bu belediyelerde belediye meclisi, başkanın çağrısı olmadıkça toplanamaz. Meclisin, encümenin ve komisyonların görev ve yetkileri 31 inci maddede belirtilen encümen üyeleri tarafından yürütülür.
Belediye başkanı veya başkan vekili belediye meclis üyeleri arasından ve gizli oyla seçilir. İlk iki oylamada üye tam sayısının üçte iki ve üçüncü oylamada üye tam sayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü oylama yapılır. Dördüncü oylamada en fazla oy alan üye, belediye başkanı veya başkan vekili seçilmiş olur. Oyların eşitliği durumunda kur'a çekilir.
Birinci fıkranın (b) bendi uyarınca başkan vekili seçildikten sonra belediye başkanlığının (a) bendinde belirtilen nedenlerle boşalması durumunda bu maddeye göre belediye başkanı seçilir.
Yeni seçilen belediye başkanının görev süresi, yerine seçildiği başkanın görev süresi ile sınırlıdır. Başkan vekili, yeni başkan seçilinceye veya görevden uzaklaştırılmış ya da tutuklanmış olan başkan göreve dönünceye kadar görev yapar.
Belediye başkanı veya başkan vekili seçilinceye kadar belediye başkanlığı görevi, meclis birinci başkan vekili, bulunmaması durumunda ikinci başkan vekili, onun da bulunmaması durumunda vali tarafından görevlendirilecek bir kamu görevlisi tarafından yürütülür.
Belediye başkanı veya başkan vekili seçimi en geç onbeş gün içinde tamamlanmadığı takdirde belediye meclisinin feshine ilişkin hükümler uygulanır.
İçtihatlar
BelK 45/24 karar
Danıştay 8. Daire
E. 2022/6132 · K. 2022/5285 · 30.09.2022
Olayda, Hakkari Belediyesi ... seçilen davacı tarafından, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Belediye Meclisi'nin görev ve yetkilerinin Belediye Encümeni'nin memur üyeleri tarafından yürütülmesine ve 17/10/2019 tarihi itibariyle Hakkari Belediye Meclisi üyelerinin katılacağı toplantıların yapılmayacağına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemiyle davanın açıldığı, iptali istenen dava konusu işlem, davacının belli bir meslekten veya kamu görevinden çıkarılması sonucunu doğurmayacağından, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamına girmeyeceği anlaşılmaktadır.
Danıştay 8. Daire
E. 2022/6158 · K. 2022/5284 · 30.09.2022
Olayda, Hakkari Belediyesi ... seçilen davacı tarafından, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Belediye Meclisi'nin görev ve yetkilerinin Belediye Encümeni'nin memur üyeleri tarafından yürütülmesine ve 17/10/2019 tarihi itibariyle Hakkari Belediye Meclisi üyelerinin katılacağı toplantıların yapılmayacağına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemiyle davanın açıldığı, iptali istenen dava konusu işlem, davacının belli bir meslekten veya kamu görevinden çıkarılması sonucunu doğurmayacağından, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamına girmeyeceği anlaşılmaktadır.
Danıştay 8. Daire
E. 2022/6523 · K. 2022/5592 · 13.10.2022
Olayda, Hakkari Belediyesi Meclis Üyesi seçilen davacı tarafından, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Belediye Meclisi'nin görev ve yetkilerinin Belediye Encümeni'nin memur üyeleri tarafından yürütülmesine ve 17/10/2019 tarihi itibariyle Hakkari Belediye Meclisi üyelerinin katılacağı toplantıların yapılmayacağına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Belediye Başkanlığı işleminin iptali istemiyle davanın açıldığı tartışmasız olup, iptali istenen dava konusu işlem, davacının belli bir meslekten veya kamu görevinden çıkarılması sonucunu doğurmayacağından, 2577 sayılı Kanunun 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi kapsamına girmeyeceği sonucuna ulaşılmaktadır.
Danıştay 8. Daire
E. 2022/5351 · K. 2022/5013 · 21.09.2022
Uyuşmazlıkta, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45. maddesinin 2. fıkrası uyarınca Belediye Meclisi'nin görev ve yetkilerinin Belediye Encümeni'nin memur üyeleri tarafından yürütülmesine ve ... tarihi itibariyle ... Belediye Meclisi üyelerinin katılacağı toplantıların yapılmayacağına ilişkin .... tarih ve E…. sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın, 2577 sayılı Kanunun temyiz kanun yoluna başvurulabilecek davaların tahdidi olarak sayıldığı 46. maddesinde yer alan uyuşmazlıklar arasında bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Madde geneli3 karar
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
E. 2023/405 · K. 2023/561 · 23.03.2023
… Belediye başkanının, belediyenin sevk ve idaresi hususundaki görev, yetki ve sorumlulukları dikkate alındığında, kanun koyucunun mezkur düzenlemeler ile 15 gün içinde seçimin sonuçlandırılmasını zorunlu kılarak, belediye hizmetlerinin sunumunda herhangi bir aksamaya meydan verilmemesini amaçladığı açıktır. Buna göre, belediye meclisinin belediye başkanı veya başkan vekilini, kanunla belirlenen süre içerisinde ve öngörülen karar nisabına göre nihayet 4 oylamada seçememesi halinin ihmali bir durum olduğu, bu durumda ise, 5393 sayılı Kanun'un 45. maddesinin son fıkrası uyarınca, meclisin feshine ilişkin hükümlerin uygulanacağında tereddüt bulunmamaktadır.
Danıştay 8. Daire
E. 2024/2759 · K. 2024/3272 · 29.05.2024
5393 sayılı Kanun’un 45’inci maddesinin birinci fıkrası gereğince belediye başkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından belediye başkanı seçmesi genel ilke olarak benimsemiştir. Kanun’un 46’ıncı maddesine göre belediye başkanlığı makamının herhangi bir sebeple boşalması ve yeni belediye başkanı veya başkan vekili seçiminin gerçekleştirilememesi durumu ile sınırlı olmak üzere, seçim yapılıncaya kadar belediye başkanlığına büyükşehir ve il belediyelerinde İçişleri Bakanı, diğer belediyelerde vali tarafından meclis üyesi koşulu aranmaksızın görevlendirme yapılacağı hükmü ise bu genel kuralın istisnasını oluşturmaktadır. …
Danıştay 8. Daire
E. 2024/2506 · K. 2024/3266 · 29.05.2024
5393 sayılı Kanun’un 45’inci maddesinin birinci fıkrası gereğince belediye başkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması durumunda, belediye meclisinin kendi üyeleri arasından belediye başkanı seçmesi genel ilke olarak benimsemiştir. Kanun’un 46’ıncı maddesine göre belediye başkanlığı makamının herhangi bir sebeple boşalması ve yeni belediye başkanı veya başkan vekili seçiminin gerçekleştirilememesi durumu ile sınırlı olmak üzere, seçim yapılıncaya kadar belediye başkanlığına büyükşehir ve il belediyelerinde İçişleri Bakanı, diğer belediyelerde vali tarafından meclis üyesi koşulu aranmaksızın görevlendirme yapılacağı hükmü ise bu genel kuralın istisnasını oluşturmaktadır. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-02. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Belediye başkanlığının herhangi bir sebeple boşalması, tutuklanma ve görevden uzaklaştırma hallerinde, meclisin başkan veya başkan vekili seçmesi ve bunun usulü düzenlenmektedir.
Başkan veya başkan vekili seçimine ilişkin olarak en fazla dört tur oylama yapılması ve dördüncü turun sonunda başkanın seçilmesini temin edecek, mecliste kilitlenme ve gruplaşmayı önleyerek uzlaşmayı teşvik edecek bir seçim sistemi öngörülmektedir.
Ayrıca, belediye başkanı veya başkan vekili seçiminin en geç on beş gün içinde tamamlanması zorunlu hale getirilerek seçim yapılamadığı takdirde belediye meclisinin kendisine kanunla verilen görevleri yapmamasına ilişkin hükümlerin uygulanması öngörülerek başkan veya başkan vekili seçiminin bir an önce yapılması amaçlanmaktadır.
TBMM · S. Sayısı 944, 1/1038 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 45)15/8/2016 tarihli ve 674 sayılı KHK'nin 38. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Ek fıkra: 15/8/2016-KHK-674/38 md.)
Gerekçe bulunamadı: Bu kanun hükmünde kararnamenin TBMM'ye gönderilen gerekçesi TBMM kanun bilgi sisteminde bulunamadı; Resmî Gazete'de gerekçe yayımlanmaz.
Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.