Belediye Zabıtası, İtfaiye ve Acil Durum Plânlaması
BelK Madde 51 — Zabıtanın görev ve yetkileri
Zabıtanın görev ve yetkileri
Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular.
Görevini yaparken zabıtaya karşı gelenler, kolluk kuvvetlerine karşı gelenler gibi cezalandırılır.
Belediye zabıta teşkilâtının çalışma usûl ve esasları, çalışanların görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde yükselme, (…)[31] giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile zabıta teşkilâtında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimler, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Belediye, bu yönetmeliğe aykırı olmamak üzere ek düzenlemeler yapabilir.[32]
Zabıta hizmetleri kesintisiz olarak yürütülür. Zabıta personelinin çalışma süresi ve saatleri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde düzenlenir. Belediye zabıta ve özel güvenlik hizmetlerinde fiilen çalışanlara, fazla mesai ücreti olarak yılı bütçe kanununda belirlenen üst sınırı aşmamak kaydıyla belediye meclisi kararı ile tespit edilen maktu tutar ödenir.
İçtihatlar
BelK 51/32 karar
Danıştay 12. Daire
E. 2020/3272 · K. 2023/6193 · 29.11.2023
… 11/04/2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin 40. maddesinin üçüncü fıkrasının (e) bendi uyarınca cezalandırıldığı, belediye personelinin disiplin suçları ve cezalarının kanunla düzenlenmesi öngörülen hususlar arasında yer almasına karşın, söz konusu Yönetmeliğin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 51. maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak hazırlandığı, ancak anılan dayanak kanun maddesinde yer alan "meslekten çıkarma" ibaresinin, Anayasa Mahkemesinin 28/11/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 17/10/2018 tarih ve E:2018/110, K:2018/99 sayılı kararı ile iptal edildiği, bu haliyle Belediye Zabıta Yönetmeliğinde düzenlenen…
Danıştay 2. Daire
E. 2020/567 · K. 2020/3187 · 03.11.2020
… düzenlenen raporda, davacının zabıta mesleği dışında başka bir göreve atanması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığının bildirildiği, bu nedenle davacının meslekten çıkarılmasına karar verildiği; uyuşmazlığın görüldüğü tarih itibarıyla Anayasa Mahkemesi'nin anılan kararının henüz yürürlüğe girmemiş olduğu ve dolayısıyla 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 51. maddesinin, 3. fıkrasında yer alan "meslekten çıkarılma" ibaresinin halen yürürlükte olduğu hususu nazara alındığında, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı gerekçe alınarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğu ileri
Madde geneli2 karar
Danıştay 2. Daire
E. 2021/4113 · K. 2021/1700 · 24.05.2021
Belediye zabıtasının görev ve yetkilerini düzenleyen mevzuatta ise; 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun, 51. maddesinde;” Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular.” hükmüne yer verilmiştir.
Danıştay 2. Daire
E. 2021/4194 · K. 2021/4727 · 06.12.2021
Belediye zabıtasının görev ve yetkilerini düzenleyen mevzuatta ise; 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun, 51. maddesinde;” Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular.” hükmüne yer verilmiştir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-02. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler2
[31]Anayasa Mahkemesinin 17/10/2018 tarihli ve E.:2018/110; K.:2018/99 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…meslekten çıkarılma,…” ibaresi iptal edilmiştir.
[32]29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle bu fıkralarda yer alan “İçişleri Bakanlığı” ibaresi “İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Beldelerde, belediyelerce sunulan mahallî hizmetlere ilişkin olarak esenlik, sağlık, huzur ve düzeni sağlamak, belediye karar organlarınca alınan kararları, emirleri ve yasakları uygulamak üzere belediye zabıtası kurulması öngörülmektedir. Doğaldır ki belediye zabıtasına tanınan yetkiler genel asayiş ve güvenliğe ilişkin olarak alınacak tedbirleri kapsamamaktadır.
Zabıta hizmetlerinin kesintisiz olarak yürütülmesi ve bu çalışmalar için fazla mesai ücreti ödenmesi öngörülmektedir.
Zabıta teşkilâtının görev ve yetkileri, memurluğa alınması için taşımaları gereken nitelikler, alacakları meslek içi eğitim, görevde yükselme, meslekten çıkarılma, giyecekleri kıyafet ve savunma amaçlı olarak kullanacakları aletler ile itfaiye teşkilâtında hizmet gereklerine göre oluşturulacak birimlerin, İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenmesi öngörülmektedir
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 944, 1/1038 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 51)29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle bu fıkralarda yer alan “İçişleri Bakanlığı” ibaresi “İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: 7 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 15 başlığı: ilk imza sahibi ve 6 milletvekili)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (51. madde, 4. madde, 8. madde, 12. madde, 15. madde, 18. madde, 19. madde, 49. madde, 52. madde, 56. madde, 62. madde, 65. madde, 68. madde, 69. madde, 71. madde, 74. madde, 76. madde, 77. madde, EK 3. madde).
Madde ile, İçişleri Bakanlığına bağlı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün kapatılması ve görevlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı olarak kurulan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğüne devretmesi doğrultusunda uyum düzenlemesi yapılmaktadır.
Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 15, 2/1285 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 30), s. 11Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.