Amaç ve Temel İlkeler, Hapis Cezası ve Güvenlik Tedbirleri · Hükümlülerin Sınıflandırılması ve Cezaların İnfazı
CGTİHK Madde 24 — Hükümlülerin gruplandırılması
Hükümlülerin gruplandırılması
(1) Hükümlüler;
a) İlk defa suç işleyenler, mükerrirler, itiyadî suçlular veya suç işlemeyi meslek edinenler,
b) Aklî ve bedensel durumları nedeniyle veya yaşları itibarıyla özel bir infaz rejimine tâbi tutulması gerekenler,
c) Tehlike hâli taşıyanlar,
d) Terör suçluları,
e) Suç örgütlerine veya çıkar amaçlı suç örgütlerine mensup olan suçlular,
gibi gruplara ayrılırlar.
(2) Hükümlüler ayrıca yaşları, hükümlülük süreleri ve suç türleri itibarıyla da gruplandırılırlar.
İçtihatlar
Yargıtay 1. Ceza Dairesi
E. 2022/5905 · K. 2022/4386 · 03.06.2022
… 1 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan ...'in, bağımsız koğuşa geçme talebinin reddine dair anılan Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 01/02/2021 tarihli ve 2021/1129 sayılı kararına yönelik şikayetin ceza infaz kurumlarındaki yoğunluk, kapasite dolulukları, fiziki imkan yetersizlikleri ile hükümlülerin bakiye ceza süreleri ve suç türlerine göre gruplandırılmasının gerektiği, kuruma gözlem yapma, değişiklikte bulunma ve karar vermede takdir yetkisi tanıdığı ve bu takdir yetkisinin kötüye kullanıldığına dair somut herhangi bir delil bulunmaması nedeniyle reddine ilişkin Karşıyaka İnfaz Hâkimliğinin 26/02/2021 tarihli ve 2021/1611 Esas, 2021/1707…
Yargıtay 1. Ceza Dairesi
E. 2022/5888 · K. 2022/4387 · 03.06.2022
Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmeliğin hükümlülerin gruplandırılması başlıklı 19. maddesinde yer alan ''Hükümlüler, bulundukları veya gönderildikleri ceza infaz kurumlarında; a) İlk defa suç işleyenler, mükerrirler, itiyadî suçlular veya suç işlemeyi meslek edinenler, b) Zihinsel ve bedensel durumları nedeniyle veya yaşları itibarıyla özel bir infaz rejimine tâbi tutulması gerekenler, c) Tehlike hâli taşıyanlar, ç) Terör suçluları, d) Suç örgütlerine veya çıkar amaçlı suç örgütlerine mensup olan suçlular, e) Gözlem sürecinin devamına karar verilenler, gibi gruplara ayrılırlar.'' şeklindeki,
Yargıtay 1. Ceza Dairesi
E. 2022/5657 · K. 2022/4056 · 27.05.2022
Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmeliğin hükümlülerin gruplandırılması başlıklı 19. maddesinde yer alan ''Hükümlüler, bulundukları veya gönderildikleri ceza infaz kurumlarında; a) İlk defa suç işleyenler, mükerrirler, itiyadî suçlular veya suç işlemeyi meslek edinenler, b) Zihinsel ve bedensel durumları nedeniyle veya yaşları itibarıyla özel bir infaz rejimine tâbi tutulması gerekenler, c) Tehlike hâli taşıyanlar, ç) Terör suçluları, d) Suç örgütlerine veya çıkar amaçlı suç örgütlerine mensup olan suçlular, e) Gözlem sürecinin devamına karar verilenler, gibi gruplara ayrılırlar.'' şeklindeki,
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
İnfaz kurumuna kabul edilecek hükümlülerin kişisel ve adlî durumları birbirinden farklı bulunduğundan farklı kişilikleri nedeniyle başkalarına zararlı etki yapabilmeleri veya kişiliklerinden başkalarının yararlanması olanaklıdır. Bu nedenle yönetim ve güvenlik gerekleri yönünden ve uygulanacak iyileştirme metot ve programları bakımından hükümlü ve tutukluları gruplandırmak zorunludur. İşte maddede, gruplandırmada göz önünde bulundurulacak kişisel ve adlî durum ve esaslar gösterilmiştir. Hükümlüler gruplandırmalarına göre ya ayrı kurumlarda bulundurulacak veya bir kurumun ayrı kesimlerine konulacaklardır.
Girişte toplanan bilgi ve bulgular, tutuklu ve hükümlünün özel barınma ihtiyacını tanımlama için kullanılabilmelidir. Tutuklu ve hükümlünün yerlerinin belirlenmesi, sağlık ve cezaevi personeli tarafından yapılmalıdır. Bu husus saldırı, baskı ve hastalıkların sirayeti risklerinin azaldığı bir çevre oluşturulması için önemlidir. Gruplandırma sistemi, hükümlüler arasında çatışmaların asgarîye indirilmesine neden olacağı gibi, emosyonel stres ve enfeksiyon hastalıklarının da daha az görülmesine neden olacaktır.
Bu bakımdan grupların bir kısmı Türk Ceza Kanunu ve diğer kanunlarda da tanımlanmıştır:
a) İlk defa suç işleyenler,
b) Mükerrirler,
c) İtiyadî suçlular,
d) Suç işlemeyi meslek edinenler,
e) Aklî durum,
f) Terör suçluları,
g) Çıkar amaçlı suç örgütlerine mensup olanlar,
h) Suç örgütleri,
ı) Yaş.
Maddenin sonuncu fıkrası, hükümlülüklerin, süreleri itibarıyla, uzun veya kısa yahut orta süreli olarak da tasniflerini öngörmüştür. Penolojik bakımdan uzun süreli hükümlüler kurumda istikrar unsuru olabilecekleri gibi, ümitsizlikleri nedeniyle tehlikeli de olabilirler.
TBMM · S. Sayısı 710, 1/933 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 24)Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.