Amaç ve Temel İlkeler, Hapis Cezası ve Güvenlik Tedbirleri · Ceza İnfaz Kurumlarının Türleri
CGTİHK Madde 9 — Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları
Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları
(1) Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları, iç ve dış güvenlik görevlilerine sahip, firara karşı teknik, mekanik, elektronik ve fizikî engellerle donatılmış, oda ve koridor kapıları sürekli kapalı tutulan, ancak mevzuatın belirttiği hâllerde aynı oda dışındaki hükümlüler arasında ve dış çevre ile temasların geçerli olduğu sıkı güvenlik rejimine tâbi hükümlülerin bir veya üç kişilik odalarda barındırıldıkları tesislerdir. Bu kurumlarda bireysel veya grup hâlinde iyileştirme yöntemleri uygulanır.
(2) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde, Türk Ceza Kanununda yer alan;
a) İnsanlığa karşı suçlardan (madde 77, 78),
b) Kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82),
c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188),
d) Devletin güvenliğine karşı suçlardan (madde 302, 303, 304, 307, 308),
e) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan (madde 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315),
Mahkûm olanların cezaları, bu kurumlarda infaz edilir.
(3) Eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli hâlde bulunan ve özel gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekli olduğu saptananlar ile bulundukları kurumlarda düzen ve disiplini bozanlar veya iyileştirme tedbir, araç ve usûllerine ısrarla karşı koyanlar bu kurumlara gönderilirler.
(4) Birinci fıkrada tanımı yapılan kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde, diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümleri kullanılır.
(5) (Değişik: 25/5/2005-5351/1 md.) Müebbet hapis cezasına hükümlülerden, 107 nci maddede belirtilen koşullu salıverilme süresinin üçte ikisini, süreli hapis cezasına hükümlülerden toplam cezalarının üçte birini, üçüncü fıkrada belirtilen hükümlülerden geriye kalan toplam cezalarının üçte birini bu kurumlarda geçirerek iyi hâl gösterenlerin, tutum ve kişiliklerine uygun diğer ceza infaz kurumlarına gönderilmelerine karar verilebilir.
İçtihatlar
CGTİHK 9/22 karar
Yargıtay 1. Ceza Dairesi
E. 2024/5590 · K. 2025/9617 · 26.12.2025
… nci maddesi ile değişik 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'un geçici 6 ncı maddesinde sayılan istisna suçlardan olmadığı ayrıca suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde işlediği bir suç nedeniyle değil örgüte yardım suçundan almış olduğu cezanın infazının 5275 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açık düzenlemeye göre yüksek güvenlikli ceza infaz kurumunda infaz edilmesinin mümkün olmadığı ancak aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alan, " eylem ve tutumları nedeniyle tehlikeli hâlde bulunan ve özel gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekli olduğu saptananlar ile bulundukları kurumlarda…
Yargıtay 1. Ceza Dairesi
E. 2024/2278 · K. 2025/2053 · 13.03.2025
6. Suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme suçundan verilen hapis cezasının 5275 sayılı Kanun'un 9.maddesinin 2. fıkrasına göre Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında infaz edilmesi, bu kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde, aynı maddenin 4. fıkrasına göre diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edilmesi, aynı maddenin 5. fıkrasına göre; "....... süreli hapis cezasına hükümlülerden toplam cezalarının üçte birini, ......bu kurumlarda geçirerek iyi hâl gösterenlerin," tutum ve kişiliklerine uygun diğer ceza infaz kurumlarına gönderilmelerine karar verilmesinin mümkün olduğu görülmektedir.
CGTİHK 9/31 karar
Yargıtay 1. Ceza Dairesi
E. 2023/7499 · K. 2024/1005 · 16.02.2024
… T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü İdare ve Gözlem Kurulu Başkanlığının 25.07.2022 tarihli ve 2022/5328 sayılı kararı ile “hükümlünün tehlikeli mahkum olarak değerlendirilebilecek somut herhangi bir olayın kurumumuzda vuku bulmadığı gibi hükümlünün 01.12.2021 tarihinden itibaren iyi halliliğini sürdürdüğü” gerekçesiyle “5275 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca değerlendirilmemesine, kararın Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün takdirlerine sunulmasına dair” karar verildiği, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevfikevleri Genel Müdürlüğünün 09.09.2022 tarihli yazısı ile hükümlünün “geriye kalan toplam cezasının 1/3 nü henüz infaz etmemiş olması…
CGTİHK 9/51 karar
Yargıtay 1. Ceza Dairesi
E. 2023/3263 · K. 2023/7670 · 08.12.2023
8. 5275 sayılı Kanun’un 9 uncu maddesinin beşinci fıkrası ve Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi hükmü birlikte değerlendirildiğinde, terör örgütü üyesi olmak suçundan cezalandırılan ve cezası kapalı ceza infaz kurumunun yüksek güvenlikli bölümünde infaz edilen hükümlünün, kapalı ceza infaz kurumunda geçirdiği süre dikkate alındığında, talep tarihi itibariyle cezasının 1/3 ni kapalı ceza infaz kurumunda geçirmediği anlaşılmakla, talep tarihi itibariyle açık ceza infaz kurumuna ayrılma hakkı bulunmadığından haklı sebebe dayanmayan kanun yararına bozma isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde, kapalı ceza infaz kurumlarının bir türünü tanımlamaktadır.
Maddenin birinci fıkrası tanımı, esasta 8 inci maddede yer alan kapalı ceza infaz kurumları gibi yapmaktadır. Ancak yüksek güvenlikli infaz kurumlarında odalarda bir veya üç hükümlü bulundurulur.
Bu kurumların diğer bir özelliği kurumlarda, toplumsal değil fakat bireysel ve grup hâlinde iyileştirme yöntemlerinin uygulanmasıdır.
Maddenin ikinci fıkrasının bentlerinde bu kurumlara hangi tür, kategorideki hükümlülerin gönderileceklerini göstermiş bulunmaktadır. Ancak yüksek güvenlikli infaz kurumlarına gönderilen bu hükümlüler hakkında da Kanunun kabul ettiği temel ilkeler geçerli olmakla birlikte başta gelen düşünce, hükümlünün kendisine veya etrafına, topluma zarar vermesini ve kaçmasını önlemektir. İnfaz kurumunun dört temel işlevinden hükümlünün kaçmasını önleme ve kurumda düzen başta gelen etmeni oluşturmaktadır.
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin R (82) 17 sayılı Tavsiye Kararında "işlediği cürmün nitelik ve icra şekli göz önüne alındığında, toplum için ciddi bir tehlike oluşturan ve cezaevinin güvenlik ve nizamını ihlâl edebileceği inancının teessüsü için delil var olan, hükümlü tehlikeli sayılır." denilmektedir. Raporda tehlikeli hâlin işlenen suçun ciddiyetine, kurum toplumu içindeki davranışın niteliğine, kaçakçılığa veya bu hususta teşebbüste bulunulmasına veya izhar edilen şiddete cezaevi toplumu veya genel toplum için arzettiği temel risklere bağlı olabileceği de belirtilmiştir.
Ayrıca, Kanun hükümlerine göre disipline aykırı davranışları dolayısıyla disiplin cezası olarak hakkında sıkı güvenlik rejimi uygulanması gerekenlerinde bu kurumlara gönderilecekleri ve birinci fıkrada tanımı yapılan kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde, diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinin kullanılacağı hükme bağlanmıştır.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 710, 1/933 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 9)25/5/2005 tarihli ve 5351 sayılı Kanunun 1. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik: 25/5/2005-5351/1 md.)
Teklif eden: 2 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 902 başlığı)
5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 9 uncu maddesinin beşinci fıkrası, sadece süreli hapis cezasına mahkûm olan hükümlülerin diğer ceza infaz kurumlarına gönderilmelerine imkân sağlamakta olup, yapılan bu değişiklik ile müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar veya maddenin üçüncü fıkrası gereğince yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarına gönderilenlerin de diğer ceza infaz kurumlarına belli şartların sonucunda gönderilmesine imkân sağlanacaktır.
TBMM · S. Sayısı 902, 2/451 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 1)Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.