Mahkemelerin Kuruluş, Görev ve Yetkisi
ÇKK Madde 26 — Mahkemelerin görevi
Mahkemelerin görevi
(1) Çocuk mahkemesi, asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, adli süreçteki çocuklar hakkında açılacak davalara bakar.[10]
(2) Çocuk ağır ceza mahkemesi, çocuklar tarafından işlenen ve ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarla ilgili davalara bakar.
(3) Mahkemeler ve çocuk hâkimi, bu Kanunda ve diğer kanunlarda yer alan tedbirleri almakla görevlidir.
(4) Çocuklar hakkında açılan kamu davaları, Kanunun 17 nci maddesi hükümleri saklı kalmak kaydıyla bu Kanunla kurulan mahkemelerde görülür.
İçtihatlar
ÇKK 26/11 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2012/654 · K. 2012/817 · 21.11.2012
ÇKK’nın 26. maddesinin 3. fıkrasında, çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerinin ve gerektiğinde çocuk hakiminin bu Kanunda ve diğer kanunlarda yazılı koruyucu ve destekleyici tedbirleri almakla görevli olduğu belirtilmiştir.
ÇKK 26/33 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2012/563 · K. 2013/69 · 16.01.2013
Hemen belirtmek gerekir ki, 24.05.1983 tarihli ve 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu(SHK)'nun 22. maddesinde de, korumaya muhtaç çocukların reşit oluncaya kadar bu Kanun hükümlerine göre kurumca kurulan sosyal hizmetler kuruluşlarında bakılıp yetiştirilmeleri ve bir meslek sahibi edilmeleri hususundaki gerekli tedbir kararının yetkili ve görevli mahkemece alınacağı düzenlenmiş ancak maddede görevli mahkeme belirtilmemiştir. ÇKK'nun 26/3 maddesinde mahkemeler ve çocuk hakiminin bu Kanun ve diğer kanunlarda yer alan tedbir kararlarını almakla görevli olduğu düzenlendiğinden 2828 sayılı Kanun'un 22. maddesinde düzenlenen tedbir kararlarında da çocuk mahkemeleri görevli bulunmaktadır.
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
E. 2019/1189 · K. 2019/2783 · 14.03.2019
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26/3. maddesinde mahkemeler ve çocuk hakiminin bu kanun ve diğer kanunlarda yer alan tedbir kararlarını almakla görevli olduğu düzenlendiğinden, 2828 sayılı kanun uyarınca alınacak tedbir kararlarında da çocuk mahkemeleri görevli bulunmaktadır. (HGK’nun 16.01.2013 tarih, 2012/2-563 esas, 2013/69 karar sayılı ilamı) Yukarıda açıklandığı üzere 5395 sayılı kanunun yürürlüğe girmesiyle, 2828 sayılı Kanun uyarınca korunmaya muhtaç çocuklar hakkında korunma kararı alma ve koşullarının varlığı halinde bu kararı kaldırma görevi Çocuk Mahkemelerinin görevi kapsamına alınmıştır. …
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
E. 2016/3403 · K. 2016/5245 · 17.03.2016
… ÇKK. m. 26/3) de bulunmadığına göre; görevli mahkeme aile mahkemesidir. Görev kamu düzenine ilişkindir. Mahkemece yargılamanın her aşamasında kendiliğinden dikkate alınır. Aile mahkemesi kurulmayan yerlerde bu tür davaların asliye hukuk mahkemelerinde aile mahkemesi sıfatı ile görülüp karar bağlanması gerekir (HGK 16.11.2005 tarih ve 2/673-617 sayılı kararı). Bu açıklama karşısında, davaya "Aile Mahkemesi" sıfatı ile bakılması gerekirken, bu husus düşünülmeden Asliye Hukuk Mahkemesi olarak yargılamaya devam edilip, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Madde geneli4 karar
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
E. 2013/15484 · K. 2014/2370 · 11.02.2014
Çocuk Mahkemesi, "asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında" 5395 sayılı Yasada ve diğer kanunlarda yer alan koruyucu ve destekleyici tedbir kararı almakla görevlidir. (5395 s. ÇKK. m. 26) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 22. maddesi gereğince, "korunmaya muhtaç çocuklar" hakkında korunma kararı verilmesinde, o yerde çocuk mahkemesi varsa bile, bu mahkeme değil, varsa aile mahkemesi, yoksa davaya bu sıfatla bakmak üzere asliye hukuk mahkemesi görevlidir. …
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
E. 2012/11048 · K. 2013/3842 · 18.02.2013
Çocuk Mahkemesi, bir ceza mahkemesi olup, suça sürüklenen çocuklar hakkında 5395 sayılı yasaya göre koruyucu ve destekleyici tedbir kararı almakla görevlidir. (5395 s. ÇKK. m. 26) 2828 sayılı Kanun kapsamında korunmaya muhtaç çocuklar hakkında koruma kararı alınması, o yerde çocuk mahkemesi kurulmuş ve göreve başlamış olsa bile bu mahkeme değil, varsa aile mahkemesi, yoksa davaya bu sıfatla bakmak üzere asliye hukuk mahkemesi görevlidir. (2828 s. K. m. 22) Aksinin kabulü, bir ceza mahkemesi olan çocuk mahkemesine özel hukuk işi vermek anlamına gelir ki, Yasa koyucunun 5395 sayılı Yasa'daki düzenleme ile bunu amaçlamadığı açıktır. …
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
E. 2013/284 · K. 2013/20258 · 09.09.2013
Çocuk Mahkemesi, "asliye ceza mahkemesi ile sulh ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlar bakımından, suça sürüklenen çocuklar hakkında" 5395 sayılı Yasada ve diğer kanunlarda yer alan koruyucu ve destekleyici tedbir kararı almakla görevlidir. (5395 s. ÇKK. m. 26) 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununun 22. maddesi gereğince, "korunmaya muhtaç çocuklar" hakkında korunma kararı verilmesinde, o yerde çocuk mahkemesi varsa bile, bu mahkeme değil, varsa aile mahkemesi, yoksa davaya bu sıfatla bakmak üzere asliye hukuk mahkemesi görevlidir. …
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
E. 2013/15244 · K. 2013/22473 · 01.10.2013
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiş ise de, bu Kanuna 6217 sayılı Kanunla ilave edilen geçici 3. maddenin (1.) bendinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihine kadar, 1086 sayılı Kanunun kanun yollarına ilişkin hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlandığından, karar düzeltme talebinin incelenmesi gerekmiştir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[10]8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “suça sürüklenen” ibaresi “adli süreçteki” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddede, mahkemelerin görevleri ayrı ayrı olarak belirtilmektedir. Maddenin üçüncü fıkrasında, çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerinin ve gerektiğinde çocuk hâkiminin, bu Kanunda yazılı koruyucu ve destekleyici tedbirleri almakla görevli olduğu ve diğer kanunlarda yer alan koruyucu ve destekleyici tedbirlerle ilgili olarak da karar vermeye görevli olduğu ifade edilmiştir.
Bilindiği üzere, çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbirlerin alınmasında aile mahkemeleri kurulan yerler bakımından bu mahkemeler, kurulu bulunmayan yerler bakımından ise asliye hukuk mahkemeleri görevlidir. Maddede yer alan son fıkra ile, belirtilen hususlarda, çocuklar hakkında karar verme görevi, bu Kanun ile düzenlenen mahkemelere verilmektedir. Bununla birlikte, aile mahkemelerinin, kendilerine intikal eden esas dava ile birlikte, çocuklar hakkında da koruyucu ve destekleyici kararların alınmasında görevleri devam edecektir. Maddenin son fıkrasıyla öngörülen amaç; özel korunma ihtiyacı içinde bulunan çocuklar ile suça sürüklenen çocuklar hakkında bu Kanunla kurulan mahkemelerin ve çocuk hâkiminin karar vermesidir. Bununla birlikte, aile mahkemelerinin görev alanında kalan, örneğin boşanma davası gibi davalarda, aile mahkemesi tarafından görülen boşanma davasında, çocukla ilgili tedbir kararı verilebilecektir. Ancak, bu tür esas davaya bağlı bulunmayan ve çocuklarla ilgili koruyucu ve destekleyici karar alınmasını gerektiren hususlarda aile mahkemesi değil bu Kanunla kurulan mahkemeler ve çocuk hâkimi karar verebilecektir.
Ayrıca, bu Kanunda öngörülen mahkemelerin kurulmadığı yerler bakımından da aile mahkemelerinin görevleri devam edecektir.
Öte yandan, 4.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu ile belirli suçlar bakımından görevlendirilen ağır ceza mahkemeleri, çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemelerinin görevi kapsamına giren çocukların yargılamasında görevli olmayıp, bu suçları işleyen çocukların yargılaması da çocuk mahkemeleri ile çocuk ağır ceza mahkemeleri tarafından yerine getirilecektir.
TBMM · S. Sayısı 963, 1/991 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 26)8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “suça sürüklenen” ibaresi “adli süreçteki” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: 100 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 286 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 98 milletvekili)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (26. madde, 1. madde, 2. madde, 3. madde, 11. madde, 12. madde, 13. madde, 20. madde, 24. madde, 30. madde, 31. madde, 34. madde, 37. madde, 39. madde).
Maddeyle, mevzuatımızda yer alan “suça sürüklenen çocuk” ibaresinin, ön yargı oluşturabilecek ve doğrudan suç isnadı içeren bir nitelik taşıması nedeniyle, bu kavram yerine Anayasa’ nın 41 inci maddesinde yer alan çocuğun yüksek yararı ilkesi gözetilerek daha tarafsız, adil ve adli sürecin mahiyetini yansıtan “adli süreçteki çocuk” ibaresinin kullanılması amaçlanmaktadır.
TBMM · S. Sayısı 286, 2/3771 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 16), s. 14Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.