DMK Madde 178 — Fazla çalışma ücreti:
Fazla çalışma ücreti:
(Değişik: 5/7/1991 – KHK-433/3 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 5/5/1992 tarihli ve E. 1991/33, K. 1992/32 sayılı Kararı ile, Yeniden düzenleme: 18/5/1994 - KHK-527/8 md.)
A) 99 ve 100 üncü maddeler hükümleri uyarınca tespit olunan günlük çalışma saatleri dışında;
a) Salgın hastalık ve tabii afetler gibi olağanüstü hallerin olması (Bu hallerin devamı süresince),
b) Fabrika, atelye, şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması,
hallerine münhasır olmak üzere, yapılan fazla çalışmalar ücretle karşılanır.
Yukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek ücret Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir.[273]
B) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 14/2/1997 tarihli ve E: 1997/20, K: 1997/32 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 3/4/1998 - 4359/4) Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir.
Fazla çalışmanın uygulama esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirlenir.
Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarına ödenecek fazla çalışma ücretleri ve diğer hususlar Cumhurbaşkanı tarafından onaylanacak bir talimatla tesbit edilir.[274]
İçtihatlar
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
E. 2022/1843 · K. 2022/2781 · 10.10.2022
Bu düzenlemenin dayanağı olan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 13. maddesinin dördüncü paragrafında yer alan, sözleşmeli personelin normal çalışma saatleri dışında veya tatil günlerinde yapacakları çalışmaları karşılığında herhangi bir ek ücret ödenmeyeceği yolundaki düzenlemenin, sözleşmeli personelin fazla çalışmasının ne şekilde telafi edileceğine ilişkin bir hüküm bulunmamasının üst hukuk kuralı niteliğindeki Anayasa'nın 18. ve 55. maddesi ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 99. ve 178. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle Danıştay Onikinci Dairesinin 02/02/2010 tarih ve E:2008/285; …
Danıştay 12. Daire
E. 2008/5754 · K. 2010/4344 · 21.09.2010
… Bakılan davada, dava konusu memurlara ana hizmet binası giriş katında nöbet tutturulması işleminin hukuki dayanağının 657 sayılı Kanunun 178/B maddesinde yer alan fazla çalışmaya ilişkin düzenleme olduğu idarece öne sürülmekte ise de, 657 sayılı Kanunun 178/B maddesi ile bu maddenin uygulanması amacıyla yürürlüğe girmiş olan Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik hükümleri dikkate alındığında, fazla çalışma ile nöbet hizmetinin niteliği ve içeriğinin birbirinden farklı olduğu, çalışma saatleri içinde ve dışında yürütülen nöbet hizmetlerinin fazla çalışma sayılamayacağı, fazla çalışma ile memurların günlük yerine getirdikleri asıl görevlerine yönelik bir görevlendirme…
Danıştay 11. Daire
E. 2017/3152 · K. 2018/2885 · 07.06.2018
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 178. maddesinin b bendinde; Kurumların gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabileceği, bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verileceği, ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabileceği, fazla çalışmanın uygulama esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken belirleneceği, 99. maddesinde, memurların haftalık çalışma süresinin genel olarak 40 saat olduğu; bu sürenin Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenleneceği,…
Danıştay 12. Daire
E. 2019/6019 · K. 2022/4323 · 29.06.2022
31/07/2012 tarih ve 28370 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Emniyet Teşkilatında Emniyet Hizmetleri Sınıfı Dışında Görevli Kadrolu ve Sözleşmeli Personel Yönetmeliği'nin "Çalışma saatleri ve fazla çalışma" başlılklı" 33. maddesinin 3. fıkrasında da, "Personel, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 178 inci maddesi ve 19/2/1975 tarihli ve 7/9493 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Fazla Çalışmanın Uygulama Esaslarını Gösterir Yönetmelik uyarınca, çalıştığı hizmet birim amirinin gerekli görmesi halinde, günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti verilmeksizin çalıştırılabilir. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün izin verilir. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-10-31. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler2
[273]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
[274]15/8/2017 tarihli ve 694 sayılı KHK’nin 29 uncu maddesiyle, bu paragrafta yer alan “Başbakan” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7078 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
İlk kabul ve önceki metinler2
İlk kabul metni
5/7/1991 tarihli ve 433 sayılı KHK'nin 3. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Fazla çalışma ücreti
Günlük çalışma saatleri dışında vazife görmeyi gerektirecek bir hüviyet taşıyan hizmetlerde ve sınıf tüzüklerinde belirtilen hal ve şartlarda, bu kanuna tabi kurumlarda çalışan Devlet memurlarına fazla çalışma ücreti verilir. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı kuruluşu içinde, kanunlarla belirli ve bizzat yapılması gerekli icraî yetkiler verilmiş bulunan memuriyet kadrolarının boş olması halinde bu görevlere vekil olarak atanan hekim ve tababet şubeleri mensuplarına, esas görevlerinin sınıf tüzüklerinde belirtilecek günlük çalışma saatleri dışında yapacakları görev için fazla çalışma ücreti verilebilir. Hangi hallerde kimlere ve ne miktarda fazla çalışma ücreti verileceği ve buna dair hususlar ilgili Bakanlık ve kurumların, Maliye Bakanlığı ve Başbakanlık Devlet Personel Dairesinin hazırlıyacakları yönetmelikle belirtilir.
Resmî Gazete · 23 Temmuz 1965, Sayı 120565/7/1991 tarihli ve 433 sayılı KHK'nin 3. maddesiyle verilen metin
Anayasa Mahkemesinin 5/5/1992 tarihli ve E. 1991/33, K. 1992/32 sayılı kararıyla iptal edildi.
A) 99 ve 100 üncü maddeler hükümleri uyarınca tesbit olunan günlük çalışma saatleri dışında; a. Salgın hastalık ve tabii afetler gibi olağanüstü hallerin olması (Bu hallerin devamı süresince), b. Fabrika,atelye,şantiye, işletme gibi yerlerde İş Kanununa tabi olarak işçi çalıştıran kurumlarca hizmetin gereği olarak işçi ile birlikte çalışma saatleri ve günü dışında çalışmanın zorunlu bulunması, hallerine munhasır olmak üzere,yapılan fazla çalışmalar ücretle karşılanır. Yukarıda sayılan hallerde yaptırılacak fazla çalışmanın süresi ve saat başına ödenecek ücret Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenir. B) Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti verilmeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabıyla izin verilir.Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir. Fazla çalışmanın uygulama esas ve usulleri Devlet Personel Başkanlığı ile Maliye ve Gümrük Bakanlığınca müştereken belirlenir. Milli İstihbarat Teşkilatı mensuplarına ödenecek fazla çalışma ücretleri ve diğer hususlar Başbakan tarafından onaylanacak bir talimatla tesbit edilir.
Resmî Gazete · 8 Temmuz 1991, Sayı 20923 (Mükerrer)Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.