Ortalama Kar Haddi, Asgari Gayri Safi Hasılat ve Gider Esaslarına Göre Gelir Tayini
GVK Madde 112 — Asgari zirai kazanç esası:
Asgari zirai kazanç esası:Mülga
(Mülga: 22/7/1998-4369/82 md.)
İçtihatlar
GVK 112/41 karar
Danıştay 3. Daire
E. 2022/917 · K. 2023/1398 · 13.04.2023
… olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu menkul sermaye iradının, salt vergisel uygulamalar nedeniyle davacı ortak tarafından beyan edilmesinin vergilendirmeye sebep olması hukuka uygun düşmediğinden ihtirazi kayıtla tahakkuk ettirilen gelir vergisinin davaya konu edilen kısmında yasal isabet görülmediği, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 15/06/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6322 sayılı Kanun ile eklenen 4. fıkrası uyarınca ödeme tarihinden itibaren faiz ödenmesi gerektiği gerekçesiyle tahakkuk eden verginin dava konusu edilen kısmı kaldırılarak fazladan ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine
Madde geneli1 karar
Danıştay 3. Daire
E. 2023/386 · K. 2023/1393 · 13.04.2023
… olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu menkul sermaye iradının, salt vergisel uygulamalar nedeniyle davacı ortak tarafından beyan edilmesinin vergilendirmeye sebep olması hukuka uygun düşmediğinden ihtirazi kayıtla tahakkuk ettirilen gelir vergisinin davaya konu edilen kısmında yasal isabet görülmediği, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 112. maddesinin 15/06/2012 tarihinde yürürlüğe giren 6322 sayılı Kanun ile eklenen 4. fıkrası uyarınca ödeme tarihinden itibaren faiz ödenmesi gerektiği gerekçesiyle tahakkuk eden verginin dava konusu edilen kısmı kaldırılarak fazladan ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-02. Atıftan önce tam metni okuyun.
İlk kabul ve önceki metinler3
İlk kabul metni
19/2/1963 tarihli ve 202 sayılı Kanunun 56. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Zirai kazançlarda asgari kazanç esası
Zirai kazançlar üzerinden vergiye tabi bulunanların beyan ettikleri veya götürü gider usulüne göre hesaplanmış olan kazançları, Vergi Usul Kanunu hükümleri mucibince, yapılan ekim ve sayım beyanları nazara alınmak (Bu konuda idarece bir tahkikat yapılmışsa bu tahkikat neticeleri ayrıca nazara alınır.) Ve aynı kanunda sözü edilen zirai kazanç ölçüleri esas tutulmak suretiyle hesaplanacak kazanç miktarlarından açık bir surette düşük bulunduğu takdirde, bu kazançlar yerine takdir komisyonunca tâyin olunan kazançlar vergi tarhına esas alınır. Komisyonca kazanç takdiri yoluna gidilebilmesi için : a) Düşüklüğün mükellef tarafından haklı sebeplerle izah olunamaması; b) Düşüklük sebeplerinin inceleme ile meydana çıkarılamamış bulunması; Şarttır. Yukardaki sebepler dolayısiyle komisyonca takdir edilecek kazançlar, mükellefin beyanından az olamaz. Komisyonlar, takdirlerin icrası sırasında Bakanlar Kurulunun tasdikına iktiran etmiş cetvellerdeki hadlere istinat etmeye mecburdurlar. Hâdisenin arz ettiği hususiyete binaen, cetvellerde yazılı hadlerden gayrı hadlere istinat edilmesi zarureti hasıl olduğu takdirde, komisyonlar, bu durumun mucip sebeplerini belirtmeye ve tevsike mecburdurlar.
Resmî Gazete · 6 Ocak 1961, Sayı 1070019/2/1963 tarihli ve 202 sayılı Kanunun 56. maddesiyle verilen metin
24/12/1980 tarihli ve 2361 sayılı Kanunun 76. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Asgari zirai kazanç esası
Zirai kazançlarını, gerçek usullere veya 54 üncü maddenin 2 numaralı bendine göre tesbit edenlerin beyan ettikleri hasılat ve giderleri, mezkûr kazançlarını 54 üncü maddenin 1 numaralı bendine göre tesbit edenlerin beyan ettikleri hasılâtları; Vergi Usul Kanunu hükümleri mucibince yapılan ekim ve sayım beyanları (Bu konuda idarece bir inceleme yapılmışsa ayrıca bu inceleme neticeleri) nazara alınarak aynı kanunda sözü edilen zirai kazanç ölçüleri esas tutulmak suretiyle hesaplanacak hasılât veya giderlere nazaran açık bir surette farklı bulunduğu takdirde bu hasılat ve giderler yerine takdir komisyonlarınca tâyin olunan miktarlar vergi tarhına esas alınır. Komisyonca kazanç takdiri yolunda gidilebilmesi için; 1. Düşüklüğün mükellef tarafından haklı sebeplerle izah olunamaması, 2. Düşüklük sebeplerinin inceleme ile meydana çıkarılmamış bulunması, şarttır. Bu maddeye göre takdir komisyonunca takdir edilecek hasılat veya giderler mükellefin beyanından az olamaz. Komisyonlar takdirlerin icrası arasında yürürlükte bulunan zirai kazanç ölçülerine istinat etmeye mecburdurlar. Hâdisenin arz ettiği hususiyete binaen, cetvellerde yazılı hadlerden gayri hadlere ve bu meyanda Devlet istatistiklerine istinat edilmesi zarureti hasıl olduğu takdirde, komisyonlar kararlarında bu durumun mucip sebeplerini belirtmeye ve tevsike mecburdurlar.
Resmî Gazete · 28 Şubat 1963, Sayı 1134324/12/1980 tarihli ve 2361 sayılı Kanunun 76. maddesiyle verilen metin
22/7/1998 tarihli ve 4369 sayılı Kanunun 82. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.
Asgari Zirai Kazanç Esası
Zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit edenlerin beyan ettikleri hâsılat ve giderler ile götürü gider usulüne göre tespit edenlerin beyan ettikleri hâsılat, Vergi Usul Kanunu uyarınca yapılan ekim ve sayım beyanları (Bu konuda idarece bir inceleme yapılmışsa ayrıca bu inceleme sonuçları) dikkate alınarak, aynı Kanunda sözü edilen zirai kazanç ölçüleri esas tutulmak suretiyle hesaplanacak hâsılat veya giderlere göre 10 000 liradan fazla bir farklılık gösterdiği ve bu farklılık mükellef tarafından haklı sebeplerle izah edilemediği takdirde, bu hâsılat ve giderler yerine vergi incelemesi sırasında zirai kazanç ölçülerine göre tespit edilen hâsılat ve giderler ikmalden vergi tarhına esas alınır. Birinci fıkra uyarınca yapılacak tarhiyatta, hâsılatın elde edildiği yıl için tespit edilmiş zirai kazanç ölçüleri esas alınır.
Resmî Gazete · 27 Aralık 1980, Sayı 17203Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.