Mükellef ve Vergi Sorumlusu
KDVK Madde 9 — Vergi sorumlusu:
Vergi sorumlusu:Değişik
(Değişik : 24/6/1994 - 4008/30 md.)
1. Mükellefin Türkiye içinde ikametgahının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir. (Ek cümleler: 28/11/2017-7061/41 md.) Şu kadar ki Türkiye’de ikametgâhı, işyeri, kanuni merkezi ve iş merkezi bulunmayanlar tarafından katma değer vergisi mükellefi olmayan gerçek kişilere elektronik ortamda sunulan hizmetlere ilişkin katma değer vergisi, bu hizmeti sunanlar tarafından beyan edilip ödenir. Maliye Bakanlığı elektronik ortamda sunulan hizmetlerin kapsamı ile uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.[2]
2. Fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğu veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, bu alışlar nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisi, belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranır.
Belgesiz mal bulundurdukları veya hizmet satın aldıkları tespit edilen mükelleflere, bu mal ve hizmetlere ait alış belgelerinin ibrazı için tespit tarihinden itibaren 10 günlük bir süre verilir. Bu süre içinde alış belgelerinin ibraz edilememesi halinde, belgesi ibraz edilemeyen mal ve hizmetlerin tespit tarihindeki emsal bedeli üzerinden hesaplanan katma değer vergisi, alışlarını belgeleyemeyen mükellef adına re'sen tarhedilir. Bu tarhiyata vergi ziyaı cezası uygulanır.[3]
Ancak belgesiz alınan mal ve hizmetleri satanlara,bu satışlarla ilgili olarak,vergi inceleme raporuna dayanılarak katma değer vergisi tarhiyatı yapıldığı takdirde,ziyaa uğratılan vergi ve buna ilişkin ceza ayrıca alıcılardan aranmaz.
3. (Ek: 16/6/2009-5904/9 md.) 5300 sayılı Tarım Ürünleri Lisanslı Depoculuk Kanununa göre düzenlenen ürün senetlerinin, senedin temsil ettiği ürünü depodan çekecek olanlara teslimine ait katma değer vergisinin ödenmesinden lisanslı depo işleticileri sorumludur.
İçtihatlar
KDVK 9/24 karar
Danıştay 9. Daire
E. 2024/3290 · K. 2025/4779 · 11.11.2025
Yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca yapılan vergi sorumlusu sıfatıyla yapılan tarhiyatlara vergi ziyaı cezası uygulanacağı, vergi ziyaının, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade ettiği, vergi ziyaına sebebiyet verilmesi halinde, ziyaa uğratılan verginin bir katı oranında vergi ziyaı cezası kesileceği, vergi ziyaına, 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinde sayılan fiillerle sebebiyet verilmesi halinde ise bu cezanın üç kat olarak uygulanacağı…
Danıştay 9. Daire
E. 2023/4965 · K. 2025/2129 · 15.05.2025
Mal ve hizmetlerin belgesiz olarak ticari hayattaki dolaşımının önlenmesini amaçlayan yukarıdaki Kanun maddesinin değerlendirilmesinden, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca sorumlu sıfatıyla vergi salınabilmesi için öncelikle, mükellefin, belgesiz mal bulundurduğu ya da belgesiz hizmet satın aldığının, fiili ya da kaydi envanter sırasında tespit edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. …
Danıştay 9. Daire
E. 2023/5162 · K. 2024/2174 · 25.04.2024
Mal ve hizmetlerin belgesiz olarak ticari hayattaki dolaşımının önlenmesini amaçlayan yukarıdaki Kanun maddesinin değerlendirilmesinden, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9/2. maddesi uyarınca sorumlu sıfatıyla vergi salınabilmesi için öncelikle, mükellefin, belgesiz mal bulundurduğu ya da belgesiz hizmet satın aldığının, fiili ya da kaydi envanter sırasında tespit edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. …
Danıştay 7. Daire
E. 2022/4692 · K. 2025/1721 · 13.05.2025
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 9. maddesinin 2. fıkrası uyarınca fiili ya da kaydi envanter sırasında belgesiz mal bulundurulduğunun veya belgesiz hizmet satın alındığının tespiti halinde, söz konusu alışlar nedeniyle ziyaa uğratılan katma değer vergisinin belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan mükelleften aranacağının kabul edilmesi ve 3065 sayılı Kanun'da, açıkça mükellef ifadesinin kullanılması karşısında söz konusu maddeye istinaden tarhiyat yapılması belgesiz mal bulunduran veya hizmet satın alan kişinin gelir ya da katma değer vergisi açısından bir mükellefiyetinin olması durumunda mümkün olup, fiili ya da kaydi envanterin ancak daha önceden bir gelir ya da katma…
Madde geneli2 karar
Danıştay 3. Daire
E. 2023/4539 · K. 2024/106 · 25.01.2024
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nda, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu'nun 13. maddesinin 5. fıkrasında yer alan hükme benzer bir düzenleme bulunmadığı, öte yandan, katma değer vergisine tabi tutulmayı gerektirecek bir işlem yapıldığına dair bir saptamanın olmadığı dava konusu olayda, davacının 3065 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 2. bendine istinaden vergi sorumlusu olmasını gerektirecek koşulların da oluşmadığı gerekçesiyle cezalı vergi kaldırılmıştır.
Danıştay 4. Daire
E. 2020/1995 · K. 2023/3403 · 08.06.2023
… 08/04/2011 tarihinde inşaat malzemesi toptan satışı faaliyeti ile iştigal etmek üzere mükellefiyet tesis ettirdiği, 30/05/2012 tarihinde mükellefiyetinin re'sen terkin edildiği, şirket yetkilisine defter ve belge isteme yazısının tebliğ edilemediği, 2011 yılı katma değer vergisi matrahının 9.203.758,76 TL olduğu ve Bs ile 9.098.650 TL bildirildiği, karşıt Ba bildirimleri ile 8.944.722 TL bildirildiği, 2012 dönemi katma değer vergisi matrahının 11.053.774,36 TL olduğu, alışlarının hakkında olumsuz tespit bulunan mükelleflerden yapıldığı, mükellef kurumca kullandığı faturaların teslim tarihinden önce de fatura düzenlediği, mükellef kurum ile Kadıköy Vergi Dairesi mükellefi ... Turz. İnş. Malz. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-02. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler2
[2]28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 41 inci maddesiyle eklenen bu cümlelerin; 7061 sayılı Kanunun yayımlandığı (5/12/2017) ayı izleyen ay başında yürürlüğe girmesi hüküm altına alınmıştır.
[3]22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan "...kaçakçılık cezası uygulanmaz..." ibaresi “… vergi ziyaı cezası uygulanır.” şeklinde değiştirilmiştir.
İlk kabul ve önceki metinler1
İlk kabul metni
24/6/1994 tarihli ve 4008 sayılı Kanunun 30. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Vergi sorumlusu
Mükellefin Türkiye içinde ikametgahının, işyerinin, kanunî merkezi ve iş merkezinin bulunmaması hallerinde ve gerekli görülen diğer hallerde Maliye ve Gümrük Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla, vergiye tabi işlemlere taraf olanları veya diğer ilgili bir şahsı verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir.
Resmî Gazete · 2 Kasım 1984, Sayı 18563Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.