Kısa ve Uzun Vadeli Sigorta Kollarına İlişkin Ortak Hükümler
SGK Madde 53 — Sigortalılık hallerinin birleşmesi
Sigortalılık hallerinin birleşmesi
(Değişik birinci fıkra: 13/2/2011-6111/33 md.) Sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır. Ancak, sigortalılık hallerinin çakışması nedeniyle Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılığı esas alınanlar, yazılı talepte bulunmak ve Kanunun 82 nci maddesine göre belirlenen prime esas kazanç alt sınırı ve üst sınırına ilişkin hükümler saklı olmak kaydıyla, esas alınmayan sigortalılık statüsü kapsamında talep tarihinden itibaren prim ödeyebilirler. Bu şekilde ödenen primler; iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan haklar yönünden, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalılık statüsünde, kısa vadeli sigorta kollarından sağlanan diğer yardımlar ile uzun vadeli sigorta kollarından sağlanan yardımlar yönünden ise Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılık statüsünde değerlendirilir. Bu fıkra hükümlerine göre ödeme talebinde bulunulduğu halde ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenmeyen primlerin ödenme hakkı düşer. 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi ile aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki diğer sigortalılık statülerine aynı anda tabi olacak şekilde çalışılması durumunda, (b) bendinin (4) numaralı alt bendi dışındaki diğer sigortalılık durumu, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında muhtar sigortalılığı ile aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki diğer sigortalılık statülerine aynı anda tabi olacak şekilde çalışılması durumunda muhtar sigortalılığı dikkate alınır.[90]
(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/33 md.) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sayılanlar, kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden dolayı, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı bildirilemezler.
(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/33 md.) İsteğe bağlı sigortalı olanların 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamına tabi olacak şekilde çalışmaya başlamaları halinde, bu Kanunun 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası saklı kalmak kaydıyla isteğe bağlı sigortalılık hali sona erer.
Sigortalının, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık halleri ile 5 inci maddenin (a) ve (e) bentlerine tâbi sigortalılık hallerinin çakışması halinde, 4 üncü madde kapsamında sigortalı sayılır ve birinci fıkra hükmü uygulanır.
Birinci fıkra hükmü saklı olmak üzere sigortalının, bu madde hükmüne göre sigortalı sayılması gereken sigortalılık halinden başka bir sigortalılık hali için prim ödemiş olması durumunda, ödenen primler birinci fıkraya göre esas alınan sigortalılık hali için ödenmiş ve esas alınan sigortalılık halinde geçmiş kabul edilir.[91]
(Değişik fıkra: 17/4/2008-5754/33 md.) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren ilk defa sigortalı sayılanlardan 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinden birden fazlasına tabi olarak çalışmış olanların yaşlılık aylığı bağlanma taleplerinde, en fazla sigortalılığın geçtiği sigortalılık hali, hizmet sürelerinin eşit olması ile malûllük ve ölüm halleri ile yaş haddinden re’sen emekli olma, süresi kanunla belirlenen vazifelere atanma veya seçilme ve bağlı oldukları sigortalılık halinin kanunla değiştirilmesi durumunda ise son sigortalılık hali esas alınır.
İçtihatlar
SGK 53/14 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2020/634 · K. 2022/831 · 02.06.2022
23. 6111 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 33. maddesi ile değişik 5510 sayılı Kanun’un 53. maddesinin 1. fıkrası; …
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2023/4096 · K. 2023/4115 · 12.04.2023
2) 5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin ilk fıkrası daha sonra 6111 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi ile değişikliğe uğramıştır. 01.03.2011 tarihinde yürürlüğe giren bu maddede, sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi durumunda ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacağı açıklanmış, 5510 sayılı Kanun'a 6111 sayılı…
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2023/430 · K. 2023/788 · 06.02.2023
Bu bağlamda 5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinde, 13.02.2011 tarihli 6111 sayılı Yasanın 33 üncü maddesi ile yapılan değişiklik üzerinde de durmakta yarar vardır. Anılan değişiklik ile, 53 üncü madde “Sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır..." şeklinde değiştirilmiş ise…
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2023/8001 · K. 2023/8577 · 21.09.2023
… değerlendirildiğinde, özellikle, dava tarihi itibari ile hak düşürücü sürenin dolmadığı, Yurtiçi Kargo şirketinin teslim belgelerinde davacının ismi ve imzası bulunması, dinlenen bordro tanıklarından, ...’ın davacıyı çalışırken gördüğüne ilişkin beyanı, istinaf edenin sıfatına göre ve 6111 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi ile değişikliğe uğrayan 5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesi dikkate alındığında, davacının, davalı şirket adına kayıtlı 1098532.09 sicil sayılı işyerinde 01.03.2011 – 31.03.2013 tarihleri arasında çalıştığının tespitine yönelik ilk derece mahkemesi tarafından verilen yerinde olmakla birlikte, davacının, 2012 yılı 12 . ayında bildiriminin yapıldığı dikkate alınmadan hüküm…
SGK 53/22 karar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2024/8521 · K. 2024/10956 · 13.11.2024
… Kuruyemiş Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nde ortaklığının ve aynı şirkette 4/a kapsamında çalışmasının bulunduğunu, ancak 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde, "Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortaklarının" 4/b kapsamında sigortalı sayılacaklarının belirtildiğini, davacının A.Ş. ortağı olması nedeniyle 4/b kapsamında sigortalı sayıldığını, 5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin ikinci fıkrasının "(Ek fıkra: …
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2022/8152 · K. 2022/10541 · 14.09.2022
… Tekstil San ve Tic A.Ş’den dolayı 5510 sayılı Yasa’nın 4/b-3 maddesi gereği zorunlu sigortalı olduğu, ... Tekstil Paz. L.Ş.’nde herhangi bir ortaklığının bulunmadığı, bu şirkete dışarıdan şirket müdürü olarak atandığı ve bu çalışmaları nedeniyle 4-a sigortalılığının bildirildiği, çakışan sigortalılık durumu ortaya çıktığı, bu durumda anılan Yasa’nın 53. Maddesine göre 4-a sigortalılığına öncelik tanınması gerektiği dikkate alınarak sigortalılık durumunun değerlendirilip sonucuna göre tahsis şartlarının irdelenmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine yönünde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
Madde geneli3 karar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2023/13818 · K. 2024/414 · 23.01.2024
… Hukuk Dairesinin bozma ilamına aykırı bir şekilde yapmış olduğu yargılama neticesinde karar verdiğini, itilaf konusu dönemde yürürlükte bulunan 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendi ile aynı Kanun'un 53 üncü maddesi olduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (b) bendi gereğince "kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan,... Tarım faaliyetinde bulunanların," sigortalı sayıldıklarını, zorunlu sigortalılık hallerinin çakışması sorununun çözümünün, 5510 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinde “Sigortalılık Hallerinin Birleşmesi” başlığı altında düzenlendiğini: …
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2023/11394 · K. 2023/11205 · 14.11.2023
Sigortalılık hallerinin birleşmesi başlığı altında 13.02.2011 tarihli 6111 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesi ile değişik 53 üncü maddeye göre, sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2022/6511 · K. 2022/9409 · 20.06.2022
Sigortalılık hallerinin birleşmesi başlığı altında 13.2.2011 tarihli 6111 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişik 53. maddeyi göre, Sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statüleri ile (c) bendinde yer alan sigortalılık statüsüne aynı anda tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde öncelikle aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında, (a) ve (b) bentlerinde yer alan sigortalılık statülerine tabi olacak şekilde Kanun kapsamına girmesi halinde ise aynı maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılır.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler2
[90]17/4/2017 tarihli ve 690 sayılı KHK’nin 40 ıncı maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “diğer sigortalılık durumu” ibaresinden sonra gelmek üzere “, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında muhtar sigortalılığı ile aynı maddenin birinci fıkrasının (b) bendindeki diğer sigortalılık statülerine aynı anda tabi olacak şekilde çalışılması durumunda muhtar sigortalılığı” ibaresi eklenmiş, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7077 sayılı Kanunun 36 ncı maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
[91]13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 33 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Sigortalının,” ibaresi “Birinci fıkra hükmü saklı olmak üzere sigortalının,” olarak değiştirilmiştir.
Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.