Kısa ve Uzun Vadeli Sigorta Kollarına İlişkin Ortak Hükümler
SGK Madde 55 — Gelir ve aylıkların düzeltilmesi, yükseltilmesi, alt sınırı, ödenmesi ve yoklama işlemleri
Gelir ve aylıkların düzeltilmesi, yükseltilmesi, alt sınırı, ödenmesi ve yoklama işlemleri[93]
Bu Kanuna göre gelir veya aylık bağlanan sigortalı ile hak sahibi kişilerin durumlarının, kendilerine veya başka hak sahiplerine bağlanmış bulunan gelir veya aylık tutarının düzeltilmesini gerektirir bir şekilde değişmesi halinde gelir veya aylık tutarları, değişikliğin meydana geldiği tarihten sonraki ödeme dönemi başından başlanarak yeni duruma göre düzeltilir.
(Değişik: 17/4/2008-5754/35 md.) Bu Kanuna göre bağlanan gelir ve aylıklar, her yılın Ocak ve Temmuz ödeme tarihlerinden geçerli olmak üzere, bir önceki altı aylık döneme göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan en son temel yıllı tüketici fiyatları genel indeksindeki değişim oranı kadar artırılarak belirlenir.
(Ek: 17/4/2008-5754/35 md.) Bu Kanuna göre sigortalıya bağlanacak aylıklar ile ölen sigortalının hak sahiplerinin aylıklarının hesabına esas tutar, çalışma sürelerindeki her yıl için 82 nci maddeye göre tespit edilen prime esas günlük kazanç alt sınırları dikkate alınarak, talep veya ölüm yılına ait Ocak ayı itibariyle 29 uncu maddenin ikinci fıkrasına göre belirlenen ortalama aylık kazancın %35'inden, sigortalının bakmakla yükümlü olduğu eşi veya çocuğu varsa %40'ından az olamaz. Hak sahibi kimselerin aylıkları; hak sahibi bir kişi ise bu fıkraya göre hesaplanan alt sınır aylığının %80'inden, hak sahibi iki kişi ise %90'ından az olamaz. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri gereğince bağlanan kısmı aylıklar için bu fıkra hükümleri uygulanmaz.
(Ek: 17/4/2008-5754/35 md.) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamındaki sigortalılar için ayrı ayrı olmak üzere, malûllük sigortasından dosya bazında her yıl bağlanan aylıkların aylık başlangıç tarihinin ait olduğu yılın Ocak ayı itibarıyla yıl içine ait artışlar uygulanmaksızın hesaplanacak tutarları, yaşlılık sigortasından bir önceki yılın son ödeme ayında söz konusu sigortalılar için ayrı ayrı dosya bazında ödenen en düşük yaşlılık aylığından az olamaz.
(Ek: 17/4/2008-5754/35 md.) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu başka birinin sürekli bakımına muhtaç duruma gelen sigortalı için bu Kanunun 19 uncu maddesine göre hesaplanacak sürekli iş göremezlik geliri, 82 nci maddeye göre tespit edilen prime esas kazanç alt sınırının aylık tutarının %85'inden az olamaz.
Sigortalıya veya hak sahiplerine bağlanan gelir veya aylıklar, her ay peşin olarak ödenir. Gelir ve aylıkların ödeme dönemleri, ödeme tarihleri, ödeme şekli ve ödeme merkezleri Kurumca belirlenir.
Gelir ve aylık alma şartlarının devam edip etmediğine yönelik yoklama işlemlerine ilişkin usûl ve esaslar ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir.
İçtihatlar
SGK 55/21 karar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2018/4426 · K. 2020/7 · 13.01.2020
Davacının eşi ...'in meslek hastalığı sürekli maluliyeti % 24,00 olup sürekli iş göremezlik geliri almakta iken 01/10/2008 tarihinden önce (16/07/2006) ölmesi nedeniyle sağlığında almakta olduğu iş bu sürekli iş göremezlik gelirinin 5510 sayılı Kanun'un 55/2 fıkrasındaki güncelleme işlemi yapılmaksızın ancak üçüncü fıkrasında belirtilen alt sınır gözetilerek, aynı yasanın 34. maddesi ve 54 maddesi dikkate alınarak uyarınca davamız davacısına 01/03/2011 tarihinden itibaren gelir olarak bağlanması gerektiğinin tespitine,karar verilmiştir.
SGK 55/32 karar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2017/5197 · K. 2020/949 · 11.02.2020
… Tüm dosya kapsamı itibariyle; kurum kayıtlarına göre davacının 5423 gün sigortalılığının bulunduğu, tahsis başvuru tarihi 03.11.2014 tarihinde 58 yaş 9 ay 26 günlük olduğu, 1479 sayılı Yasa'nın 35/C ve geçici 10/3 fıkra gereğince kısmi yaşlılık aylığına hak kazandığı, bağlanması gereken aylık miktarı 497,90 TL olması gerekirken kurum tarafından 5510 sayılı Yasa'nın 55. maddesinin 3. fıkrası gözetilmediğinden bağlanan aylığın 453,61 TL olduğu anlaşıldığından; davanın kabulü ile davacının aylık bağlama tarihi itibariyle, aylığının 497,90 TL olması gerektiğinin tespitine, geçmiş yıl fark emekli aylıklarının yasal faiziyle birlikte davalı kurum tarafından ödenmesine dair karar verilmiştir.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2018/2173 · K. 2018/9594 · 20.11.2018
“1-Davanın kabulü ile, davacıya 5510 sayılı Yasanın 20/3 maddesine göre, 17.01.2012 tarihinden itibaren 5510 sayılı Yasanın 55. maddesinin 3. fıkrasında belirtilen alt sınır gözetilerek, 5510 sayılı Yasa'nın 55'inci maddesinin 2. fıkrasında belirtilen güncelleme işlemi yapılmaksızın, 54. madde hükümleri de dikkate alınarak ölüm geliri bağlanması gerektiğinin tespitine, aksine Kurum işleminin iptaline;,” ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, 20.11.2018 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Madde geneli4 karar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2024/1054 · K. 2024/2564 · 12.03.2024
Yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından; davalı Kurum tarafından davacının aylığının, 5510 sayılı Kanun'un 55 inci maddesi ve bu maddeye dayanılarak çıkartılan Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde gelir ve aylık alma şartlarının devam edip etmediğine yönelik yoklama işlemlerine ilişkin usül ve esaslarda “Yoklama İşlemlerinin Kapsamı başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında, “Türk Vatandaşı olmayan ve Kurumdan aylık veya gelir alan kişilerin aylık ve gelir alma şartlarının devam edip etmediği hususunun tespiti için Kurumca belge-istenebilir” hükmü ve 28.09.2008 tarihli ve 27011 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gelir/Aylık Ödeme ve Yoklama İşlemleri Hakkında…
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2022/13875 · K. 2023/22 · 09.01.2023
2. Mahkemece yapılacak iş, Tarım İlçe Müdürlüğünden aktif iki tarlanın geliri olup olmadığı hususunu araştırmak, taşınmazların satış bedellerinin miktarı ve davacının gelirine katkısını bilirkişi marifetiyle belirlemek, 5510 sayılı Yasa'nın 55. maddesi son fıkrası ve 35. maddesi 3. fıkraları gereği yeni talebe göre yeniden inceleme yapma yetkisi ve görevi bulunan Kurumdan ( her ne kadar davalı konumunda olsa da), davacının gelir durumuyla ilgili yeni bir müfettiş ya da denetmen araştırması yapmasını istemek, Kurumun raporu ve bulgularıyla, bilirkişi raporu ve toplanan yeni delilleri kıyaslamak, araştırmayı genişleterek elde edilecek sonuçlara göre karar vermek olarak gösterilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi
E. 2025/12 · K. 2025/185 · 19.02.2025
… 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır. Dava, işveren mali sorumluluk sigortası poliçesinden kaynaklanmaktadır. Davacı şirket, meydana gelen iş kazası nedeniyle hak sahiplerine ödediği 175.000,00 TL maddi ve 275.000,00 TL manevi tazminatın, sigorta poliçesi gereğince, davalı ... şirketinden tahsilini talep etmektedir. İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 1.maddesinde; …
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi
E. 2023/997 · K. 2025/1164 · 09.10.2025
… Buna göre; rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri yahut ifa amacı taşımayan ödemeler tazminattan indirilememekte, ifa amacı taşıyan ödemeler bulunması halinde davadan önce parayı alan ve bu dönem zarfında parayı kullanan davacı tarafın sebepsiz zenginleşmesinin önlenebilmesi için, davadan önce yapılan bu neviden ödemelerin güncellenmiş karşılığının hesaplanan tazminattan düşülmesi gerekmekte, rücu edilebilir sosyal güvenlik ödemeleri bulunması halinde ise sadece ödemeler toplamının hesaplanan zarar tutarından mahsup edilmesi gerekmektedir. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[93]Bu madde başlığı “Gelir ve aylıkların düzeltilmesi, yükseltilmesi, ödenmesi ve yoklama işlemleri” iken, 17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.