TKHK Madde 74 — Üretimin veya satışın durdurulması ve malın toplatılması
Üretimin veya satışın durdurulması ve malın toplatılması
(1) Satışa sunulan bir seri malın ayıplı olduğunun tespiti, üretiminin veya satışının durdurulması, ayıbın ortadan kaldırılması ve satış amacıyla elinde bulunduranlardan toplatılması için Bakanlık, tüketiciler veya tüketici örgütleri dava açabilir.
(2) Satışa sunulan seri malın ayıplı olduğunun mahkeme kararı ile tespit edilmesi hâlinde, mahkeme ayıbın niteliğine göre malın satışını geçici olarak durdurma veya ayıbı giderme kararları verebilir. Üretici veya ithalatçı mahkeme kararının tebliğ tarihinden itibaren en geç üç ay içinde malın ayıbını ortadan kaldırmakla yükümlüdür. Malın ayıbının ortadan kalkmasının imkânsız olması hâlinde mal, üretici veya ithalatçı tarafından toplanır veya toplattırılır. Toplatılan mallar taşıdıkları risklere göre kısmen veya tamamen imha edilir veya ettirilir. İmha edilen malla ilgili tüketicinin dava ve tazminat hakları saklıdır.
(3) Satışa sunulan bir seri malın, tüketicinin güvenliğini tehlikeye sokan bir ayıp taşıması durumunda Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun hükümleri saklıdır.
İçtihatlar
TKHK 74/21 karar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
E. 2023/5707 · K. 2024/4366 · 16.12.2024
5. Ürünün kümülatif değerlendirmesinde ise, buzdolabının günlük kullanım yüzeyinde yer almayan bölümünde kullanılan 5734910100 stok numaralı arka ayak sac parça ürününün ''baskı ve sürtünme gördüğünde'' keskinlik arz eden nitelikte olduğundan ayıplı ürüne ilişkin davacıların taleplerinden ilgili serinin satışının durdurulmasını ve piyasadan toplatılmasını gerektirecek düzeyde tehlikelilik ihtiva etmediğinden Mahkemece bu talepler yönünden davanın reddine karar verilmişse de, 6502 sayılı Kanun'un 74/2 maddesindeki "... veya ayıbı giderme kararları verebilir." hükmünün değerlendirilmediği anlaşılmıştır.
Madde geneli2 karar
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
E. 2023/617 · K. 2023/2383 · 21.09.2023
Davalı; davacının iddiasını kabul etmediklerini, bir adet bisküvi üzerinde ölü bir arı bulunmasının ayıbın seri bir üretime dair değil, ... bir ürüne mahsus olduğunu gösterdiğini, 6502 sayılı kanunun 74 üncü maddesinin ayıbın seri halde üretilen tüm ürünlerde bulunması halinde uygulama yeri bulduğunu, davacının zararının olmadığı ve piyasadaki ürünler sebebiyle zarara uğrama ihtimalinin olmadığının açık olduğunu, davacının dava hakkı olmadığını, dava konusu ürünün ve paketinin orijinal olduğunu, iddia edilen yabancı cismin orijinal paketin içinden çıkmış olduğunun ... olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
E. 2023/504 · K. 2023/2329 · 20.09.2023
2. 6502 sayılı Kanun'un 73/A maddesinin birinci fıkrasında; tüketici hakem heyetinin görevi kapsamında olan uyuşmazlıklar, tüketici hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar, 73 üncü maddenin altıncı fıkrasında belirtilen davalar, 74 üncü maddede belirtilen davalar, tüketici işlemi mahiyetinde olan ve taşınmazın aynından ... uyuşmazlıklarda ise, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümlerin uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Satışa sunulan bir seri malın ayıplı olmasının anlaşılması halinde Bakanlık, tüketiciler veya tüketici örgütlerine ayıplı seri malın üretiminin ve satımının durdurulması ve satım amacıyla elinde bulunduranlardan toplatılması için dava açma imkânı vermektedir. Bu şekilde hatalı mal zarara sebebiyet vermeden piyasadan çekilebilecektir.
İkinci fıkrada mahkeme tarafından seri ayıplı mal konusunda alınabilecek farklı önlemler hakkında bilgi verilmektedir.
Üçüncü fıkrada satışa sunulan malın hem ayıplı hem de güvensiz olduğu tespit edilmesi halinde Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanması ve Uygulanmasına Dair Kanun hükümlerinin uygulanacağı vurgulanmıştır.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 490, 1/787 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 74), s. 59Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.