Mükellefin Ödevleri · Fatura ve Fatura Yerine Geçen Vesikalar
VUK Madde 232 — Fatura kullanma mecburiyeti:
Fatura kullanma mecburiyeti:[61][62]
Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler:
1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;
2. Serbest meslek erbabına;
3. Kazançları basit usulde tesbit olunan tüccarlara
4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere;
5. Vergiden muaf esnafa.
Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlara da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler.
(Değişik: 23/6/1982-2686/28 md.) Yukarıdakiler dışında kalanların, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ile kazancı basit usulde tespit edilenlerden ve defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerden satın aldıkları emtia veya onlara yaptırdıkları iş bedelinin 50.000.000 (12.000 TL) lirayı geçmesi veya bedeli 50.000.000 (12.000 TL) liradan az olsa dahi istemleri halinde emtiayı satanın veya işi yapanın fatura vermesi mecburidir.
(Mülga dördüncü fıkra: 4/12/1985-3239/136 md.)
İçtihatlar
VUK 232/14 karar
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu
E. 2023/10 · K. 2024/533 · 05.06.2024
Diğer taraftan, ticari ve teknik icaplar ile davacı tarafından verilen hizmetin niteliği dikkate alındığında hizmet verilen kişilerin büyük bir çoğunluğunun 213 sayılı Kanun'un 232. maddesinin birinci fıkrasında beş bent olarak sayılanlar dışında kalan kişiler olması ve bu kişiler için düzenlenecek belge türürün değişmesi de olasıdır. Nitekim, 213 sayılı Kanun'un 232. maddesinin birinci fıkrasında beş bent olarak sayılan kişiler haricindeki kişilere hizmet verilmesi durumunda uyuşmazlık konusu yılda hizmet bedelinin 700 TL'yi aşması veya anılan tutarı aşmasa dahi hizmet verilen kişilerin talep etmesi halinde Kanun gereği fatura düzenlenmesi zorunludur. …
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu
E. 2023/8 · K. 2024/532 · 05.06.2024
Diğer taraftan, ticari ve teknik icaplar ile davacı tarafından verilen hizmetin niteliği dikkate alındığında hizmet verilen kişilerin büyük bir çoğunluğunun 213 sayılı Kanun'un 232. maddesinin birinci fıkrasında beş bent olarak sayılanlar dışında kalan kişiler olması ve bu kişiler için düzenlenecek belge türürün değişmesi de olasıdır. Nitekim, 213 sayılı Kanun'un 232. maddesinin birinci fıkrasında beş bent olarak sayılan kişiler haricindeki kişilere hizmet verilmesi durumunda uyuşmazlık konusu yılda hizmet bedelinin 800 TL'yi aşması veya anılan tutarı aşmasa dahi hizmet verilen kişilerin talep etmesi halinde Kanun gereği fatura düzenlenmesi zorunludur. …
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu
E. 2023/9 · K. 2024/534 · 05.06.2024
Diğer taraftan, ticari ve teknik icaplar ile davacı tarafından verilen hizmetin niteliği dikkate alındığında hizmet verilen kişilerin büyük bir çoğunluğunun 213 sayılı Kanun'un 232. maddesinin birinci fıkrasında beş bent olarak sayılanlar dışında kalan kişiler olması ve bu kişiler için düzenlenecek belge türürün değişmesi de olasıdır. Nitekim, 213 sayılı Kanun'un 232. maddesinin birinci fıkrasında beş bent olarak sayılan kişiler haricindeki kişilere hizmet verilmesi durumunda uyuşmazlık konusu yılda hizmet bedelinin 770 TL'yi aşması veya anılan tutarı aşmasa dahi hizmet verilen kişilerin talep etmesi halinde Kanun gereği fatura düzenlenmesi zorunludur. …
Danıştay 11. Daire
E. 1996/6857 · K. 1998/527 · 12.02.1998
… Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 44 seri nolu Genel Tebliğ ile perakende ticaretle uğraşan veya hizmet ifa eden birinci ve ikinci sınıf tüccarların, 1.1.1993 tarihinden itibaren 213 sayılı Kanunun 232.maddesinin 1.fıkrasında sayılanlar dışındakilere, bedeli 1.000.000.-lirayı aşmayan satışlarının bulunması halinde ödeme kaydedici cihazları kullanma mecburiyetinin getirildiği olayda, yükümlü şirketin 2.8.1994 tarihinde işe başlamasına rağmen 15.9.1994 tarihinde bildirimde bulunması nedeniyle 30 günlük sürenin aşıldığı iddia edilerek usulsüzlük cezası kesildiğinin anlaşıldığı, dosyadaki belgelerden yükümlü şirket tarafından söz konusu tarihlerde yapılmış bir satışın olmadığı, idare…
Madde geneli4 karar
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu
E. 2020/681 · K. 2021/1752 · 15.12.2021
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesinde, birinci ve ikinci sınıf tüccarların, kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin, birinci ve ikinci sınıf tüccarlara, serbest meslek erbabına, kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara, defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere, vergiden muaf esnafa sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunların da fatura istemek ve almak mecburiyetinde oldukları; 231. maddesinde faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenleneceği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı belirtilmiştir.
Danıştay 4. Daire
E. 2016/17793 · K. 2021/3733 · 30.06.2021
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Faturanın Tarifi" başlıklı 229. maddesinde, faturanın, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğu, "Fatura Kullanma Mecburiyeti" başlıklı 232. maddesinde, birinci ve ikinci sınıf tüccarlar ve kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilerin birinci ve ikinci sınıf tüccarlara, serbest meslek erbabına, kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara, defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere ve vergiden muaf esnafa sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlara da…
Danıştay 4. Daire
E. 1998/3344 · K. 1999/102 · 28.01.1999
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "Fatura Kullanma Mecburiyeti" başlıklı 232 nci maddesi ile, birinci ve ikinci sınıf tüccarlarla defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere, sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura verme mecburiyeti getirilmiştir. Aynı Kanunun kayıtların tevsiki ile ilgili bölümünün "ispat edici kağıtlar" başlıklı 227 nci maddesinde ise "Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça, bu kanuna göre tutulan ve üçüncü sahıslarla olan münasebet ve muamelelere ait olan kayıtların tevsiki mecburidir. "düzenlemesi mevcuttur.
Danıştay 9. Daire
E. 1997/415 · K. 1998/539 · 12.02.1998
… cihazın 1.1.1996 tarihinden itibaren mali hafıza raporunun alınmadığının tutanakla tespit edilmesi üzerine hafta sonları ve tatil günleri de dikkate alınarak her bir iş günü itibariyla usulsüzlük cezası kesildiğinin anlaşıldığı, yükümlünün tarh döneminde ödeme kaydedici cihazı kullanmak suretiyle satış yapıp yapmadığı veya bu dönemde 213 sayılı Kanunun 232.maddesinden gelen zorunluluk nedeniyle fatura ile belgelendirilen satışların dışında ödeme kaydedici cihaz fişi kesilmesini gerektiren bir satışın olup olmadığı hususu tespit edilmeden usulsüzlük cezası kesilemeyeceğinden mali hafıza raporunun alınmadığından bahisle kesilen cezada isabet bulunmadığı gerekçesiyle kabul ederek usulsüzlük…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-02. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler2
[61]22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle bu maddenin 1 inci fıkrasında yer alan "ikinci sınıf tüccarlarla", ibaresi “ikinci sınıf tüccarlar, kazancı basit usulde tespit edilenlerle” şeklinde, aynı fıkranın 3 sayılı bendinde yer alan "kazançları götürü usulde tespit olunan tüccarlara" ibaresi “Kazançları basit usulde tesbit olunan tüccarlara” şeklinde değiştirilmiştir.
[62]Bu maddeye kanunla getirilen miktarlar aynen korunmuş olup, daha sonra 30/12/2025 tarihli ve 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Hazine ve Maliye Bakanlığının (Gelir İdaresi Başkanlığı) 588 Sıra No.’lu Tebliği ile 1/1/2026 tarihinden geçerli olmak üzere tespit edilen miktarlar metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir. Daha önce yapılan değişiklikler için bu Kanunun sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ" ne bakınız.
İlk kabul ve önceki metinler1
dördüncü fıkra: 23/6/1982 tarihli ve 2686 sayılı Kanunun 28. maddesiyle eklenen metin
4/12/1985 tarihli ve 3239 sayılı Kanunun 136. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.
İşletme Vergisi ayrıca gösterilmek kaydıyla İşletme Vergisi mükellefleri tarafından hizmetin ifası anında veya perakende satış sırasında, düzenlenerek müşteriye verilen faturalar perakende satış vesikası yerine geçer.
Resmî Gazete · 29 Haziran 1982, Sayı 17739Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.