Mükellefin Ödevleri · Diğer Evrak ve Vesikalar
VUK Madde 240 — Taşıma ve otel işletmelerine ait belgeler:
Taşıma ve otel işletmelerine ait belgeler:Değişik
(Değişik: 30/12/1980-2365/41 md.)
Taşıma işletmeleri ile otel motel ve pansiyon gibi konaklama yerleri (kazancı basit usulde tespit edilenler dahil)[66] aşağıda yazılı belgeleri düzenlemek zorundadırlar.
A) Taşıma İrsaliyeleri: Ücret karşılığında eşya nakleden bütün gerçek ve tüzelkişiler naklettikleri eşya için, 209 ncu maddede yazılı bilgilerle, sürücünün ad ve soyadı ve aracın plaka numarasını ihtiva eden ve seri ve sıra numarası dahilinde teselsül eden irsaliye kullanmak zorundadırlar. Bu irsaliyenin bir nüshası eşyayı taşıttırana, bir nüshası eşyayı taşıyana aracın sürücüsüne veya kaptanına verilir ve bir nüshası da taşımayı yapan nezdinde saklanır. Bu bent hükmü nakliye komisyoncuları ile acenteleri de kapsar.
B) Yolcu listeleri: Şehirler arasında yapılan yolcu taşımalarında 233 ncü madde gereğince yolcu taşıma bileti kesmeye mecbur olan mükellefler, (T.C. Devlet Demiryolları hariç) taşıtların her seferi için müteselsil seri ve sıra numaralı ve oturma yerlerini planlı şekilde gösteren iki nüsha yolcu listesi düzenlerler ve bu listenin bir nüshasını sefer sonuna kadar taşıtta ve diğer nüshasını işyerinde bulundururlar. Yolcu taşıma biletlerinin komisyoncu veya acenteler tarafından kesilmesi halinde yolcu listeleri 3 nüsha olarak düzenlenir ve bir nüshası bu kimseler tarafından saklanır.
Yolcu listelerinde aşağıdaki bilgiler bulunur:
1. Yolcu listesini düzenleyen işletmenin adı veya unvanı ile adresi,
2. Taşıtı işleten mükellefin adı, soyadı varsa unvanı, adresi, vergi dairesi ve hesap numarası.
3. Taşıtın plaka numarası, sefer tarihi ve hareket saati.
4. Bilet numaraları işaretlenmek suretiyle yolcu sayısı ve toplam hasılat tutarı.
C) Günlük müşteri listeleri: Otel, motel ve pansiyon gibi konaklama yerleri, odalar, bölmeler ve yatak planlarına uygun olarak müteselsil seri ve sıra numaralı günlük müşteri listeleri düzenlerler ve işletmede bulundururlar.
Bu listelerde aşağıdaki bilgiler bulunur:
1. Mükellefin adı, soyadı, varsa unvanı ve adresi,
2. Oda numaraları yazılmak suretiyle müşterinin adı, soyadı ve oda ücreti,
3. Düzenleme tarihi.
İçtihatlar
VUK 240/11 karar · (a) bentleri
VUK 240/1-a1 karar
Danıştay 8. Daire
E. 2019/1178 · K. 2021/6610 · 21.12.2021
… İlgililerin resmi kuruluşlara herhangi bir durumu belirlemek veya açıklamak maksadı ile vermiş oldukları yazılı belgeyi"; (ddd) bendinde ise "Sevk fişi: 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 240 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) beninde yer alan sevk irsaliyelerindeki bilgileri ihtiva eden beyan niteliğindeki belgeyi" ifade eder, denilmiştir. Anılan Yönetmeliğin "Maden Sevkiyatı" başlıklı 48. maddesinin 1. fıkrasında, ruhsat sahasında açılan ocaktan doğrudan satışlarda, stok alanları, kırma-eleme tesisi veya zenginleştirme tesislerine kadar yapılan birincil sevkiyatlarda Genel Müdürlükten alınan sevk fişlerinin kullanılmasının zorunlu olduğu; …
Madde geneli1 karar
Danıştay 3. Daire
E. 1991/1478 · K. 1992/430 · 05.02.1992
… davacıya ait araçta düzenlenen tutanakla, yolculara bilet kesilmediğinin tesbiti üzerine adına kesilen özel usulsüzlük cezasına karşı açılan davayı; davacıya ait otobüste düzenlenen tutanakla; davacının otobüsüyle şehirlerarası yolcu taşımadığı, beş günlük gezi programı dahilinde toplu seyahat edildiğinin tesbit edildiği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 240.maddesinin B bendinden yolcu taşıma biletinin ve yolcu listesinin, şehirler arası yolcu taşıma işlerini yapan mükelleflerin düzenlemek zorunda oldukları belirtilmiş olup, dava konusu olayda, davacının şehirlerarası yolcu taşımadığı, toplu seyahat için otobüsü beş günlüğüne … liraya kiraya verdiği, yolcular için yolcu bileti ve yolcu…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-02. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[66]22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesiyle bu fıkrada yeralan parantez içersindeki "(götürü usulde vergiye tabi olanlar dahil)" ibaresi metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
İlk kabul ve önceki metinler1
İlk kabul metni
30/12/1980 tarihli ve 2365 sayılı Kanunun 41. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Nakliyat irsaliyeleri
Ücret karşılığında eşya nakleden bütün gerçek ve tüzel kişiler (Götürü usule tabi olanlar dâhil, gelir ve kurumlar vergilerinden muaf olanlar hariç) naklettikleri eşya için 209 uncu maddede yazılı bilgileri ihtiva eden dip koçanlı bir irsaliye kullanmaya mecburdurlar. Bu irsaliyenin birinci nüshası eşyayı naklettirene verilir ve kopye kâğıdı ile doldurulacak dip koçanı nakleden nezdinde saklanır. 209 uncu maddede yazılı ambar defterini tutanlar ayrıca irsaliye kullanmaya mecbur değildirler. Bu madde hükmü nakliye komüsyoncuları ile acentalarına da şâmildir.
Resmî Gazete · 11 Ocak 1961, Sayı 10704Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.