Tecil, tehir, gecikme zammı
AATUHK Madde 48 — Tecil:
Tecil:
(Değişik birinci fıkra: 30/5/1985 - 3209/1 md.) Amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca; amme alacağı 72 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabilir.[18][19]
(Ek fıkra: 4/6/2008-5766/6 md.) Şu kadar ki, amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen borçlarının toplamı bir milyon Türk lirasını (bu tutar dahil) aşmadığı takdirde teminat şartı aranılmaz. Bu tutarın üzerindeki amme alacaklarının tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminat tutarı bir milyon Türk lirasını aşan kısmın yarısıdır. Cumhurbaşkanı; bu tutarı on katına kadar artırmaya, yarısına kadar indirmeye, yeniden kanuni tutarına getirmeye ve alacaklı amme idareleri itibarıyla bu hadler arasında farklı tutar belirlemeye yetkilidir.[20][19][21]
(Ek fıkra: 31/1/1984 - 2975/6 md.) Borcunun tecilini talep eden ancak, talepleri uygun görülmeyerek reddedilen borçlular söz konusu borçlarını reddin tebliği tarihinden itibaren idarece 30 güne kadar verilebilecek ödeme süresi içinde ödedikleri takdirde bu amme alacağı ödendiği tarihe kadar faiz alınmak suretiyle tecil olunur.
Tecil salahiyetini kullanacak ve bu salahiyeti devredecek olanlar, Devlete ait amme alacaklarında ilgili vekiller, vilayet hususi idarelerine ait amme alacaklarında valiler, belediyelere ait amme alacaklarında belediye reisleridir.
(Değişik fıkra: 4/6/2008-5766/6 md.) Haciz yapılmışsa mahcuz mal, değeri tutarınca teminat yerine geçer. Tecil edilen amme alacakları ile ilgili olarak daha önce tatbik edilen ve borcun tamamını karşılayacak değerde olan hacizler, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır ve buna isabet eden teminat iade edilir. Ancak, mahcuz malların değeri tecil edilen borç tutarından az, zorunlu teminat tutarından fazla olması halinde, tatbik edilen hacizler, tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler neticesinde kalan tecilli borç tutarı mahcuz mal değerinin altına inmediği müddetçe kaldırılmaz. Tecilli borca karşılık alınan teminat ise, tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler neticesinde kalan tecilli borç tutarının zorunlu teminat tutarının altına inmesi durumunda, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır.
(Değişik fıkra: 4/6/2008-5766/6 md.) Tecil salahiyetini kullanacak ve bu salahiyeti devredecek olan makamlar; tecil edilecek amme alacaklarını tür ve tutar olarak belirlemeye, amme borçlusunun faaliyetine devam edip etmediğini esas alarak tecil edilecek alacakları tespit etmeye, tecilde taksit zamanlarını ve diğer şartları tayin etmeye ayrıca 213 sayılı Kanuna göre Maliye Bakanlığınca ilan edilen mücbir sebep hali kapsamındaki amme borçlularının, mücbir sebep halinin sona erdiği tarihe kadar ödemeleri gereken amme borçları ile mücbir sebep nedeniyle ödeme süreleri ertelenen amme borçlarını faiz alınmaksızın veya yürürlükteki faiz oranından daha düşük faiz oranıyla tecil etmeye yetkilidir.[22][23]
Tecil şartlarına riayet edilmemesi, değerini kaybeden teminatın veya mahcuz malların tamamlanmaması veya yerlerine başkalarının gösterilmemesi hallerinde amme alacağı muaccel olur. (Ek: 25/5/1995-4108/13 md.) Tecil edilen amme alacağının gecikme zammı tatbik edilmeyen alacaklardan olması halinde, ödenen tecil faizleri iade veya mahsup edilmez.
İçtihatlar
AATUHK 48/12 karar
Danıştay 4. Daire
E. 2005/1776 · K. 2006/724 · 04.04.2006
… 2002, 2003, 2004 yıllarına ilişkin toplam 29.827.65 YTL tutarında vergi borcu bulunan davacının 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi kapsamındaki tecil ve taksitlendirme talebinin 19.641.00 YTL. tutarındaki kısmının 19.3.2003 tarih ve 2003/1 seri nolu Tahsilat İç Genelgesi uyarınca katma değer vergisi, zirai stopaj, eğitime katkı payı ve fon payından doğması nedeniyle tecil kapsamında bulunmadığı, bu miktarın defaten ödenmesi ve belirlenen şartların taşınması halinde geriye kalan kısmın 10 taksitle ödenebileceği yolunda tesis edilen 4.3.2005 gün ve 133 sayılı işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. … Vergi Mahkemesi, … günlü ve E:…, K:... sayılı kararıyla, davacının tecil ve…
Danıştay 4. Daire
E. 2001/1386 · K. 2002/138 · 23.01.2002
6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesi amme borçlarının tecil ve taksitlendirilmesi imkanından yararlanılmasını mükelleflerin ihtiyarına bırakmış olup, maddeye göre çok zor durumda olmaları nedeniyle borçlarını defaten ödeyemeyecek durumda olan mükelleflerin borçları, faaliyet türlerine bakılmaksızın tecile yetkili makamların öngördüğü şartlar dahilinde bir plana göre tasfiye edilmektedir.
AATUHK 48/21 karar
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu
E. 2002/13 · K. 2002/173 · 15.03.2002
Danıştay Tetkik Hakimi ...'ın Düşüncesi: 6183 sayılı Yasanın 48 inci maddesine 2975 sayılı Yasayla eklenen 2 nci fıkrada borcun tecili talebinde bulunup bu talebi kabul edilmeyenlere vergi idaresince verilecek süre içinde borçlarını ödemeleri halinde tecil faizi uygulanması öngörülmüştür.
Madde geneli4 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2015/327 · K. 2017/1070 · 07.06.2017
… uyarınca prim borçlarının yeniden yapılandırılması amacıyla Kuruma müracaat ettiğini, ancak talebi üzerine yeniden yapılandırılan borcun ödenmediğini, daha sonra 1999/9., 10., 11. ve 12. aylara dair prim borçları nedeniyle de iki adet ödeme emri düzenlendiğini ve 29.03.2013 tarihinde tebellüğ edildiğini, davacının 29.03.2013 tarihinde 6183 sayılı Kanunun 48. maddesi gereğince borcunu taksitler halinde ödeme talebinde bulunması üzerine Kurumca taksitlendirme yapıldığını ve davacı tarafından 1.250 TL ödendiği, bu haliyle ödeme emrine konu 1996 yılı prim borcu için 01/01/1997, 1997 yılı prim borcu için 01/01/1998 ,1998 yılı prim borcu için 01/01/1999 ve 1999 yılı prim borcu için 01/01/2000…
Danıştay 9. Daire
E. 2021/516 · K. 2023/1044 · 28.03.2023
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hazine ve M.B.'nın 6183 sayılı Kanun'un 48. maddesinin vermiş tecil-taksitlendirme yetkisini objektif kurallar içerisinde, tüm borçlular için ayrım gözetmeksizin kullandığı, borcun vadesinde ödenmesinde veya icraya devam edilmesinde borçlunun çok zor durumda kalacağı takdir edilirse tecil yapılabildiği, ihaleyi yapan makam tarafından ihale kararı ve sözleşme damga vergisinin peşin olarak ödendiğinin belgelendirilmesi aranacağından davacının taksitlendirme talep etmekte menfaatinin bulunmadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısımlarının bozulması istenilmektedir.
Danıştay 3. Daire
E. 2004/574 · K. 2004/2478 · 12.10.2004
… Davacı şirketin, hakkında uygulanan haciz işleminin kaldırılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemi; davacının muhtelif dönemlere ilişkin vergi borçlarından dolayı … nezdinde naklen yayın hakkından doğan alacağına 27.8.2003 günlü işlemle haciz konulması üzerine yapılan tecil ve taksitlendirme talebi Maliye Bakanlığınca kabul edilerek 18 eşit taksiti içeren ödeme tablosu oluşturulduktan sonra, davacı şirket tarafından 7.11.2003 günlü dilekçe ile haczin kaldırılması istemiyle yapılan başvurunun, davalı idarece 23.11.2003 tarihinde reddedildiği, 6183 sayılı Yasanın 48'inci maddesinde, maddede öngörülen şartlar dahilinde amme alacağının tecil olunacağı hükmünün yer aldığı, bu…
Danıştay 13. Daire
E. 2018/2548 · K. 2023/4450 · 01.11.2023
… 6183 sayılı Kanun'un 48. maddesinde; amme borcunun vadesinde ödenmesi veya haczin tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi amme borçlusunu çok zor duruma düşürecekse, borçlu tarafından yazı ile istenmiş ve teminat gösterilmiş olmak şartıyla, alacaklı amme idaresince veya yetkili kılacağı makamlarca; amme alacağının 36 ayı geçmemek üzere ve faiz alınarak tecil olunabileceği, 52. maddesinde; gecikme zammının tatbik müddetinin, amme alacağının tecilinde tecilin yapıldığı, iflas halinde iflasın açıldığı, aciz halinde bu durumun sabit olduğu güne kadar olan müddet olduğu hükümlerine yer verildiği, Kanun'da tecil faizinin hesaplanmasında uygulanacak usulün düzenlenmediği ancak…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-02. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler6
[18]4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle; bu fıkrada yer alan "vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası ve gecikme zammı alacakları iki yılı, bu alacaklar dışında kalan amme alacakları ise beş yılı" ibaresi "amme alacağı 36 ayı" şeklinde değiştirilmiştir.
[19]21/5/2026 tarihli ve 7582 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle birinci fıkrada yer alan “36” ibaresi “72” şeklinde ve ikinci fıkrada yer alan “ellibin Yeni Türk Lirasını” ibareleri “bir milyon Türk lirasını” şeklinde değiştirilmiştir.
[20]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 28 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
[21]13/6/2026 tarihli ve 33279 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11414 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bu fıkrada yer alan tutarın on milyon Türk Lirası olarak uygulanmasına karar verilmiştir.
[22]31/10/2012 tarihli ve 6358 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “tayin etmeye” ibaresinden sonra gelmek üzere “ayrıca 213 sayılı Kanuna göre doğal afetler nedeniyle ilan edilen mücbir sebep hali kapsamındaki amme borçlularının, mücbir sebep halinin sona erdiği tarihe kadar ödemeleri gereken amme borçları ile mücbir sebep nedeniyle ödeme süreleri ertelenen amme borçlarını faiz alınmaksızın veya yürürlükteki faiz oranından daha düşük faiz oranıyla tecil etmeye” ibaresi eklenmiştir.
[23]18/5/2017 tarihli ve 7020 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle, bu fıkrada yer alan “doğal afetler nedeniyle” ibaresi “Maliye Bakanlığınca” şeklinde değiştirilmiştir.
Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.