AvK Madde GEÇİCİ 17
Bu maddenin resmî başlığı bulunmamaktadır.
… dava ve iş takib edebilirler …
Yargı mercileri, Cumhuriyet savcılıkları, icra memurlukları nezdinde başkâtiplik, zabıt kâtipliği, zabıt kâtibi muavinliği yahut icra memurluğu veya yardımcılığı görevlerinden birini en az on yıl süre ile yapmış olan kimseler, bu Kanunun 3 üncü maddesi uyarınca Avukatlık meslekine kabul için aranılan tahsil, staj (…)[63] dışındaki şartları haiz olurlar ve 5 inci maddede yazılı engeller kendilerinde bulunmazsa, en az üç avukat veya davavekili olmıyan bir yerde, o yerin bağlı olduğu baroca tutulan listeye yazılmak şartiyle, munhasıran o yerin hukuk mahkemeleri ve icra ve iflas dairelerinde dava ve iş takib edebilirler.
Bu kimseler, munhasıran vekâlet görevini yapabilecekleri yerde, listeye yazılma tarihinden itibaren üç ay içinde bir büro açmak zorundadırlar. Bu zorunluluğa uymıyanların adları listeden silinir.
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 61 inci maddesinin son fıkrası gereğince vekâlet görevini yapanlar, geçmiş adalet hizmetine ait şarta bakılmaksızın, birinci fıkrada, yazılı diğer şartlara sahip oldukları takdirde, o yerin bağlı bulunduğu baroca tutulan listeye yazılmak suretiyle, munhasıran o yerdeki hukuk mahkemeleri ve icra ve iflas dairelerinde vekâlet görevini yapmaya devam ederler. Ancak, listeden herhangibir suretle adları silinenler, birinci fıkrada yazılı şartların tamamına sahip olmadıkça bir daha listeye yazılamazlar. Bu kimseler, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde listeye yazılmak için başvurmak ve yazılma tarihinden itibaren üç ay içinde bir büro açmak zorundadırlar. Aksi halde listeye yazılmazlar; listeye yazılmışlarsa adları listeden silinir.
(Değişik dördüncü fıkra: 26/2/1970 - 1238/4 md.) Yukarıdaki fıkralar uyarınca vekâlet görevini yapmak hakkı o yer avukat veya dava vekilleri sayısının üçü bulması halinde kendiliğinden sona erer. Sona erme tarihinden itibaren üç ay içinde, ilgili şansın aynı baro bölgesi içinde üç avukat veya dava vekili bulunmayan başka bir yere naklederek büro açması halinde, listedeki kaydı, nakledilen yer işaret edilmek suretiyle devam eder. İlgili üç aylık süre içinde başka bir baroya başvurduğu takdirde, dosyası getirilmek suretiyle başvurduğu baronun listesine kaydı yapılıp ayrıldığı baronun listesinden de adı silinerek vekâlet görevine devam eder. Üç aylık süre içinde aynı baro bölgesindeki başka bir yere nakil yapılarak büro açılmaması veya bu süre dolmadan başka bir baroya nakil için başvurulmaması halinde ilgilinin adı listeden silinir.
Geçici 13 üncü maddenin listeye yazılma için yapılacak başvurma ile ilgili ikinci fıkrası hükmü bu kimseler hakkında da kıyasen uygulanır.
Listeyle ilgili olup, geçici 13 üncü maddenin son fıkrasında gösterilen hususlar ve bu maddeye göre vekâlet görevini ifa edeceklere verilecek yetki belgesinin neleri ihtiva eyliyeceği 182 nci maddede yazılı yönetmelikte gösterilir.
Bu Kanunun ikinci, dördüncü, beşinci, yedinci, sekizinci, dokuzuncu, onbirinci ve onikinci kısmı ile 49, 57, 58, 59, 60, 61, 62 ve 65 inci maddeleri dışında kalan hükümleri bu maddenin kapsamına giren kimseler hakkında da kıyasen uygulanır.
Baro giriş ve yıllık kesenekleri bu maddenin kapsamına giren kimselerden alınmaz.
(Değişik son fıkra: 26/2/1970 - 1238/4 md.) Bu maddenin üçüncü fıkrası 7 Temmuz 1977 tarihinde yürürlükten kalkar.
İçtihat ara
Dipnotlar ve değişiklikler1
[63]28/11/2006 tarihli ve 5558 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan " ve sınav" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. Daha sonra bu hüküm, Anayasa Mahkemesi’nin 15/10/2009 tarihli ve E.: 2007/16, K.: 2009/147 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu; 1/313 esas)
Geçici madde 17. — Tasarının geçici 13 ncü maddesinden alınmıştır.
1, 2, 3 ve 4 ncü fıkralar hükümleri, tasarının geçici 13 ncü maddesinin 1, 2, 3 ve 4 ncü fıkraları hükümlerinin aynı ise de, yeniden redaksiyona tabi tutulmuş ve dili Türkçeleştirilmiştir.
Beşinci ve altıncı fıkralar hükmü, bu maddeden yararlanmak suretiyle vekâlet görevini ifa edecekler hakkında da, dâvavekilleri hakkındaki geçici 13 ncü maddenin 2 nci ve son fıkrası hükümlerinin uygulanacağına dairdir.
Yedinci fıkra hükmü, bu kanunun hangi hükümlerinin bu maddeden yararlanarak vekâlet görevini yapanlar hakkında uygulanacağını göstermektedir.
Son fıkra, bu maddenin kanunun yürürlüğe girdiği tarihten on sene sonra yürürlükten kalkacağını hüküm altına almakta olup, tasarının geçici 13 ncü maddesinin son fıkrasındaki hükmün aynıdır.
Not: Geçici Komisyon Hükümet tasarısını esas alıp teklifleri birleştirmiş ve kabul ettiği metnin «Maddelerin gerekçesi»ni madde sırasına göre yazmıştır; gerekçe Komisyon metnine aittir. Komisyon metninin geçici madde numarası kanunla aynıdır. Millet Meclisi Genel Kurulu maddeyi değiştirerek kabul etmiş (2 nci Dönem 46 ncı Birleşim, 7.2.1969), Cumhuriyet Senatosu Millet Meclisi metnini aynen kabul etmiştir (C. Senatosu S. Sayısı 1217). Genel Kurulda Mustafa Akalın'ın yazılı gerekçesi olmayan önergesiyle birinci fıkradaki dört yıllık süre on yıla çıkarılmış ve son fıkradaki yürürlükten kalkma hükmü değiştirilmiştir (2 nci Dönem 46 ncı Birleşim, 7.2.1969, s. 413–415); gerekçenin son paragrafı Komisyon metnindeki on yıllık süreyi anlatır. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.
TBMM · M. Meclisi S. Sayısı 324 (1/313 esas, 2/1, 2/54, 2/445; Millet Meclisi 2 nci Dönem 41 inci Birleşim tutanağına ekli), Geçici Komisyonun kabul ettiği metnin madde gerekçesi, s. 21026/2/1970 tarihli ve 1238 sayılı Kanunun 4. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik dördüncü fıkra: 26/2/1970 - 1238/4 md.)
Teklif eden: 1 Cumhuriyet Senatosu üyesinin teklifi (2/227; M. Meclisi S. Sayısı 45 başlığı) üzerine Adalet Komisyonunca düzenlenmiştir
Geçici madde 17. — Teklif sahibinin gerekçesi muvacehesinde bu geçici madde incelenmiş, 1136 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte dâva takipçiliği yapmakta olan kimselere daimi bir hak tanınmasına müncer olan teklifin kabulüne Komisyonumuzca imkân görülememiş ise de, aşağıda izah olunacak sebeplerle maddenin dördüncü ve son fıkralarında değişiklik yapılmasının zorunlu olduğu sonucuna varılmıştır.
Dördüncü fıkranın yürürlükteki metnine göre, birinci ve üçüncü fıkralar uyarınca vekâlet görevini yapmak hakkını haiz olan kimseler, bulundukları yerdeki avukat veya dâvavekilleri sayısının üçü bulmasiyle bu haklarının kendiliğinden sona ermesi halinde, ancak, ayni baro bölgesinde başka bir yere nakletmek suretiyle vekâlet görevine devam edebilecekler, aksi halde bu haklarını bir daha hiçbir suretle kullanamıyacaklardır. Listesine yazılı oldukları baro bölgesi içinde başkaca üç avukat veya dâvavekili bulunmıyan bir yerin olmaması halinde gerek bu kimseler ve gerekse bunların hizmetine muhtaç iş sahipleri yönünden maddenin sevk gayesini aşan bir sonuç doğacaktır.
Filhakika, madde, birinci fıkradakiler için devamlı, üçüncü fıkradakiler için de belli bir sürede üç avukat veya dâvavekili bulunmıyan yerlerde (maddedeki diğer şartları da yerine getirmeleri kaydiyle) vekâlet görevini yapmak hakkını prensibolarak kabul etmiştir. Hareket noktası bu prensip olunca, kanunun yürürlüğe girmesini takibeden üç ay içinde bir baro listesine yazılmak suretiyle vekâlet görevini yapan kimselerin, o yerdeki avukat veya dâvavekilleri sayısının üçü bulması halinde bulundukları yer bakımından sona eren bu haklarının, yalnız listesine yazılı oldukları baro bölgesindeki bir yere nakletmeleri suretiyle devam edeceğini kabul etmenin izahı imkânsızdır.
Bu itibarla, bu fıkrada yapılan değişiklikler, birinci ve üçüncü fıkralar uyarınca vekâlet görevini yapanların haklarının, listesine yazılı oldukları baro bölgesi dışında üç avukat veya dâvavekili bulunmıyan başka bir yere nakil maksadiyle üç aylık süre içinde başvurmaları halinde de, devam etmesine imkân sağlanmıştır.
Her ne kadar aynı maddenin üçüncü fıkrasında Baro listesinden her hangi bir sebeple adı silinenlerin birinci fıkradaki yeterliklere sahip olmadıkça bir daha vekâlet görevi yapamıyacakları hüküm altına alınmış ise de, bu defa getirilen özel hüküm muvacehesinde, başka baro listesine kaydolunanların adlarının evvelki baro listesinden silinmesinin, vekâlet görevi yapmalarına engel teşkil etmiyeceği izahtan vârestedir. Bu kimseler, üç ay içinde listesine yazılı oldukları Baro bölgesinde başka bir yere nakillerini yapmamış veya aynı süre içinde diğer bir baroya nakil için başvurmamış iseler, adları listeden silinecek ve maddenin birinci fıkrasındaki bütün şartları iktisabetmedikçe vekâlet görevini yapamıyacaklardır.
Maddenin son fıkrasının (Bu maddenin birinci fıkrasından gayrı diğer fıkraları kanun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört yıl sonra yürürlükten kalkar) hükmünü ihtiva etmesi muvacehesinde birinci fıkranın uygulanmasında usul hükümlerini taşıyan diğer fıkralarının dört sene sonra yürürlükten kalkması ile birinci fıkranın da fiilen uygulama imkânını kaybedeceği göz önünde bulundurularak birinci fıkranın işlemesini sağlamak ve dâva takipçilerine görevlerine devam imkânını sağlıyan üçüncü fıkranın belli bir süre sonunda yürürlükten kaldırılmasiyle iktifa etmek için maddenin son fıkrası Komisyonumuzca yeniden düzenlenmiş ve dört yılık bir süre sonunda bu maddenin üçüncü fıkrası kapsamına giren kimselerin yardımından faydalanmayı lüzumsuz kılacak bir durumun husule gelmesi imkân dâhilinde mütalâa edilemediğinden sürenin sekiz yıla çıkarılması zorunlu görülmüştür.
Not: Adalet Komisyonu birleştirdiği teklifleri tek metin haline getirip «gerekçeleri de madde sırasına göre» yazmıştır; gerekçe Komisyonun kabul ettiği metne aittir. Millet Meclisi Genel Kurulu metni önergesiz kabul etmiş (3 üncü Dönem 43 üncü Birleşim, 9.2.1970), Cumhuriyet Senatosu Millet Meclisi metnini aynen kabul etmiştir (9 uncu Toplantı 45 inci Birleşim, 26.2.1970). Gerekçe dördüncü ve son fıkradaki değişiklikleri birlikte açıklar; «dört yılık» baskıdaki gibidir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.
TBMM · M. Meclisi S. Sayısı 45 (2/237 esas, 2/62, 2/127, 2/172, 2/177, 2/208, 2/218, 2/227; Millet Meclisi 3 üncü Dönem 43 üncü Birleşim tutanağına ekli), Adalet Komisyonunun kabul ettiği metnin madde gerekçesi, s. 7–8Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.