Çalışma Saatleri, İzinler
DMK Madde 105 — Hastalık ve refakat izni:
Hastalık ve refakat izni:Değişik[172]
(Değişik: 13/2/2011-6111/107 md.)
Memura, aylık ve özlük hakları korunarak, verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı hâlinde onsekiz aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise oniki aya kadar izin verilir.
Memurun, hastalığı sebebiyle yataklı tedavi kurumunda yatarak gördüğü tedavi süreleri, hastalık iznine ait sürenin hesabında dikkate alınır.
Bu maddede yazılı azamî süreler kadar izin verilen memurun, bu iznin sonunda işe başlayabilmesi için, iyileştiğine dair raporu (yurt dışındaki memurlar için mahallî usûle göre verilecek raporu) ibraz etmesi zorunludur. İzin süresinin sonunda, hastalığının devam ettiği resmî sağlık kurulu raporu ile tespit edilen memurun izni, birinci fıkrada belirtilen süreler kadar uzatılır, bu sürenin sonunda da iyileşemeyen memur hakkında emeklilik hükümleri uygulanır.
Bunlardan gerekli sağlık şartlarını yeniden kazandıkları resmî sağlık kurullarınca tespit edilen ve emeklilik hakkını elde etmemiş olanlar, yeniden memuriyete dönmek istemeleri hâlinde, niteliklerine uygun kadrolara öncelikle atanırlar.
Görevi sırasında veya görevinden dolayı bir kazaya veya saldırıya uğrayan veya bir meslek hastalığına tutulan memur, iyileşinceye kadar izinli sayılır.
Hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer hususlar, Sağlık, Maliye ve Dışişleri Bakanlıkları ile Sosyal Güvenlik Kurumunun görüşleri alınarak Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir.
Ayrıca, memurun bakmakla yükümlü olduğu veya memur refakat etmediği takdirde hayatı tehlikeye girecek ana, baba, eş ve çocukları ile kardeşlerinden birinin ağır bir kaza geçirmesi veya tedavisi uzun süren bir hastalığının bulunması hâllerinde, bu hâllerin sağlık kurulu raporuyla belgelendirilmesi şartıyla, aylık ve özlük hakları korunarak, üç aya kadar izin verilir. Gerektiğinde bu süre bir katına kadar uzatılır.
İçtihatlar
DMK 105/41 karar
Danıştay 2. Daire
E. 2021/19077 · K. 2024/6275 · 18.12.2024
… 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 105/4. maddesi gereğince, memurun uzun süreli bir tedavi gerektiren hastalığa yakalanması ve istirahatine ihtiyaç görülmemesi halinde, tedavi sürecinin sonunda iyileşemeyip emeklilik hakkını da elde etmemiş olanların gerekli sağlık şartlarını yeniden kazandıkları tespit edildiği ve yeniden memuriyete dönmek istedikleri takdirde, atanmalarına herhangi bir engel bulunmadığı, aksi yöndeki uygulamaların zorlama bir yorum olduğu ve kanun koyucunun anılan hükümle güttüğü amaca uygun olmadığı; isteğinin yerine getirilmesine engel oluşturan dava konusu Yönetmelik hükümlerinin hukuka aykırı olduğu, zira, rahatsızlığın düzeldiği gerekçesiyle emniyet hizmetleri…
Madde geneli4 karar
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
E. 2025/193 · K. 2025/1871 · 08.10.2025
… nedeniyle Antalya Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinin "dekompanse kalp yetmezliği, koroner arter hastalığı, hipertansiyon, diyabet mellitus" hastalıkları tanısıyla düzenlenen ... tarih ve ... nolu raporundaki "refakat edilmediği taktirde hayati tehlikesi vardır, sürekli yakın bakım gereklidir" şeklindeki kanaate dayalı olarak 657 sayılı Kanun'un 105. maddesinin son fıkrası gereğince, davacıya iki kez üçer aylık "refakat izni" verildiği, davacının refakat iznini kullanırken bakımına ihtiyaç duyan annesinin bakımını ihmal ederek izinsiz olarak şehir dışına çıktığı, böylece "Hizmet dışında resmi sıfatının gerektirdiği saygınlığı ve güven duygusunu sarsacak eylem ve davranışlarda bulunmak"…
Danıştay 12. Daire
E. 2022/3504 · K. 2024/2192 · 07.05.2024
Anılan Sağlık Kurulu Raporundaki tespitlerden, davacının babasının hastalığının uzun süre tedavi gerektiren bir hastalık olduğu anlaşılmakla birlikte; davacının, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 9. maddesinin onuncu fıkrasında düzenlenen 3 aylık refakat iznini 06/07/2021 - 04/10/2021 tarihleri arasında kullandığı, ikinci kez 3 ay süre ile refakat izni verilmesi istemiyle yaptığı başvurunun ise, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar’ın 9. maddesinin onuncu fıkrası uyarınca sözleşmeli statüde görev yapmakta olan personelin 3 (üç) aydan daha uzun süre ile refakat izni kullanmasının mümkün olmadığı belirtilmek suretiyle, İstanbul Valiliği İl Sağlık…
Danıştay 2. Daire
E. 2021/1172 · K. 2025/937 · 10.03.2025
657 sayılı Kanun'un 105. maddesinde; hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer hususlarının yönetmelikle belirleneceği düzenlemesine yer verilmiş; anılan maddeye dayanılarak çıkarılan dava konusu Yönetmeliğin 7. maddesinin 6. fıkrasında ise hastalık izni verilebilmesi için hastalık raporlarının, geçici görev ve kanunî izinlerin kullanılması durumu ile acil vakalar hariç, memuriyet mahallindeki veya hastanın sevkinin yapıldığı sağlık hizmeti sunucularından alınması zorunlu olduğu düzenlenmiştir.
Danıştay 12. Daire
E. 2021/2797 · K. 2025/893 · 20.02.2025
… Sulh Hukuk Mahkemesinin E..., K:... sayılı kararı ile davacının kısıtlanarak hakkında vesayet kararının verildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde; istihdam edilmesi aşamasında dahi farklı rejime tabi olarak göreve başlatılan davacının, engellilik durumu, gördüğü tedavi ve kullandığı ilaçlar ile kısıtlılık durumu gözetilerek; idarenin 657 sayılı Kanun'un 105. maddesi uyarınca davacıyı tedavi kurumuna sevk ederek buradan alınacak rapor doğrultusunda hareket etmesi, gerekirse izin veya emeklilik hükümlerini uygulaması gerekirken, bu yola başvurulmaksızın tesis edilen dava konusu işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-10-31. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[172]13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 107 nci maddesiyle bu madde başlığı “Hastalık izni:” iken, metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
İlk kabul ve önceki metinler1
İlk kabul metni
13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 107. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Hastalık izni
Devlet memurlarına hastalıkları halinde, verilecek raporlarda gösterilecek lüzum üzerine, aylık ve özlük haklarına dokunulmaksızın aşağıdaki esaslar dairesinde izin verilir : A) Beş yıla kadar (Beş yıl dâhil) hizmeti olanlara üç aya kadar, B) Beş yıldan on yıla kadar (On yıl dâhil) hizmeti olanlara altı aya kadar, C) On yıldan daha çok hizmeti olanlara oniki aya kadar, Ç) Kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakananlara onsekiz aya kadar, İzin süresinin sonunda hastalıklarının devam ettiği resmî sağlık kurullarının raporu ile tesbit edilenlerin izinleri, bir katına kadar daha uzatılır. Bu sürelerin de sonunda iyileşemiyen Devlet memurları hakkında emeklilik hükümleri uygulanır. Bunlardan bu kanunda ve sınıfının özel tüzüğünde gösterilen sağlık şartlarını yeniden kazandıkları resmî sağlık kurullarınca tesbit edilenlere, tekrar görev almak istedikleri takdirde, eski sınıf ve derecelerine öncelikle atanırlar. Görevleri sırasında ve görevlerinden dolayı bir kazaya uğrıyan veya bir meslek hastalığına tutulan Devlet memurları, hizmet süreleri ne olursa olsun, iyileşinceye kadar izinli sayılırlar.
Resmî Gazete · 23 Temmuz 1965, Sayı 12056Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.