Genel Hükümler
MÖHUK Madde 1 — Kapsam
Kapsam
(1) Yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuk, Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisi, yabancı kararların tanınması ve tenfizi bu Kanunla düzenlenmiştir.
(2) Türkiye Cumhuriyetinin taraf olduğu milletlerarası sözleşme hükümleri saklıdır.
İçtihatlar
MÖHUK 1/21 karar
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi
E. 2024/1673 · K. 2026/848 · 03.06.2026
Yabancı hakem kararlarının tanıma ve tenfiz taleplerine ilişkin olarak hukukumuzda uygulanacak olan temel düzenlemelerden ilki 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (MÖHUK) 60 ilâ 63 üncü madde hükümleridir. Bununla birlikte yine MÖHUK’un 1/2 nci maddesi gereğince ülkemizin bu hususta taraf olduğu milletlerarası sözleşme ünde olup bunlar hakkında Anayasa’ya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Bu düzenlemelere göre yabancı hakem kararlarının tanıma ve tenfizi hususunda ülkemizin taraf olduğu milletlerarası bir sözleşmenin mevcudiyeti hâlinde öncelikle bu sözleşme hükümleri uygulama alanı bulacaktır.
Madde geneli4 karar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
E. 2022/1533 · K. 2022/1316 · 29.09.2022
… Şti ile akdedilen 05/09/2020 tarihli gemiadamı iş akdi uyarınca kaptan olarak hizmet vermekteyken, mürettebatı ile birlikte 30/11/2020 tarihinde ... limanında korsan saldırısına uğradığını, bir süre esir tutulduğunu, para ve eşyalarının yağmalandığını, fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kaldığını, uğradıkları zararların tazmini için gemi donatanı davalı ile 05.12.2020 tarihinde borç mutabakatı imzalandığını, donatanın saldırının iş kazası olduğunu ve zararın tazminini kabul etmesine rağmen zararlarının ödenmediğini, davalı sigorta şirketinin ise donatanın kulüp sigortacısı olduğunu, kulüp sigortası kapsamında davalı sigorta şirketinin de zarardan sorumlu olduğunu, davacının uğradığı…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
E. 2022/1527 · K. 2022/1312 · 29.09.2022
… IMO numaralı ... gemisinde, akdedilen gemi adamı iş akdi uyarınca ikinci kaptan olarak hizmet vermekteyken, mürettebatı ile birlikte geminin 30.11.2020 tarihinde Canorky/Gine limanında korsan saldırısına uğradığını, diğer gemi adamları ile birlikte bir süre esir tutulduğunu, para ve eşyalarının yağmalandığını, fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kaldığını, uğradıkları zararların tazmini için gemi donatanı davalı ile borç mutabakatı imzalandığını, 05.12.2020 tarihli mutabakat ile donatanın, saldırının iş kazası olduğunu ve zararın tazminini kabul etmesine rağmen zararlarının ödenmediğini, donatan dışındaki davalı sigorta şirketinin ise donatanın kulüp sigortacısı olduğunu, kulüp sigortası…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi
E. 2025/811 · K. 2025/1027 · 10.07.2025
… Sigorta Sözleşmesi'nin akdedilmesi aşamasında herhangi bir acentenin aracılıkta bulunmadığını, müvekkilinin Türkiye’de herhangi bir şubesi ya da acentesi de bulunmadığını, gemiye ait sigorta sözleşmesi kapsamında müvekkilinin sigortacı konumuna haiz olduğunu, MÖHUK 46. maddesi 2. cümlesinde bahsi geçen sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar olma şartlarından hiçbirini karşılamadığını, söz konusu sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda kendisi aleyhine ikame edilecek herhangi bir davada yetkili mahkemenin Türk Mahkemeleri olmayacağından davanın yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini, ... isimli geminin tumba olmasının Limakport Limanı ve liman işçilerinin kusurlu planlama ve hatalı…
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi
E. 2025/1318 · K. 2025/1324 · 09.10.2025
… Türk mahkemelerinin sigorta uyuşmazlıkları bakımından özel yetkisini düzenleyen MÖHUK 46. Hükmü kapsamına giren hallerde genel yetkiyi düzenleyen MÖHUK 40 hükmü ve haliyle HMK'da yer alan yetki kuralları uygulanmayacaktır. Atıf yapılan kararların bir çoğu reaüsrans sözleşmesinden kaynaklı ihtilaflara ilişkin olup ... ilişkisinde sigortacı konumunda olan reasürörün esas iş yerinin yurt dışında olması aracılık eden acentenin de Türkiye'de mukim olmaması sebebi ile MÖHUK'un 46. Maddesi ve atıf yapılan tüm yüksek mahkeme kararları nedeni ile davalıların milletlerarası yetki itirazlarının kabulüne karar verilmiş davanın bu nedenle usulden reddine , ..." karar verilmiştir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
2675 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 1 inci maddesini aynen karşılamaktadır.
TBMM · S. Sayısı 47, 1/337 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 1), s. 11Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.