Amaç ve Temel İlkeler, Hapis Cezası ve Güvenlik Tedbirleri · İzinler
CGTİHK Madde 94 — Mazeret izni
Mazeret izni
(1) Hükümlülük süresinin onda birini iyi hâlle geçirmiş olanlara hükümlünün isteği ile;[35]
a) Ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü nedeniyle ceza infaz kurumu en üst amirinin önerisi ve Cumhuriyet Başsavcılığının onayı ile,
b) Yukarıdaki bentte sayılan yakınlarından birisinin yaşamsal tehlike oluşturacak önemli ve ağır hastalık hâllerinin veya deprem, su baskını, yangın gibi felâketler nedeniyle zarara uğradıklarının belgelendirilmesi koşuluyla kurum en üst amirinin görüşü, Cumhuriyet Başsavcılığının önerisi ve Adalet Bakanlığının onayı ile,
Yol dışında on güne kadar mazeret izni verilebilir.
(2) (Değişik: 27/4/2012-6301/1 md.) Bu Kanunun 25 inci maddesi kapsamına girenler hariç, yüksek güvenlikli ceza infaz kurumunda bulunanlar da dâhil olmak üzere, güvenlik bakımından sakınca oluşturmaması koşuluyla tehlikeli olmayan hükümlünün, dış güvenlik görevlisinin refakatinde bulunmak şartıyla, talebi ve Cumhuriyet Başsavcısının onayıyla;
a) İkinci derece dahil kan veya kayın hısımlarından birinin ya da eşinin ölümü nedeniyle cenazesine katılması için yol süresi dışında iki güne kadar,
b) Sağlık Kurulu raporu ile belgelendirilmesi şartıyla ana, baba, eş, kardeş, çocuk ile eşin anne veya babasından birinin yaşamsal tehlike oluşturacak önemli ve ağır hastalık hâllerinin bulunması nedeniyle bunlardan her biri için (…)[36] toplam iki defaya mahsus olmak üzere hasta ziyareti amacıyla yol süresi dışında bir güne kadar,[37]
izin verilebilir. (Değişik ikinci cümle: 24/1/2013-6411/ 10 md.) Hükümlünün, izin süresi içinde gece konaklaması gerektiği takdirde, kendi evi veya (a) bendinde belirtilen bir yakınının evinde, güvenli görülen başka bir yerde ya da gidilen yerde bulunan kapalı ceza infaz kurumunda kalmasına, güvenlik hususu değerlendirilmek ve gerekli güvenlik tedbirleri alınmak suretiyle, gidilen yerin valisi tarafından karar verilir. Yurt dışına çıkmasını gerektirmesi durumunda hükümlüye, bu madde gereğince izin verilemez.
İçtihat ara
Dipnotlar ve değişiklikler3
[35]14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “beşte birini” ibaresi “onda birini” şeklinde değiştirilmiştir.
[36]17/6/2021 tarihli ve 7328 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “asgari bir ay arayla” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
[37]14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “bir defaya” ibaresi “asgari bir ay arayla toplam iki defaya” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri5
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddede, hükümlünün ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü hâlinde hükümlülük süresinin en az üçte birini iyi hâlle geçirmiş olmak koşulu ile mazeret izni verilmesi öngörülmüştür.
Çağdaş infaz sistemlerinde hükümlülerin aileleriyle ilişkilerinin sağlıklı bir biçimde sürdürülmesi, hükümlünün yeniden topluma kazandırılmasında etkili olmaktadır. Tasarıda bu husus göz önünde tutulmuş ve hükümlünün yakınlarının ölümü hâlinde kendisine mazeret izni verilmesi esasına yer verilmiştir.
Öte yandan hükümlünün (a) bendinde sayılan yakınlarından birisinin önemli ve ağır hastalık veya deprem, su baskını, yangın gibi felaketler nedeniyle, zarara uğradıklarının belgelendirilmesi koşuluyla mazeret izni verilebilmesi olanağı getirilmiştir. Bu hâlde mazeret izni kurum amirinin görüşü, Cumhuriyet başsavcılığının önerisi ve Adalet Bakanlığının onayıyla verilebilecektir.
Mazeret izni süresi en çok, yol dışında on gün olarak belirlenmiştir.
Tehlikeli hükümlüler dışında, hükümlülerin infaz kurumunun bulunduğu yerde olmak ve dış güvenlik personelinin refakatinde bulunmak koşuluyla, hükümlünün talebi ve Cumhuriyet başsavcısının onayı ile ana, baba, eş, kardeş ve çocuklarının cenazesine katılabilecekleri hükme bağlanmıştır.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 710, 1/933 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 94)27/4/2012 tarihli ve 6301 sayılı Kanunun 1. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik: 27/4/2012-6301/1 md.)
Teklif eden: 1 milletvekilinin teklifi (TBMM teklif sayfası imza listesi)
Maddeyle 5275 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişiklikle, yüksek güvenlikli ceza infaz kurumunda bulunanlar da dahil olmak üzere, güvenlik bakımından sakınca oluşturmaması koşuluyla tehlikeli olmayan hükümlülerin, dış güvenlik görevlisinin refakatinde bulunmak şartıyla, talebi ve Cumhuriyet Başsavcısının onayıyla, ikinci derece dahil kan veya kayın hısımlarından birinin ya da eşinin ölümü nedeniyle cenazesine katılması için izin verileceği düzenlenmektedir.
Ayrıca, hükümlünün ana, baba, eş, kardeş, çocuk ile eşinin anne veya babasından birinin yaşamsal tehlike oluşturacak önemli ve ağır hastalık hallerinin bulunması ve bu durumun sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi şartıyla hükümlülere hasta ziyareti için bir gün izin verilebileceği düzenlenmiştir.
Bununla birlikte izin verilen hükümlünün, gece vaktini infaz kurumları da dahil olmak üzere nerede geçireceğinin, kendisine izin veren merci tarafından belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
TBMM · S. Sayısı 136, 2/241 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 2), s. 424/1/2013 tarihli ve 6411 sayılı Kanunun 10. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik ikinci cümle: 24/1/2013-6411/ 10 md.)
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddeyle, 5275 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin ikinci fıkrasında değişiklik yapılmakta ve ölüm veya hastalık nedeniyle hükümlüye verilen mazeret izinlerinde hükümlünün nerede kalacağı hususuna açıklık getirilmektedir.
TBMM · S. Sayısı 365, 1/708 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 8), s. 814/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 38. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
14/4/2020 tarihli ve 7242 sayılı Kanunun 38 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “beşte birini” ibaresi “onda birini” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: 60 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 207 başlığı: adı yazılan 3 milletvekili ile 57 milletvekili)
Maddeyle, 5275 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında değişiklik yapmak suretiyle, hükümlülerin mazeret iznini kullanabilmesi için ceza infaz kurumlarında iyi halli olarak geçirmesi gereken süre kısaltılmaktadır. Ayrıca, maddenin ikinci fıkrasının (b) bendinde değişiklik yapmak suretiyle, hasta ziyareti amacıyla verilen mazeret izin hakkı, ikiye çıkarılmaktadır.
TBMM · S. Sayısı 207, 2/2762 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 38), s. 2217/6/2021 tarihli ve 7328 sayılı Kanunun 9. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
17/6/2021 tarihli ve 7328 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, bu bentte yer alan “asgari bir ay arayla” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.
Teklif eden: 22 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 267 başlığı: ilk imza sahibi ve 21 milletvekili)
Maddeyle, 5275 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde değişiklik yapmak suretiyle, hükümlüler bakımından hasta ziyareti amacıyla verilen mazeret izinleri arasında beklenmesi gereken asgari bir aylık süre şartı kaldırılmaktadır.
TBMM · S. Sayısı 267, 2/3632 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 10), s. 12Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.