Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Temel İlkeler
ÇKK Madde 1 — Amaç
Amaç
(1) Bu Kanunun amacı, korunma ihtiyacı olan veya adli süreçteki çocukların korunmasına, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.[1]
İçtihatlar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2012/563 · K. 2013/69 · 16.01.2013
5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu(ÇKK)’nun “Amaç” başlıklı 1. maddesi: “Bu Kanunun amacı, korunma ihtiyacı olan veya suça sürüklenen çocukların korunmasına, haklarının ve esenliklerinin güvence altına alınmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.” şeklinde olup, maddenin hükümet gerekçesi: …
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
E. 2016/3314 · K. 2016/8779 · 28.04.2016
Dava, 2828 sayılı Kanuna göre verilmiş bulunan korunma kararının kaldırılması talebine ilişkindir. 5395 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesiyle korumaya ihtiyacı olan çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbir kararı alma, alınmış olan tedbiri kaldırma veya süresini uzatma veya değiştirme görevi çocuk mahkemelerinin görevi kapsamına alınmıştır (5395 s. ÇKK m.7-8). Çocuk mahkemesi bulunmayan yerlerde bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar belirtilen kararlar görevli aile veya asliye hukuk mahkemesince alınır (5395 s. ÇKK m. 1/4). ....de müstakil çocuk mahkemesi bulunmamaktadır. …
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
E. 2016/17731 · K. 2016/13699 · 11.10.2016
Dava, 5395 sayılı Kanununa göre verilmiş olan koruma kararının kaldırılması isteğine ilişkindir. 5395 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesiyle korumaya ihtiyacı olan çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbir kararı alma, alınmış olan tedbiri kaldırma veya süresini uzatma veya değiştirme görevi çocuk mahkemelerinin görevi kapsamına alınmıştır (5395 s. ÇKK m.7-8). Çocuk mahkemesi bulunmayan yerlerde bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar belirtilen kararlar görevli aile veya asliye hukuk mahkemesince alınır (5395 s. ÇKK m. 1/4). Milas'da müstakil çocuk mahkemesi bulunmamaktadır. …
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
E. 2015/12933 · K. 2015/14035 · 30.06.2015
1- Dava, 5395 sayılı Yasa gereği suça sürüklenen çocuk hakkında güvenlik tedbiri uygulanması talebine yöneliktir. 5395 sayılı Yasanın yürürlüğe girmesiyle korumaya ihtiyacı olan çocuklar hakkında koruyucu ve destekleyici tedbir kararı alma, alınmış olan tedbiri kaldırma veya süresini uzatma veya değiştirme görevi çocuk mahkemelerinin görevi kapsamına alınmıştır (5395 s. ÇKK m.7-8). Çocuk mahkemesi bulunmayan yerlerde bu mahkemeler kurulup göreve başlayıncaya kadar belirtilen kararlar görevli aile veya asliye hukuk mahkemesince alınır (5395 s. ÇKK m. 1/4). ...'de müstakil çocuk mahkemesi bulunmamaktadır. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[1]8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “suça sürüklenen” ibaresi “adli süreçteki” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddede, Kanunun amacı, özel korunma ihtiyacı olan çocukları, içinde bulundukları tehlikeden koruyan, onların temel haklarını temin eden, fiziki ve manevi varlıklarının korunmasını, sağlıklı gelişimini gerçekleştirmek üzere ekonomik, sosyal, kültürel ve hukukî şartları sağlayan, bu çocukları etkili ve işlevsel bir kişilikle topluma kazandıran korunmanın, esas ve usulleri ile suça sürüklenen çocukların yararını gözeten, onların kişisel özelliklerini dikkate alan, toplumsal sorumluluk bilinçlerinin gelişmesine yardımcı olan, cezaya son çare olarak başvuran, cezada suçla orantılılığı gözeten, adil yargılama ilkesini hayata geçiren, çocuk adalet sisteminin usullerine ilişkin hükümler olarak açıklanmıştır.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 963, 1/991 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 1)8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “suça sürüklenen” ibaresi “adli süreçteki” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: 100 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 286 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 98 milletvekili)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (1. madde, 2. madde, 3. madde, 11. madde, 12. madde, 13. madde, 20. madde, 24. madde, 26. madde, 30. madde, 31. madde, 34. madde, 37. madde, 39. madde).
Maddeyle, mevzuatımızda yer alan “suça sürüklenen çocuk” ibaresinin, ön yargı oluşturabilecek ve doğrudan suç isnadı içeren bir nitelik taşıması nedeniyle, bu kavram yerine Anayasa’ nın 41 inci maddesinde yer alan çocuğun yüksek yararı ilkesi gözetilerek daha tarafsız, adil ve adli sürecin mahiyetini yansıtan “adli süreçteki çocuk” ibaresinin kullanılması amaçlanmaktadır.
Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 286, 2/3771 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 16), s. 14Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.