Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Temel İlkeler
ÇKK Madde 2 — Kapsam
Kapsam
(1) Bu Kanun, korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında alınacak tedbirler ile adli süreçteki çocuklar hakkında uygulanacak güvenlik tedbirlerinin usûl ve esaslarına, çocuk mahkemelerinin kuruluş, görev ve yetkilerine ilişkin hükümleri kapsar.[2]
İçtihatlar
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi
E. 2023/6016 · K. 2024/2377 · 13.03.2024
… Bunun yerine 7343 sayılı Kanun'un 39. maddesinde 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'na 41 inci maddesinde sonra gelmek üzere "Çocuk Teslimi ve Çocukla Kişisel İlişki Kurulması" başlıklı dördüncü kısım eklenmiştir. Kanun koyucu tarafından çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hükümler bakımından yürürlüğe ilişkin ileri bir tarih belirlenmemiş olup, Çocuk Koruma Kanunundaki yeni hükümler uygulanmaya başlayıncaya kadar İİK’daki çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına ilişkin hükümler bir süre daha uygulanmaya devam edecektir (ÇKK geçici madde 2.f.3). Buna göre, ÇKK geçici madde 2 ile uygulama bakımından aşamalı bir geçiş öngörülmüştür.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[2]8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “suça sürüklenen” ibaresi “adli süreçteki” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddede, özel korunma ihtiyacında olan çocuklar hakkında alınan tedbirler ile suça sürüklenen çocuklar hakkında verilen güvenlik tedbirlerinin esas ve usulleri ile uygulanmasına ilişkin hükümler düzenlenmiş, söz konusu düzenleme ile çocuk mahkemelerinin, ceza yargılaması yapan bir mahkeme olması yanında, tehlike altında bulunan çocuklar hakkında koruyucu tedbir kararı veren mahkeme niteliğine sahip olması esası da benimsenmiştir.
Ayrıca, çocuk mahkemelerinin kuruluş, görev ve yetkilerine ilişkin esaslar da kapsama dahil edilmiştir.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 963, 1/991 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 2)8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “suça sürüklenen” ibaresi “adli süreçteki” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: 100 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 286 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 98 milletvekili)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (2. madde, 1. madde, 3. madde, 11. madde, 12. madde, 13. madde, 20. madde, 24. madde, 26. madde, 30. madde, 31. madde, 34. madde, 37. madde, 39. madde).
Maddeyle, mevzuatımızda yer alan “suça sürüklenen çocuk” ibaresinin, ön yargı oluşturabilecek ve doğrudan suç isnadı içeren bir nitelik taşıması nedeniyle, bu kavram yerine Anayasa’ nın 41 inci maddesinde yer alan çocuğun yüksek yararı ilkesi gözetilerek daha tarafsız, adil ve adli sürecin mahiyetini yansıtan “adli süreçteki çocuk” ibaresinin kullanılması amaçlanmaktadır.
Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 286, 2/3771 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 16), s. 14Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.