Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler
ÇKK Madde 5 — Koruyucu ve destekleyici tedbirler
Koruyucu ve destekleyici tedbirler
(1) Koruyucu ve destekleyici tedbirler, çocuğun öncelikle kendi aile ortamında korunmasını sağlamaya yönelik danışmanlık, eğitim, bakım, sağlık ve barınma konularında alınacak tedbirlerdir. Bunlardan;
a) Danışmanlık tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimselere çocuk yetiştirme konusunda; çocuklara da eğitim ve gelişimleri ile ilgili sorunlarının çözümünde yol göstermeye,
b) Eğitim tedbiri, çocuğun bir eğitim kurumuna gündüzlü veya yatılı olarak devamına; iş ve meslek edinmesi amacıyla bir meslek veya sanat edinme kursuna gitmesine veya meslek sahibi bir ustanın yanına yahut kamuya ya da özel sektöre ait işyerlerine yerleştirilmesine,
c) Bakım tedbiri, çocuğun bakımından sorumlu olan kimsenin herhangi bir nedenle görevini yerine getirememesi hâlinde, çocuğun resmî veya özel bakım yurdu ya da koruyucu aile hizmetlerinden yararlandırılması veya bu kurumlara yerleştirilmesine,
d) Sağlık tedbiri, çocuğun fiziksel ve ruhsal sağlığının korunması ve tedavisi için gerekli geçici veya sürekli tıbbî bakım ve rehabilitasyonuna, bağımlılık yapan maddeleri kullananların tedavilerinin yapılmasına,
e) Barınma tedbiri, barınma yeri olmayan çocuklu kimselere veya hayatı tehlikede olan hamile kadınlara uygun barınma yeri sağlamaya,
Yönelik tedbirdir.
(2) Hakkında, birinci fıkranın (e) bendinde tanımlanan barınma tedbiri uygulanan kimselerin, talepleri hâlinde kimlikleri ve adresleri gizli tutulur.
(3) Tehlike altında bulunmadığının tespiti ya da tehlike altında bulunmakla birlikte veli veya vasisinin ya da bakım ve gözetiminden sorumlu kimsenin desteklenmesi suretiyle tehlikenin bertaraf edileceğinin anlaşılması hâlinde; çocuk, bu kişilere teslim edilir. Bu fıkranın uygulanmasında, çocuk hakkında birinci fıkrada belirtilen tedbirlerden birisine de karar verilebilir.
İçtihatlar
ÇKK 5/15 karar · (c) bentleri
ÇKK 5/1 geneli4 karar
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi
E. 2025/17519 · K. 2026/1926 · 09.02.2026
Uyuşmazlık, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayılı Kanun) 5 inci maddesi gereğince uygulanan tedbirlerin devamı istemine ilişkindir.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi
E. 2020/10547 · K. 2020/11567 · 21.12.2020
… Aile Mahkemesince 5395 sayılı Kanun uyarınca, 2012/185 Esas sayılı dosya ile 23/02/2012 tarihinde verilmiş bir koruma kararı bulunduğu, yetkisizlik kararına dayanak yapılan 5395 sayılı Kanun'un 8/1. maddesinde, çocuk hakkında aynı Kanun'un 5/1. maddesi gereğince verilecek koruyucu ve destekleyici tedbirleri verecek olan mahkemenin belirlendiği, aynı Kanun'un 7/5. maddesinden çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbirin kaldırılması veya değiştirilmesi gerekirse bu kararın da koruyucu ve destekleyici kararı veren mahkemece verileceğinin, ancak, acele hallerde çocuğun bulunduğu yerdeki hakimin bu kararı vermede yetkili olduğu, bu aşamada çocuk hakkında 5395 sayılı Kanun'un 5/1.…
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi
E. 2020/223 · K. 2020/692 · 13.02.2020
… Aile Mahkemesi ise, Konya Çocuk Mahkemesince 5395 sayılı Kanun uyarınca, 2016/85 tedbir talep numarasıyla, 29/08/2016 tarihinde verilmiş bir koruma kararı bulunduğu, yetkisizlik kararına dayanak yapılan 5395 sayılı Kanunun 8/1. maddesinde, çocuk hakkında aynı Kanunun 5/1. maddesi gereğince verilecek koruyucu ve destekleyici tedbirleri verecek olan mahkemenin belirlendiği, aynı Kanunun 7/5. maddesinden çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbirin kaldırılması veya değiştirilmesi gerekirse bu kararın da koruyucu ve destekleyici kararı veren mahkemece verileceğinin, ancak, acele hallerde çocuğun bulunduğu yerdeki hakimin bu kararı vermede yetkili olduğu, bu aşamada çocuk hakkında…
Yargıtay 20. Hukuk Dairesi
E. 2016/4046 · K. 2016/7351 · 21.06.2016
5395 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin dördüncü fıkrasındaki düzenleme ve Çocuk Koruma Kanununa Göre Verilen Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarının Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesi hükmü de gözetildiğinde Çocuk Koruma Kanununun 5. maddesi uyarınca hükmolunacak tedbir kararlarının çocuk mahkemesi veya hâkimince çocuk mahkemesi olmayan yerlerde ise aile mahkemesi veya yoksa asliye hukuk mahkemesince verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
ÇKK 5/1-c1 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2012/654 · K. 2012/817 · 21.11.2012
Davacı kurum vekili, Çifteler İlçe Emniyet Müdürlüğü’nce çocuk Birsel hakkında yapılan ihbar üzerine Eskişehir 80. Yıl Zehra Kemal Aksoylu Osmangazi Toplum Müdürlüğü tarafından sosyal inceleme raporu düzen-lendiğini, raporda küçük hakkında 5395 sayılı Kanun’un 5/1-c ve 5/1-d maddeleri gereğince bakım ve sağlık tedbirlerine hükmedilmesinin yerinde olacağının bildirildiğini belirterek, 5395 sayılı Kanun’un 5/1-c ve 5/1-d maddeleri gereğince 1997 doğumlu çocuk Birsel hakkında bakım ve sağlık tedbirlerine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Madde geneli4 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2012/563 · K. 2013/69 · 16.01.2013
Diğer taraftan, çocukların içinde bulundukları durumlar birbirine benzese de, her çocuğun ihtiyaçları ve yetenekleri aynı olmayıp, yararına olan hususlar da aynı değildir. Bu nedenle, her çocuk hakkında kendisine en uygun tedbirlerin belirlenmesi bir zorunluluktur. Kanun koyucu da bu hususu gözeterek çocuk hakkında alınacak koruyucu ve destekleyici tedbirleri ÇKK’nun 5. maddesinde ayrıntılı olarak düzenlemiş bulunmaktadır.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi
E. 2023/2506 · K. 2023/6888 · 05.07.2023
Uyuşmazlık, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (5395 sayılı Kanun) 5 ... maddesinin a ve d bendi uyarınca danışmanlık ve sağlık tedbiri uygulanması istemine ilişkindir.
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi
E. 2020/7716 · K. 2020/9540 · 09.11.2020
5395 sayılı Kanunun geçici 1. maddesinin dördüncü fıkrasındaki düzenleme ve Çocuk Koruma Kanununa Göre Verilen Koruyucu ve Destekleyici Tedbir Kararlarının Uygulanması Hakkında Yönetmeliğin 8. maddesi hükmü de gözetildiğinde Çocuk Koruma Kanunun 5. maddesi uyarınca hükmolunacak tedbir kararlarının çocuk mahkemesi veya hakimince çocuk mahkemesi olmayan yerlerde ise aile mahkemesi veya yoksa asliye hukuk mahkemesince karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi
E. 2014/18252 · K. 2014/18005 · 08.12.2014
Çocuklar hakkındaki koruyucu ve destekleyici tedbirler (Danışmanlık, eğitim tedbiri vd.) 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunun 5. Maddesinde düzenlenmiştir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, çocuklar hakkında alınacak koruyucu ve destekleyici tedbirler ayrıntılı ve karışıklığa yer vermeyecek biçimde düzenlenmiş, çocukların içinde bulundukları özel durumlar dikkate alınarak, her çocuğun kişisel özelliklerine uygun tedbirin alınması hedeflenmiştir.
Maddede düzenlenen tedbirler, öncelikli olarak, tehlike altındaki çocuğun doğal ortamı olan ailesinin yanında kalması temel esas olarak benimsenmiş, bu nedenle, ailesinin mali, sosyal, kültürel yönden desteklenmesine yönelik hükümlere de yer verilmiştir. Toplumsal kaynakların harekete geçirilmesi suretiyle, kamu kurumları ile sivil toplum kuruluşlarının amaca yönelik yardımlarından yararlanılması esası benimsenmiştir.
Ancak, alınan her türlü tedbire rağmen, çocuğun içinde bulunduğu ortamda iyileşme olmayacağının anlaşılması hâlinde, diğer benzeri doğal ortamlarda tutulması, buna rağmen sonuç alınamaması hâlinde de en son çare olarak kurum hizmetlerinden yararlandırılması temel amaç olarak kabul edilmiştir.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 963, 1/991 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 5)Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.