Koruyucu ve Destekleyici Tedbirler
ÇKK Madde 13 — Tedbir kararlarında usûl
Tedbir kararlarında usûl
(1) Bu Kanunun 7 nci maddesinin yedinci fıkrasında öngörülen durumlar hariç olmak üzere, hakkında adli süreç yürütülen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuklarla korunma ihtiyacı olan çocuklar hakkında duruşma yapılmaksızın tedbir kararı verilir. Ancak, hâkim zaruret gördüğü hâllerde duruşma yapabilir.[6]
(2) Tedbir kararının verilmesinden önce yeterli idrak gücüne sahip olan çocuğun görüşü alınır, ilgililer dinlenebilir, çocuk hakkında sosyal inceleme raporu düzenlenmesi istenebilir.
İçtihat ara
Dipnotlar ve değişiklikler1
[6]8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “suça sürüklenen” ibaresi “hakkında adli süreç yürütülen” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, özel korunma ihtiyacı olan çocuklar ile suça sürüklenen ve ceza sorumluluğu olmayan çocuklar hakkında, tedbirle ulaşılmak istenilen amacın bir an önce gerçekleşmesine sebebiyet verecek olması nedeniyle, çocuklar hakkında duruşma yapılmaksızın dosya üzerinden karar verilmesi konusunda mahkemeler ve çocuk hâkimi yetkili kılınmıştır. Ancak, çocuk hakkında kovuşturma evresine geçilmiş olması durumunda çocuk hâkiminin maddede belirtilen yetkiyi kullanması ortadan kalkacaktır.
Maddede ayrıca, çocuğun sorumluluk bilincini kazanması ve etkin kişiliğini göstermesi bakımından kendisinin görüşlerini ifade etmesi imkânı verilmiştir. Diğer yandan ihtiyaç bulunması hâlinde çocukla muhatap olan ilgililerin dinlenmesi ve çocuğun kişisel özellikleri ile sosyal çevresi hakkında bilgi içeren sosyal incelemenin yaptırılması esası benimsenmiştir.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 963, 1/991 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 13)8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
8/8/2026 tarihli ve 7593 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “suça sürüklenen” ibaresi “hakkında adli süreç yürütülen” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: 100 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 286 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 98 milletvekili)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (13. madde, 1. madde, 2. madde, 3. madde, 11. madde, 12. madde, 20. madde, 24. madde, 26. madde, 30. madde, 31. madde, 34. madde, 37. madde, 39. madde).
Maddeyle, mevzuatımızda yer alan “suça sürüklenen çocuk” ibaresinin, ön yargı oluşturabilecek ve doğrudan suç isnadı içeren bir nitelik taşıması nedeniyle, bu kavram yerine Anayasa’ nın 41 inci maddesinde yer alan çocuğun yüksek yararı ilkesi gözetilerek daha tarafsız, adil ve adli sürecin mahiyetini yansıtan “adli süreçteki çocuk” ibaresinin kullanılması amaçlanmaktadır.
Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 286, 2/3771 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 16), s. 14Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.