KTK Madde 20 — Araçların satış, devir ve tescili ile bu işlemlerle ilgili yetki ve sorumluluk:

28/3/1985 tarihli ve 3176 sayılı Kanunun 7. maddesiyle verilen metnin gerekçesi

Teklif eden: Hükümet (Bakanlar Kurulu)

Madde 7. — Araçların tescilini düzenleyen 20 nci maddede yapılan değişiklikle tescil konusundaki bütün bürokratik engeller kaldırılmış vatandaşın bir tescil kuruluşunda çok kısa bir süre içerisinde satış ve tescil yapabilmesi hükme bağlanmıştır.

Vatandaşlar istedikleri takdirde noterlerde de satış yapabileceklerdir. Bu iki yol dışında satışlar geçersiz olacaktır.

Not: 3176 sayılı Kanun 245 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyi değiştirerek kabul etmiştir; kanunun 7 nci maddesi KHK'nın aynı numaralı maddesidir. Gerekçe KHK'nın Anayasa'nın 91 inci maddesi uyarınca TBMM'ye gönderilen gerekçesidir; İçişleri Komisyonunun değişikliği aşağıda. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

245 sayılı Kanun Hükmünde Karranamenin 7 nci maddesiyle değiştirilen 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20 nci maddesinin (d) ve (e) bendleri Komisyonumuzca aşağıda izah edilen nedenlerle yeniden düzenlenmiştir.

Satış ve devir işlemi; tarafların serbest iradeleri ile oluşan, belli bir bedel ve yine belli şartları içeren bir akittir. İş bu akit esnasında satıcı şartlarını ve bedelini belirterek satışını karşı tarafa satış ettiğini, alıcı da belirtilen şartlar ve bedelle taşıtı satın aldığını kabul eder. Akdin tamamlanması için tarafların akitte belirtilen vecibelerini yerine getirdiklerini resmî memur huzurunda beyan etmeleri gerekmektedir.

Değiştirilen 7 nci madde ile getirilen tescil kuruluşlarında bulundurulacak memurların yetiştirilmesi ve görevlendirilmeleri parasal yönden Devlete külfetler getireceği gibi, her ilçede noter bulunmasına karşın, tescil kuruluşundaki memurların muayyen yerlerde görevlendirilebileceği böylece uygulamada uyum sağlamanın güçleşeceği endişelerini getirmiştir.

Diğer taraftan akdin oluşması sırasında tescil memurlarının taraflardan paralarını alıp almadığını tespit etmeleri ve vatandaş nazarında yanlış yorumlara yol açabilecek para alışveriş işlemlerinin dairenin bir köşesinde yapılması ve akdin şartlarının oluşması hususunda münakaşaların yine bu yanlış anlamaları kuvvetlendireceği düşünülmüş ve madde yeniden kaleme alınmış ve «üç iş günü», «yedi iş gününe» çıkarılmıştır.

Not: İçişleri Komisyonunun KHK hükmünü değiştirmesinin açıklaması. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

2/4/1998 tarihli ve 4358 sayılı Kanunun 3. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik: 2/4/1998 - 4358/3 md.)

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Madde 3. – Bu madde ile ekonomik faaliyetleri düzenleyen muhtelif kanunlarda, vergi kimlik numarası kullanımını zorunlu hale getirmeye yönelik değişiklikler yapılmaktadır. Bu kapsamda, 1512 sayılı Noterlik Kanununun 84 üncü maddesinin ikinci fıkrasının 3 numaralı bendi; 92 nci maddesinin birinci fıkrasının 2 numaralı bendi, 101 inci maddesinin birinci fıkrasının 2 numaralı bendi, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 58 inci maddesinin 1 inci bendi, 2644 sayılı Tapu Kanununun 26 ncı maddesinin üçüncü fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20 nei maddesinin (a) bendi, 3167 sayılı Çekle Ödemelerin Düzenlenmesi ve Çek Hamillerinin Korunması Hakkındaki Kanunun 3 üncü maddesinin son fıkrası ile 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrası, 3182 sayılı Bankalar Kanununun 52 nci maddesinin 2 nci fıkrası ile 96 ncı maddesinin 1 inci bendi, 5584 Sayılı Posta Kanununun 37 nci maddesinin 1 numaralı bendi ile 5682 sayılı Pasaport Kanununun 17 nci maddesinin birinci fıkrası değiştirilmek suretiyle bu merciler tarafından yapılan işlemler ve tutulan kayıtlarda işlemlere taraf olanların vergi kimlik numaralarına yer verilmesi zorunlu hale getirilmektedir.

Not: Gerekçe birçok kanunu değiştiren tasarı maddesinin tamamına aittir; 2918 sayılı Kanunun 20 nci maddesi (d) bendindedir. Plan ve Bütçe Komisyonu (d) bendinde «20 nci maddesinin (a) bendinin» ibaresini «20 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin» olarak düzeltmiş, alt bendin metnini değiştirmemiştir; madde Genel Kurulda önergesiz kabul edilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

24/12/2009 tarihli ve 5942 sayılı Kanunun 1. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

Bu madde başlığı “Tescil süresi ve bildirme mecburiyeti, satış ve devirler ile noterlerin sorumluluğu:” iken, 24/12/2009 tarihli ve 5942 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle 1/5/2010 tarihinden geçerli olmak üzere metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

Teklif eden: 2 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 456 başlığı)

Bu değişiklik ile ikinci el araç satışlarını tek noktada noter vasıtasıyla internet ortamından da yararlanılarak Maliye Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü tescilli araçlar veri tabanında gerekli sorgulamaların yapılması ile gerçekleştirilerek geçici tescil belgesinin noter tarafından tanzim edilerek alıcısına verilmesinin ardından da trafik tescil belgesini de posta aracılığı ile alıcının adresine ulaştırılması amaçlanmaktadır. Bu şekilde gereksiz zaman kaybı ve masraflar önlenmiş olacaktır.

Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.

13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 55. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik: 13/2/2011-6111/55 md.)

- Araçların tescili ve hurdaya ayrılma işlemlerinin trafik tescil kuruluşlarının yanı sıra Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen kamu kurum veya kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerince de yapılabilmesini teminen yeni bir hükmün çerçeve 55 inci madde olarak eklenmesi suretiyle,

Not: Komisyonca eklenen hüküm: tasarı/teklifte madde gerekçesi yoktur; metin komisyon raporundaki açıklamadır.

2/1/2017 tarihli ve 680 sayılı KHK'nin 51. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

Bu Kısım başlığı ile aynı Kısmın Birinci Bölüm başlığında yer alan “ve Trafik” ibareleri 2/1/2017 tarihli ve 680 sayılı KHK’nin 51 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmış, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı Kanunun 50 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.

Teklif eden: Hükümet (Bakanlar Kurulu)

Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (20. madde, 19. madde, 21. madde, 22. madde, 23. madde, 24. madde, 25. madde, 26. madde, 27. madde, 28. madde, 29. madde, 30. madde, 33. madde, 34. madde, 35. madde).

Madde ile “trafik belgesi” ibareleri bu konudaki yeni düzenleme doğrultusunda “tescil belgesi” şeklinde değiştirilmektedir.

Not: Kanun hükmünde kararname Anayasa'nın 121 inci maddesi uyarınca TBMM'ye gerekçesiyle gönderilmiştir. Hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı Kanunun 50 nci maddesiyle aynen kabul edilmiştir. Gerekçe 51 inci maddenin «trafik belgesi» ibarelerine ilişkin kısmını açıklar; Dördüncü Kısım ve Birinci Bölüm başlıklarındaki «ve Trafik» ibarelerinin kaldırılması gerekçede ayrıca anılmaz. Sayfa taranmış görüntüdür; metin OCR ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.

1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı Kanunun 50. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

Bu Kısım başlığı ile aynı Kısmın Birinci Bölüm başlığında yer alan “ve Trafik” ibareleri 2/1/2017 tarihli ve 680 sayılı KHK’nin 51 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmış, daha sonra bu hüküm 1/2/2018 tarihli ve 7072 sayılı Kanunun 50 nci maddesiyle aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.

Teklif eden: Hükümet (Bakanlar Kurulu)

Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (20. madde, 19. madde, 21. madde, 22. madde, 23. madde, 24. madde, 25. madde, 26. madde, 27. madde, 28. madde, 29. madde, 30. madde, 33. madde, 34. madde, 35. madde).

Madde ile “trafik belgesi” ibareleri bu konudaki yeni düzenleme doğrultusunda “tescil belgesi” şeklinde değiştirilmektedir.

Not: 7072 sayılı Kanun 680 sayılı KHK'yı değiştirerek kabul etmiştir; bu madde KHK'nın 51 inci maddesinin aynen kabul edilmiş biçimidir ve gerekçesi KHK'nın TBMM'ye gönderilen gerekçesidir. Gerekçe 51 inci maddenin «trafik belgesi» ibarelerine ilişkin kısmını açıklar; Dördüncü Kısım ve Birinci Bölüm başlıklarındaki «ve Trafik» ibarelerinin kaldırılması gerekçede ayrıca anılmaz. Sayfa taranmış görüntüdür; metin OCR ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.

4/12/2025 tarihli ve 7566 sayılı Kanunun 13. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

4/12/2025 tarihli ve 7566 sayılı Kanunun 13 ncü maddesiyle bu paragrafta yer alan “Bu bentte düzenlenen satış ve devir işlemleri her türlü harçtan, bu işlemlere” ibaresi “Bu bentte düzenlenen satış ve devir işlemlerine” şeklinde değiştirilmiştir.

Teklif eden: 54 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 239 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 52 milletvekili)

Madde ile noterler tarafından gerçekleştirilen tescil edilmiş araçların (ikinci el araçların) satış ve devir işlemlerine ilişkin harç istisnası kaldırılmaktadır.

12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 2. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Ek cümle:12/2/2026-7574/2 md.)

Teklif eden: 145 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 214 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 143 milletvekili)

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 20 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince tescili zorunlu ve ilk tescili yapılacak olan araçların satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde tescili için ilgili tescil kuruluşuna müracaat edilmesi zorunludur. Gelişen teknoloji ile birlikte satışı yapılan araçların tescil işlemleri, Kanunun 22 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamında yetkilendirilen kamu kurum veya kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişileri (araç satışı yapan bayiler ve hizmet sağlayıcılar) tarafından Türkiye Noterler Birliğine ait ARTES (Araç Sicil ve Tescil Sistemi) sistemi üzerinden güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilebilmekte ve tescilli olarak sahiplerine teslim edilebilmektedir.

Bu kapsamda, elektronik ortamda tescili mümkün olan araçlara satış tarihinden itibaren üç iş günü içinde tescil edilme zorunluluğu getirilerek araçların tescilsiz olarak trafikte kullanılmasının engellenmesi amaçlanmaktadır. Böylelikle elektronik sistem üzerinden tescil edilmesi mümkün olan araçların satışını yapan bayilerce, tescil işlemi yapılmadan alıcılarına teslim edilmemesi ve plakasız olarak karayolunda kullanılmaması sağlanmaktadır. Ayrıca bu araçların tescilsiz olarak karayolunda kullanıldıkları sırada yapmış oldukları trafik kural ihlalleri nedeniyle yaptırım uygulanabilmesi ve trafik kazasına veya çeşitli adli olaylara karıştıklarında araç sahibi tespit edilemediğinden zarar görenlerin uğrayabilecekleri mağduriyetlerin önlenmesi amaçlanmaktadır.

Araç sahiplerinin vefat etmesi halinde mirasçılar tarafından kendi adlarına tescil edilmeyen araçlarla vefat tarihinden sonra yapılan trafik kural ihlalleri nedeniyle araçların tescil plakalarına düzenlenen idari para cezası karar tutanakları sulh ceza hakimliklerince iptal edilmekte ve tahsilatında güçlük yaşanmaktadır. Bu kapsamda iptale ilişkin yargı kararlarının gerekçelerinde, ilgili kanunlarda kabahat olarak tanımlanan fiilin ancak fiil tarihinde hayatta olan kişi tarafından işlenebileceği, ölen kişi tarafından işlenemeyeceği dolayısıyla kişinin ölümünden sonra işlenen fiillerdeki sorumluluğundan bahsedilemeyeceği dikkate alındığında, buna ilişkin yaptırımın da kabahat fiilini işleyen sağ olan kişiye uygulanması, ölen kişiye uygulanmaması gerektiği belirtilmektedir. Bu hususta araç sahiplerinin vefat etmesi halinde aracın mirasçılar adına 90 gün içerisinde tescil edilmesi, bu süre sonunda mirasçılar adına tescil edilmeden aracın karayoluna çıkarıldığının tespiti halinde sürücüye idari para cezası verilmesi ve mirasçılar adına tescil ettirilinceye kadar aracın trafikten men edilmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

İlk kabul metni

18/1/1985 tarihli ve 245 sayılı KHK'nin 7. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.

Tescil süresi ve bildirme zorunluluğu, satış ve devirler ile noterlerin sorumluluğu

Tescil süreleri, satış ve devirler, noterlerin sorumluluğu ile ilgili esaslar şunlardır : a) Araç sahipleri, 1. Tescili zorunlu ve ilk tescili yapılacak olan araçların satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde tescili için; hurdaya çıkarılma halinde çıkarılış tarihinden itibaren bir ay içinde tescilin silinmesi için; yazılı olarak ilgili tescil kuruluşuna başvurmak, 2. Tescilin yapılması veya silinmesi için de yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeleri sağlamak, Zorundadırlar. b) Tescili zorunlu olup da ilk tescili yapılacak olan araçları satanlar ile giriş işlemlerini yapan gümrük idareleri bu durumu onbeş gün içinde, araç sahiplerinin beyan ettikleri tescil kuruluşuna bildirmekle yükümlüdürler. c) Tescil belgesi aracın başkasına satış veya devrine, hurdaya çıkarılmasına veya araçta, yönetmelikte belirtilen niteliklerin değişmesine kadar geçerli sayılır. d) Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri, araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak, noterlerce yapılır ve bu satış noterlerce tescil belgesine tarih konularak ve tasdik edilmek suretiyle işlenir. Noterlerce yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir. Ayrıca tescil edilmiş araçların satış ve devirleri noterlerce, sicillerine işlenmek üzere en geç müteakip iş günü içinde ilgili tescil kuruluşuna bildirilir. e) Tescilli araç satın alanlar, gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak, ilgili tescil bürosundan bir ay içinde adlarına tescil belgesi almak zorundadırlar. Araç satın alıp, bu maddenin (a) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (e) bendi hükmüne uymayanlar, beşbin liradan onbin liraya kadar hafif para cezası ve bir aydan üç aya kadar hafif hapis cezası, (b) bendi hükmüne uymayan araç satıcıları ile (d) bendi hükmüne uymayan noterler onbin liradan yirmibeşbin liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca, satış ve devirlerde, belirlenen sürelerde alıcı adına tescili yapılmadan trafiğe çıkarılan araçlar, tescil yapılıncaya kadar trafik zabıtasınca trafikten menedilir.

18/1/1985 tarihli ve 245 sayılı KHK'nin 7. maddesiyle verilen metin

28/3/1985 tarihli ve 3176 sayılı Kanunun 7. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.

Tescil Süresi ve Bildirme Mecburiyeti, Satış ve Devirler ile Noterlerin Sorumluluğu

Tescil süreleri, satış ve devirler, noterlerin sorumluluğu ile ilgili esaslar şunlardır : a) Araç sahipleri, (1) Tescili zorunlu ve ilk tescili yapılacak olan araçların satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde tescili için; hurdaya çıkarılma halinde çıkarılış tarihinden itibaren bir ay içinde tescilin silinmesi için; yazılı olarak ilgili tescil kuruluşuna başvurmak, (2) Tescilin yapılması veya silinmesi için de yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeleri sağlamak, Zorundadırlar. b) Araçların giriş işlemlerini yapan gümrük idareleri bu durumu 15 gün içinde araç sahiplerinin beyan ettikleri tescil kuruluşuna bildirmekle yükümlüdürler. c) Tescil belgesi, aracın başkasına satış veya devrine, hurdaya çıkarılmasına veya araçta, yönetmelikte belirtilen niteliklerin değişmesine kadar geçerli sayılır. d) Tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirleri araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak, noter huzurunda veya aracın tescil edildiği tescil kuruluşunda görevlendirilmiş yetkili memur huzurunda yapılır. Noter huzurunda yapılan satışlarda, bu satış tescil belgesine tarih konularak ve tasdik edilmek suretiyle işlenir. Ayrıca tescil edilmiş araçların satış ve devir işlemleri noterler tarafından sicile işlenmek üzere, işlemin tekemmülünü müteakip en geç 3 iş günü içinde ilgili tescil kuruluşuna bildirilir. Noterlerce veya tescil kuruluşunda yapılmayan her çeşit satış ve devirler geçersizdir. e) Tescilli araçları noterde satın veya devir alanlar gerekli bilgi ve belgeleri sağlayarak ilgili tescil kuruluşundan bir ay içinde adlarına tescil belgesi almak zorundadırlar. Araç satın alıp, bu maddenin «a» bendinin (1) numaralı alt bendi ile «e» bendi hükmüne uymayanlar, beşbin liradan onbin liraya kadar hafif para cezası ve 1 aydan 3 aya kadar hafif hapis cezası, «d» bendi hükmüne uymayan noterler onbin liradan yirmibeşbin liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar. Ayrıca, satış ve devirlerde, belirlenen sürelerde alıcı adına tescili yapılmadan trafiğe çıkarılan araçlar, tescil yapılıncaya kadar trafik zabıtasınca trafikten men edilir. Tescil kuruluşlarındaki satış ve devir işlemlerine ilişkin esaslar yönetmelikte gösterilir.