Devlet Memurluğunda İlerleme ve Yükselmeler
DMK Madde 68 — Derece yükselmesinin usul ve şartları:
Derece yükselmesinin usul ve şartları:Değişik
(Değişik: 12/2/1982 - 2595/5 md.)
A) Derece yükselmesi yapılabilmesi için:
a) (Değişik: 26/6/1984 - KHK 241/4 md.) Üst derecelerden boş bir kadronun bulunması,
b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş,
c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş,
d) (Mülga: 13/2/2011 - 6111/101 md.)
olması şarttır.
B) (Değişik: 4/5/1984 – KHK-199/1 md.) Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.[143]
(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;
a) 1 inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,
b) 1 inci ve 2 nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,
c) 3 üncü ve 4 üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,
hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenler için bu sürelere iki yıl ilave edilir. Bu sürelerin hesabında; 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin; Başbakanlık ve bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarının müsteşar ve müsteşar yardımcıları ile en üst yönetici konumundaki genel müdür ve başkan kadrolarına atanacaklar için tamamı, diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır.[144]
(Ek fıkra: 26/8/1993 – KHK-501/1 md.; İptal Anayasa Mahkemesinin 6/10/1993 tarihli ve E. 1993/32, K. 1993/32 sayılı kararı ile)
Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her "3" yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde gözönüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları, başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.
(Ek paragraf: 2/7/2018 - KHK-703/172 md.) (Mülga paragraf:24/7/2026-7590/2 md.)
C) (Ek: 13/2/2011 - 6111/101 md.) Derece yükselmesi ile ilgili onay mercii atamaya yetkili amirdir. Müşterek kararla atanmış olanların derece yükselmeleri, ilgili bakanın veya yetkili kıldığı makamın onayı ile yapılır. Üst derece kadroya atanmış olup da kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık dereceleri daha aşağıda bulunanların (45 inci maddenin ikinci fıkrasına göre yapılan atamalar hariç), kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilmeleri için, bu hâlin devamı süresince yukarıda belirtilen onay aranmaz.
İçtihatlar
Danıştay 12. Daire
E. 2022/6113 · K. 2024/5520 · 11.12.2024
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 68/A maddesinde normal derece yükselmesine (her üç yılda bir yapılan derece yükselmesine) ilişkin koşullara yer verildiği; 68/B maddesinde de Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4 üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini…
Danıştay 2. Daire
E. 2022/1533 · K. 2026/242 · 15.01.2026
Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve Kuvvet Komutanlıklarında (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı hariç) 657 sayılı Kanun'un 68/B maddesinin uygulanmasında uygulama birliğini sağlamak amacıyla 2005 yılında yürürlüğe konulan “Türk Silahlı Kuvvetlerinde Görevli Devlet Memurları Hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Yönerge” ile konuya ilişkin usul ve esaslar ayrıntılı bir biçimde düzenlenmiştir.
Danıştay 12. Daire
E. 2021/7714 · K. 2022/4031 · 21.06.2022
Memurların derece yükselmesi yapabilmelerinin genel şartları, 657 sayılı Kanun'un 68. maddesinin (A) bendinde dört başlık altında düzenlenmiş olup; bu düzenlemeye göre "üst derecelerden boş bir kadronun bulunması", "derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3. kademesinde 1 yıl bulunmuş olması", "kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş olması" ve "sicil bakımından üst derecelere yükselebilecek nitelikte bulunduğunun saptanmış olması" koşullarının birlikte gerçekleşmesi halinde memurların üst dereceye yükseltilmesi öngörülmüştür.
Danıştay 2. Daire
E. 2020/2342 · K. 2024/1782 · 19.03.2024
… 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak Genel Müdürlükte görev yapan personelden, Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürü kadroları hariç 5 inci maddede sayılan görevlere, görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle asaleten atanacakları kapsar." hükmüne yer verildiği; öte yandan, anılan Yönetmeliğin iptali istenen "Görevde yükselme sınavına tabi olmayan unvanlara atanacaklarda aranacak şartlar" başlıklı 6. maddesinde de, "Bu Yönetmeliğe tabi olmayan Gençlik Hizmetleri ve Spor İlçe Müdürü kadrolarına yapılacak atamalarda; 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinde aranan niteliklere sahip olmak şarttır." düzenlemesinin yer adığı; …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-10-31. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler2
[143]21/2/2013 tarihli ve 6428 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle, bu paragrafta yer alan “Eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfı” ibaresi “Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı” şeklinde değiştirilmiştir.
[144]25/6/2019 tarihli ve 7179 sayılı Kanunun 62 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “okul devresi dâhil yedek subaylıkta” ibaresi “okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta” şeklinde değiştirilmiştir.
İlk kabul ve önceki metinler4
İlk kabul metni
12/2/1982 tarihli ve 2595 sayılı Kanunun 5. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Derece yükselmesinde usul
Sınıfların giriş derecesinden gayrı bir derecesindeki kadroda açılma olduğu takdirde bir alt derecedeki memurlardan : A) Sınıf tüzüğünde derecesi için belirtilen en az hizmet süresini doldurmuş, B) Sicil bakımından, bir üst dereceye yükselebilecek nitelikte olduğu kurumunun «Değerlendirme kurulları» tarafından tesbit edilmiş, Olanlar sınıf tüzüğünde belirtilen (Yeterlik veya yarışma seçmesi) veya «Yeterlik veya yarışma sınavı» nda başarı gösterdiklerinde üst dereceye yükseltilirler.
Resmî Gazete · 23 Temmuz 1965, Sayı 120562. fıkra: 26/8/1993 tarihli ve 501 sayılı KHK'nin 1. maddesiyle eklenen metin
Anayasa Mahkemesinin 6/10/1993 tarihli ve E. 1993/32, K. 1993/32 sayılı kararıyla iptal edildi.
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı ile Hazine ve Dışticaret Müsteşarı için (a) bendinde öngörülen süre 9 yıl olarak uygulanır. Ancak, yüksek öğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin 4,5 yılı geçmemek üzere 3/4'ü 9 yıllık sürenin hesabında dikkate alınır.
Resmî Gazete · 8 Eylül 1993, Sayı 216924. fıkra: 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK'nin 172. maddesiyle eklenen metin
24/7/2026 tarihli ve 7590 sayılı Kanunun 2. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.
Cumhurbaşkanı onayıyla yapılan atamalarda Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde öngörülen hizmet süresi şartları aranır. Üst kademe kamu yöneticisi sayılmayan daire başkanı ve bu kadrolara denk yönetici kadrolarına yapılacak atamalarda bu bentte öngörülen hizmet süresi yükseköğrenim gördükten sonra beş yıl olarak uygulanır. Ancak bu beş yıllık sürenin hesabında Devlet memurlarının kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilen hizmet süreleri esas alınır.
Resmî Gazete · 9 Temmuz 2018, Sayı 30473 (3. Mükerrer)(d) bendi: 12/2/1982 tarihli ve 2595 sayılı Kanunun 5. maddesiyle verilen metin
13/2/2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanunun 101. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.
d) Sicil bakımından üst derecelere yükselebilecek nitelikte bulunduğunun saptanmış,
Resmî Gazete · 15 Şubat 1982, Sayı 17606Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.