Atanma
DMK Madde 59 — İstisnai memurluklar:
İstisnai memurluklar:Değişik
(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975-1897/1 md.)
(Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/8 md.) Cumhurbaşkanlığı[119] ile Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurluklarına, Bakan Yardımcılıklarına,[120] (…)[121][119] (...)[122] Savunma Sanayii Müsteşarlığına ait Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, I. Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı ve Müşavir Avukat kadrolarına,[123] Toplu Konut (...)[124] İdaresi Başkanlığına ait Başkan, Başkan Yardımcısı, Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı, Uzman, Uzman Yardımcısı, Müşavir Avukat ve Şube Müdürleri (Uzman)[124], (…)[119] Özelleştirme İdaresi Başkanlığında Başkan, Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup Başkanı ve Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine[125] (…)[119] Bakanlık Müşavirlikleriyle Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliklerine, (…)[119] Türkiye İstatistik Kurumu Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine, (…)[120] Avrupa Birliği Bakanlığı Başkanlıklarına (İdari Hizmetler Başkanlığı hariç),[126][120] Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Basın Müşaviri ve Hukuk Müşaviri,[127] Gelir İdaresi Başkanlığında Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine, (…)[119] Milli Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri ve Sahil Güvenlik Komutanlığı[128] kadrolarında veya kadro açıklamalar bölümünde özel nitelikli olarak gösterilen görev yerlerine, Özel Kalem Müdürlüklerine, Valiliklere, Büyükelçiliklere, Elçiliklere, Daimi Temsilciliklere, Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanlığına,[129] dış kuruluşlarda çalışma müşavirlikleri nezdinde görevlendirilecek sendika uzmanlıklarına, Din İşleri Yüksek Kurulu Üyeliklerine, Diyanet İşleri Başkanlığı Başkanlık Müşaviri (4 adet), Diyanet İşleri Başkanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri,[130] Milli İstihbarat Teşkilatı memurluklarına, Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Müşavirliklerine, Hukuk Müşavirliğine ve Genel Sekreter Sekreterliğine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığında Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği ve Başkanlık Müşavirliğine,[131] Anayasa Mahkemesi Basın Müşavirliğine,[132] Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan Yardımcılıklarına ve Daire Başkanlıklarına,[133][134] bu Kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve dereceye yükselmesine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın tahsis edilmiş derece aylığı ile memur atanabilir. Dışişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirlikleri ile Devlet Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip Devlet sanatçılarının, olimpiyat şampiyonluğu veya olimpik spor dallarından birinde büyükler kategorisinde birden fazla Dünya şampiyonluğu kazananlar arasından atanacak spor müşavirlerinin[135] atama ve ilerlemelerinde de bu hükümler uygulanır.[136][137]
Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdemleri yürümekte devam eder.
(Son fıkra mülga: 11/9/1987 – KHK-276/13 md.; Aynen kabul: 24/2/1988 - 3409/13 md.)
İçtihatlar
Danıştay 12. Daire
E. 2021/781 · K. 2023/4754 · 10.10.2023
… 657 sayılı Kanun’un 59. maddesi ile istisnai memuriyetlere naklen atama konusunda idareye takdir hakkı verilmiş ise de bu hakkın mutlak bir takdir yetkisi olmadığı, diğer idari işlemler gibi yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönleriyle yargı denetimine tabi olduğu, hizmete ihtiyaç kalmadığı gibi genel bir ifadeyle belirtilen sebep unsurunun hukuka aykırı olduğu, davalı idare tarafından hizmetine ihtiyaç bulunmadığına dair bilgi ve belgenin ortaya konulamadığı, öte yandan 5300 ek göstergeli ikmal müdürlüğünde görev yaparken 5. dereceli memur kadrosuna atanmasıyla bu hakkının korunmadığı, hem aylık maaşının hem de emeklilik maaşının olumsuz etkilendiği belirtilerek, kararın bozulması…
Danıştay 12. Daire
E. 1995/8281 · K. 1998/348 · 16.02.1998
… dosyasının içeriğinden davalı idarede 1.7.1992 tarihinde göreve başlayan davacının, çalışmalarından hiç bir fayda temin edilemediği gibi, bundan sonra da durumunda düzelme olmayacağı kanaatine varıldığı gerekçesiyle adaylık süresi içinde görevine son verilmesine ilişkin 12.1.1994 günlü işlemin tesis edildiğinin anlaşıldığı, davacının 657 sayılı Yasanın 59.maddesinde öngörülen istisnai memur kapsamında bulunduğunun taraflar arasında tartışmasız olduğu, bu tip atamalarda adaylıktan bahsedilemeyeceği, davacı hakkında 657 sayılı Yasanın sicil veya disiplin hükümleri yönünden işlem tesis edilmesi gerekmekte olduğu, ancak böyle bir işlemin de sözkonusu olmadığı, kaldı ki, 657 sayılı Yasanın…
Danıştay 2. Daire
E. 2020/564 · K. 2020/3279 · 05.11.2020
Bakanlık müşavirliği görevi 4848 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 21. maddesinde; "Bakanlığın görev alanına giren ve özel önem ve öncelik taşıyan konularda Bakan'a yardımcı olmak" şeklinde belirlenmiş ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 59. maddesinde "istisnai memurluklar" arasında sayılmıştır. Anılan maddede, özel nitelikli bazı görevler, bu görevlere, Kanun'un atama, sınav, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi ile ilgili hükümlerine bağlı olmaksızın atama yapılabileceği düzenlenmiştir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-10-31. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler19
[119]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı” şeklinde değiştirilmiş ve “Başbakan Başmüşaviri,”, “Başbakan Müşavirliklerine,”, “Başbakanlık ve”, “Başbakanlık Basın Müşavirliğine,” ve “Bakanlar Kurulu Sekreterliğine,” ibareleri madde metninden çıkarılmıştır.
[120]3/6/2011 tarihli ve 643 sayılı KHK’nın 8 inci maddesi ile bu fıkrada yer alan “Türkiye Büyük Millet Meclisinin memurluklarına," ibaresinden sonra gelmek üzere "Bakan Yardımcılıklarına," ibaresi eklenmiş, aynı fıkrada yer alan "Avrupa Birliği Genel Sekreterliğine, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Müşavirliklerine ve" ibaresi yürürlükten kaldırılmış ve "Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Başkanlıklarına (İdari Hizmetler Başkanlığı hariç)," ibaresi "Avrupa Birliği Bakanlığı Başkanlıklarına (İdari Hizmetler Başkanlığı hariç)," şeklinde değiştirilmiştir.
[121]18/5/1987 tarihli ve 281 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesi ile “Başbakan Başmüşaviri unvanı,” ibaresi eklenmiştir.
[122]12/5/1989 tarih ve 368 sayılı KHK’nin 7 nci maddesi ile bu fıkrada yer alan “Başbakanlık merkez ve bağlı kuruluşlarının müsteşarları (MİT hariç)” ibaresi “ve yardımcıları” ibaresi ise 25/1/1990 tarih ve 402 sayılı KHK’nin 1 inci maddesi ile eklenmiş, ancak bu ibare 27/12/1991 tarih ve 475 sayılı KHK’nin 11 inci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.
[123]8/8/2011 tarihli ve 649 sayılı KHK’nin 42 nci maddesiyle, bu maddede yer alan “Savunma Sanayii Müsteşarlığı ile” ibaresi “Savunma Sanayii Müsteşarlığına ait Müsteşar, Müsteşar Yardımcısı, I.Hukuk Müşaviri, Daire Başkanı ve Müşavir Avukat kadrolarına,” şeklinde değiştirilmiştir.
[124]Bu fıkradaki Savunma Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ile Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresine ait unvanlar 14/1/1988 tarih ve 310 Sayılı KHK’nin 1 inci maddesi ile eklenmiştir, daha sonra; 24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile “… ve Kamu Ortaklığı…” ibaresi metinden çıkarılmıştır. 30/10/1989 tarihli ve 390 sayılı KHK gereğince “Savunma Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı” ibaresi, “Savunma Sanayi Müsteşarlığı”, “Savunma Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanı” ibaresi, “Savunma Sanayi Müsteşarı”, “Başkanlık” ibaresi ise “Müsteşarlık” olarak değiştirilmiştir. 20/3/1991 tarihli ve 3704 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi ile 390 sayılı KHK aynen kabul edilerek kanunlaşmıştır.
[125]24/11/1994 tarih ve 4046 sayılı Kanun ile bu fıkraya “Özelleştirme İdaresi Başkanlığında Başkan, Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Daire Başkanı, Proje Grup Başkanı ve Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine” ibaresi eklenmiştir.
[126]24/6/2009 tarihli ve 5916 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle bu fıkraya, “Türkiye İstatistik Kurumu Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “ Avrupa Birliği Genel Sekreterliğine, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Müşavirliklerine ve Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Başkanlıklarına (İdari Hizmetler Başkanlığı hariç),” ibaresi eklenmiştir.
[127]24/3/2010 tarihli ve 5978 sayılı Kanunun 30 uncu maddesiyle bu fıkraya, “Avrupa Birliği Genel Sekreterliğine, Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Müşavirliklerine ve Avrupa Birliği Genel Sekreterliği Başkanlıklarına (İdari Hizmetler Başkanlığı hariç),” ibaresinden sonra gelmek üzere “Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı Başkan Yardımcısı, Başkanlık Müşaviri, Basın Müşaviri ve Hukuk Müşaviri” ibaresi eklenmiştir.
[128]6/12/2019 tarihli ve 7196 sayılı Kanunun 15 inci maddesiyle bu fıkraya “Türk Silahlı Kuvvetleri” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve Sahil Güvenlik Komutanlığı” ibaresi eklenmiştir.
[129]7/7/2010 tarihli ve 6004 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “Daimi Temsilciliklere,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi Başkanlığına,” ibaresi eklenmiştir.
[130]1/7/2010 tarihli ve 6002 sayılı Kanunun 21 inci maddesiyle bu fıkraya, “Din İşleri Yüksek Kurulu Üyeliklerine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Diyanet İşleri Başkanlığı Başkanlık Müşaviri (4 adet), Diyanet İşleri Başkanlığı Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri,” ibaresi eklenmiştir.
[131]4/7/2012 tarihli ve 6353 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiyle, bu maddede yer alan “Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği Müşavirliklerine, Hukuk Müşavirliğine ve Genel Sekreter Sekreterliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığında Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği ve Başkanlık Müşavirliğine,” ibaresi eklenmiştir.
[132]30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Kanunun 75 inci maddesiyle, bu maddede yer alan “Genel Sekreter Sekreterliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Anayasa Mahkemesi Basın Müşavirliğine,” ibaresi eklenmiştir.
[133]2/7/2018 tarihli ve 702 sayılı KHK’nin 9 uncu maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Anayasa Mahkemesi Basın Müşavirliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan Yardımcılıkları ve Daire Başkanlıklarına,” ibaresi eklenmiştir.
[134]5/3/2022 tarihli ve 7381 sayılı Kanunun 27 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan Yardımcılıkları ve Daire Başkanlıklarına” ibaresi “Nükleer Düzenleme Kurumunun Başkan Yardımcılıklarına ve Daire Başkanlıklarına” şeklinde değiştirilmiştir.
[135]2/8/2000 tarih ve 608 sayılı KHK’nin 5 inci maddesiyle bu fıkraya “Olimpiyat şampiyonluğu veya olimpik spor dallarından birinde büyükler kategorisinde birden fazla Dünya şampiyonluğu kazananlar arasından atanacak spor müşavirlerinin” ibaresi, eklenmiştir. Daha sonra bu ibare, 12/4/2001 tarihli ve 4644 sayılı Kanunla kanunlaştırılmıştır.
[136]5/5/2005 tarihli ve 5345 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle bu fıkraya, “Başbakanlık Basın Müşavirliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Gelir İdaresi Başkanlığında Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine,” ibaresi eklenmiştir.
[137]10/11/2005 tarihli ve 5429 sayılı Kanunun 57 nci maddesiyle bu fıkraya, “Başbakanlık Basın Müşavirliğine,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Türkiye İstatistik Kurumu Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliğine,” ibaresi eklenmiştir.
İlk kabul ve önceki metinler3
İlk kabul metni
30/5/1974 tarihli ve 12 sayılı KHK ile bütünüyle değiştirildi.
İstisnai memurluklar
Cumhurbaşkanlığı Dairesi memurluklarına, Cumhuriyet Senatosu, Millet Meclisi, Başbakanlık, Bakanlıklar özel kalem müdürlüklerine, valiliklere, büyükelçiliklere, elçiliklere, daimî temsilciliklere, Diyanet İşleri Müşavere Heyeti üyeliklerine, Millî İstihbarat Teşkıâtına bu kanunun atanma, sınavları, kademe ilerlemeleri ve derece yükselmelerine dair hükümleriyle bağlı olmaksızın, adı geçen memurluklara tahsis edilmiş derece aylığı ile, memur atanabilir. Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz. Yukardaki fıkralarda sayılan görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdemleri yürümekte devam eder.
Resmî Gazete · 23 Temmuz 1965, Sayı 1205630/5/1974 tarihli ve 12 sayılı KHK ile verilen metin
15/5/1975 tarihli ve 1897 sayılı Kanunun 1. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
İstinaî memurluklar
Cumhurbaşkanlığı Dairesi ile Cumhuriyet Senatosu, Millet Meclisi Memurluklarına, Başbakanlık müşavirliklerine, Bakanlıklar özel müşavirliklerine, Başbakanlık ve Bakanlıklar özel kalem müdürlüklerine ve özel kalem büro memurluklarına, Bakanlıklar basın ve halkla ilişkiler müşavirliklerine, valiliklere, büyükelçiliklere, daimî temsilciliklere, Din İşleri Yüksek Kurulu üyeliklerine, Millî İstihbarat Teşkilâtı memurluklarına, Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği müşavirliklerine ve hukuk müşavirliğine, Genel Sekreter sekreterliğine, bu kanunun atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmelerine ilişkin hükümleriyle bağlı olmaksızın, tahsis edilmiş derece aylığı ile memur atanabilir. Dışişleri Bakanlığı hukuk müşavirlikleri ile Devlet Konservatuvarında görevlendirilecek uluslararası ün yapmış üstün yeteneklere sahip Devlet sanatçılarının atanma ve ilerlemelerinde de bu hüküm uygulanır. Birinci fıkrada sayılan memurların bulundukları bu kadrolar emeklilik aylığının hesabında ve diğer memurluklara naklen atanmalarında herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılmaz. Bu görevlerde bulunan memurların emeklilik kıdemleri yürümekte devam eder. Ancak; bu esaslara göre, Başbakanlıkta görevlendirilecek müşavirler otuzdan, Bakanlıklarda görevlendirilecek özel müşavirler ikiden, Bakanlıklarda görevlendirilecek basın ve halkla ilişkiler müşavirlikleri birden fazla olamaz.
Resmî Gazete · 31 Mayıs 1974, Sayı 14901son fıkra: 20/8/1981 tarihli ve 2509 sayılı Kanunun 1. maddesiyle eklenen metin
11/9/1987 tarihli ve 276 sayılı KHK'nin 13. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.
Birinci fıkra hükmü Bakanlık Özel Kalem Müdürlüğü dışında Adalet Bakanlığında uygulanmaz.
Resmî Gazete · 22 Ağustos 1981, Sayı 17436Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.