Ücret
İşK Madde 36 — Kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü
Kamu makamlarının ve asıl işverenlerin hakedişlerinden ücreti kesme yükümlülüğü
Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesine dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler.[14]
Bunun için hakediş ödeneceği ilgili idare tarafından işyerinde şantiye şefliği işyeri ilân tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilân asılmak suretiyle duyurulur. Ücret alacağı olan işçilerin her hakediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmez.
Anılan müteahhitlerin bu işverenlerdeki her çeşit teminat ve hakedişleri üzerinde yapılacak her türlü devir ve el değiştirme işlemleri veya haciz ve icra takibi bu işte çalışan işçilerin ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.
Bir işverenin üçüncü kişiye karşı olan borçlarından dolayı işyerinde bulunan tesisat, malzeme, ham, yarı işlenmiş ve tam işlenmiş mallar ve başka kıymetler üzerinde yapılacak haciz ve icra takibi, bu işyerinde çalışan işçilerin icra kararının alındığı tarihten önceki üç aylık dönem içindeki ücret alacaklarını karşılayacak kısım ayrıldıktan sonra, kalan kısım üzerinde hüküm ifade eder.
(Değişik beşinci fıkra: 10/9/2014-6552/3 md.) İşverenler, alt işverene iş vermeleri hâlinde, bunların işçilerinin ücretlerinin ödenip ödenmediğini işçinin başvurusu üzerine veya aylık olarak resen kontrol etmekle ve varsa ödenmeyen ücretleri hak edişlerinden keserek işçilerin banka hesabına yatırmakla yükümlüdür.
İçtihatlar
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi
E. 2015/7568 · K. 2016/12533 · 27.04.2016
… Ortak Girişimi arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığı, davalı ...'nin ihale makamı konumunda olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesindeki düzenleme dışında işçilik hak ve alacaklarından bir sorumluluğu bulunmadığı ve davalı ...'nin 4857 sayılı Kanun'un 36. maddesi kapsamında davacının dar anlamda ücret alacaklarının her hak ediş dönemi için üç aylık tutarından sorumlu olacağı belirtilmesine rağmen, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacının toplam altı aylık tutarından sorumlu tutulması hatalı olmuştur. Hal böyle olunca, davacının son üç aylık ücret alacağına karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi
E. 2015/7570 · K. 2016/12535 · 27.04.2016
Somut olayda, her ne kadar mahkemece ... ile ...Ortak Girişimi arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığı, davalı ...'nin ihale makamı konumunda olduğu, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesindeki düzenleme dışında işçilik hak ve alacaklarından bir sorumluluğu bulunmadığı ve davalı ...'nin 4857 sayılı Kanun'un 36. maddesi kapsamında davacının dar anlamda ücret alacaklarının her hak ediş dönemi için üç aylık tutarından sorumlu olacağı belirtilmesine rağmen, hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre davacının toplam altı aylık tutarından sorumlu tutulması hatalı olmuştur. …
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi
E. 2018/3008 · K. 2018/11671 · 24.05.2018
… Şti. ile yapılan 19.10.2011 tarihli ... Geneli ana ulaşım yol düzenlemesi işi kapsamında ... geneli ana ulaşım ağındaki kavşaklarda görme ve bedensel engelliler için yaya geçişlerinin düzenlenmesi işi kapsamında özürlü geçişi yapılması 3.kısım sözleşmesinin "Yüklenicinin Çalıştırdığı Personel" başlıklı 7.bölüm 34.md.ne göre bu firmaya ait hak edişler, 4857 sayılı Yasanın 36.md.de yazılı olduğu şekilde ilan edildiğini ve yükleniciden alacağı olan işçi,personel ve teknik elemanlara bu ilan tarihinden başlamak üzere 1 hafta içinde yapı denetim görevlisine başvurmaları için uygun süre verildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi
E. 2022/576 · K. 2026/66 · 15.01.2026
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında ihale ile iş verme ilişkisi bulunduğunu, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacağından davacının müteselsil sorumluluğunun dayanağının İş kanunu'nun 36. Maddesi olduğunu, bu maddeye göre işçi alacaklarının ödenip ödenmediği, ödenmemesi halinde hakedişten ödeneceği yönünde ihale makamına kontrol etme yetkisi verildiğini, ayrıca işçilik alacaklarının ödenmediğinin tespiti ve başvuru halinde üç aylık dönem için idareye sorumluluk yüklendiğini, Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen İş Mahkemesi kararında da açıkça “davalı ... …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[14]2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 145 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özel kanunla verilmiş yetkiye” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamesine” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri3
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Kamu makamlarının ücreti istihkaklardan kesme yükümlülüğüne ilişkin 1475 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi aynen korunmuştur.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfalarının metin katmanı eski bir OCR'dır; metin, tasarının TBMM dosyasının OCR'ı ile bu katman sözcük sözcük karşılaştırılıp görüntüyle denetlenerek yazılmıştır. Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 73, 1/534 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 36), s. 1810/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 3. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik beşinci fıkra: 10/9/2014-6552/3 md.)
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, alt işveren yanında çalışan işçinin ücret alacağının tam ve düzenli ödenmesine yönelik düzenlemeler yapılmıştır. Uygulamada yalnızca kamu makamları belirli işlerde (bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işleri) müteahhitlerin yanında çalışan işçilerin ücret alacağının ödenmesi bakımından kontrol ve yalnızca işçinin ücretinin ödenmediği yönündeki başvurusu üzerine de hakedişten kesinti yaparak ödeme yapmak ile yükümlüdür. Özel sektör açısından ise yalnızca ihtiyari olarak kullanılabilen kontrol ve kesinti yapma yetkisi mevcuttur. Özel sektör işverenleri, ihtiyari olan bu yetkiyi genellikle kullanmadığı için alt işveren işçilerinin ücret alacaklarının tam ve düzenli olarak ödenmemesi sonucu doğmaktadır. Yapılan yeni düzenleme ile; hem kamu sektörü hem de özel sektör işverenlerine, alt işveren işçilerinin ücret alacağını aylık olarak kontrol etme ve gerektiğinde kesinti yapma yükümlülüğü getirilmektedir. Böylece, kamu sektörü ve özel sektör arasındaki mevcut ayrım kaldırılırken getirilen aylık kontrol ve resen ödeme yapma imkânı ile ücretlerin tam ve düzenli ödenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca verilen işlerin konu bakımından sınırlaması kaldırılmakta, alt işverence verilen her türlü işte, işçinin ücret alacağını kontrol etme ve varsa kesinti yapma yükümlülüğü getirilmektedir. Bu şekilde ücret alacağının korunması bakımından alt işveren yanında çalışan işçilerin tamamı kapsama alınmaktadır.
TBMM · S. Sayısı 639, 1/931 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 3), s. 282/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK'nin 145. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 145 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özel kanunla verilmiş yetkiye” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı kararnamesine” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: Hükümet (Bakanlar Kurulu)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (36. madde, 2. madde, 43. madde, 54. madde, 55. madde, 92. madde).
Madde ile, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununda Anayasaya uyum çerçevesinde değişiklik yapılmıştır.
Not: Kanun hükmünde kararname Anayasa'nın 91 inci maddesi uyarınca TBMM'ye gerekçesiyle gönderilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin OCR ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · 1/3 esas numaralı 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin TBMM'ye gönderilen gerekçesi (madde 145), s. 13Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.