MKGYHK Madde 12 — Hazırlık soruşturmasını yapacak merciler
Hazırlık soruşturmasını yapacak mercilerDeğişik[4][5]
(Değişik: 17/7/2004-5232/4 md.)
Hazırlık soruşturması genel hükümlere göre yetkili ve görevli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılır. Ancak Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreteri, Bakan yardımcıları ve valiler ile ilgili olarak yapılacak olan hazırlık soruşturması Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Başsavcıvekili, kaymakamlar ile ilgili hazırlık soruşturması ise il Cumhuriyet başsavcısı veya başsavcıvekili tarafından yapılır.
Hazırlık soruşturması sırasında hâkim kararı alınmasını gerektiren hususlarda; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreteri, Bakan yardımcıları ve valiler için Yargıtayın ilgili ceza dairesine, kaymakamlar için il asliye ceza mahkemesine, diğerleri için ise genel hükümlere göre yetkili ve görevli sulh ceza hâkimine başvurulur.
İçtihatlar
Danıştay 8. Daire
E. 2025/6418 · K. 2026/15 · 19.01.2026
Buna göre, 2547 sayılı Kanun uyarınca disiplin amiri sıfatı taşıyan ve ceza soruşturması açılmaması yolunda karar vermeye yetkili bulunan yetkili makamlar, 4483 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde tek tek sayılan ve soruşturma izni verip vermemeye ya da şikayetin işleme konulmamasına karar vermeye yetkili merciler arasında yer almamaktadır. 4483 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde yetkili merciler yönünden herhangi bir esneklik tanınmadığından, 2547 sayılı Kanunun 53/c maddesinde sözü edilen disiplin amirlerinin kıyasen bu maddedeki yetkili merciler arasında olduklarının kabulü mümkün değildir. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler2
[4]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 196 ncı maddesiyle bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan “Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri” ibareleri “Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı” ve “müsteşarlar” ibareleri “Bakan yardımcıları” şeklinde değiştirilmiştir.
[5]8/5/2025 tarihli ve 7547 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan “İdari İşler Başkanı” ibareleri “Genel Sekreteri” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri3
17/7/2004 tarihli ve 5232 sayılı Kanunun 4. maddesiyle verilen metnin gerekçesi
Teklif eden: 4 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 466 başlığı: ilk imza sahibi ve 3 milletvekili)
Hazırlık soruşturmasının da, memur veya diğer kamu görevlilerinin makamlarına göre, Yargıtay Başsavcılığı ve Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılması eşitlik ilkesine aykırıdır. Makamlara göre savcı tespiti isabetli değildir.
Hazırlık soruşturması sırasında hâkim kararı gerekiyorsa, bu mahkemelerde makamlara göre değişmemelidir.
Not: Kanunlaşan metin teklif metninden farklıdır (Adalet Komisyonu metni teklifle aynıdır; Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, TBMM Genel Sekreteri, müsteşarlar, valiler ve kaymakamlarla ilgili cümleler Genel Kurulda eklenmiştir); gerekçe teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 466, 2/292 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 5)2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK'nin 196. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 196 ncı maddesiyle bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan “Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri” ibareleri “Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı” ve “müsteşarlar” ibareleri “Bakan yardımcıları” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: Hükümet (Bakanlar Kurulu)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (12. madde, 3. madde, GEÇİCİ 4. madde).
Anayasada yapılan değişikliklere uyum sağlanması amacıyla 2/12/1999 tarihli ve 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanunda ibare değişiklikleri yapılması amaçlanmaktadır.
Not: Kanun hükmünde kararname Anayasa'nın 91 inci maddesi uyarınca TBMM'ye gerekçesiyle gönderilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin OCR ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · 1/5 esas numaralı 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin TBMM'ye gönderilen gerekçesi (madde 196), s. 218/5/2025 tarihli ve 7547 sayılı Kanunun 8. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
8/5/2025 tarihli ve 7547 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle, bu maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan “İdari İşler Başkanı” ibareleri “Genel Sekreteri” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: 47 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 200 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 45 milletvekili)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (12. madde, 3. madde, 13. madde).
703 sayılı KHK’nın 196 ncı maddesinin (c) bendiyle 4483 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan yer alan “Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri” ibaresi “Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanı” ve “müsteşarlar” ibaresi “Bakan yardımcıları” şeklinde değiştirilmiştir. 703 sayılı KHK’nın 196 ncı maddesinin (c) bendiyle yapılan söz konusu ibare değişiklikleri Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli ve E:2018/117; K:2023/212 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Madde ile Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ve gerekçesi dikkate alınarak 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 196 ncı maddesinin (c) bendiyle getirilen bu ibareler kanuni düzenleme yapılmak suretiyle 4483 sayılı Kanuna dercedilmektedir.
Ayrıca 174 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı teşkilatı Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği şeklinde değiştirilmiş olduğundan madde ile anılan değişikliğe uyum düzenlemesi yapılması amaçlanmaktadır.
TBMM · S. Sayısı 200, 2/3046 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 8), s. 9İlk kabul ve önceki metinler1
İlk kabul metni
17/7/2004 tarihli ve 5232 sayılı Kanunun 4. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Hazırlık soruşturmasını yapacak merciler
Hazırlık soruşturması; a) Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Sekreteri, müsteşarlar ve Bakanlar Kurulu kararı ile atanan memur ve diğer kamu görevlileri ile büyükşehir belediye başkanları hakkında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı veya Başsavcıvekili, b) Ortak kararla veya Başbakanın onayı ile atanan memurlar ve diğer kamu görevlileri, il ve ilçe belediye başkanları, ilçe idare şube başkanları hakkında il Cumhuriyet başsavcısı veya başsavcıvekili, c) Diğerleri hakkında genel hükümlere göre yetkili ve görevli Cumhuriyet başsavcılığı, Tarafından yapılır. Hazırlık soruşturması sırasında hâkim kararı alınmasını gerektiren hususlarda; (a) bendinde sayılanlar için Yargıtayın ilgili ceza dairesine, (b) bendinde sayılanlar için il asliye ceza mahkemesine, diğerleri için genel hükümlere göre yetkili ve görevli sulh ceza hâkimine başvurulur.
Resmî Gazete · 4 Aralık 1999, Sayı 23896Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.