MKGYHK Madde 9 — İtiraz
İtiraz
Yetkili merci, soruşturma izni verilmesine veya verilmemesine ilişkin kararını Cumhuriyet başsavcılığına, hakkında inceleme yapılan memur veya diğer kamu görevlisine ve varsa şikayetçiye bildirir.
Soruşturma izni verilmesine ilişkin karara karşı hakkında inceleme yapılan memur veya diğer kamu görevlisi; soruşturma izni verilmemesine ilişkin karara karşı ise Cumhuriyet başsavcılığı veya şikayetçi, izin vermeye yetkili merciler tarafından verilen işleme koymama kararına karşı da şikâyetçi itiraz yoluna gidebilir. İtiraz süresi, yetkili merciin kararının tebliğinden itibaren on gündür.[3]
İtiraza, 3 üncü maddenin (e), (f), g (Cumhurbaşkanınca verilen izin hariç) ve (h) bentlerinde sayılanlar için Danıştay İkinci Dairesi, diğerleri için yetkili merciin yargı çevresinde bulunduğu bölge idare mahkemesi bakar.
İtirazlar, öncelikle incelenir ve en geç üç ay içinde karara bağlanır. Verilen kararlar kesindir.
İçtihatlar
Danıştay 2. Daire
E. 2000/3563 · K. 2001/266 · 30.01.2001
Her ne kadar Kanunda, iştirak halinde işlenen suçlar için verilen soruşturma izinlerine yapılacak itirazları inceleyecek merciler hakkında açık bir düzenleme bulunmamakta ise de; bu konunun, yukarıda sözü edilen soruşturma izni verecek merci ve yargılamayı yapacak mahkeme hakkında getirilmiş düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmesi ve iştirak halinde işlenen suçlar için verilen soruşturma izinlerine yapılan itirazların daha üst itiraz mercii tarafından itirazı incelenecek olan memurun itirazını incelemeye yetkili yerde incelenip karara bağlanmasının, Kanunun genel düzenleniş biçimi ve amacına uygun düşeceği kuşkusuzdur.
Danıştay 1. Daire
E. 2005/1237 · K. 2005/1442 · 06.12.2005
Açıklanan nedenlerle, … Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığının 29.6.2005 günlü, … sayılı yazısının 4483 sayılı Yasanın 9 uncu maddesinde öngörülen itiraza konu edilebilecek karar türlerinden olmadığı için şikayetçi isteminin incelenmeksizin reddine, kararın bir örneğinin … Bakanlığı ile şikayetçi vekiline gönderilmesine 6.12.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Danıştay 2. Daire
E. 2002/1052 · K. 2003/72 · 17.01.2003
Dolayısıyla anılan Kanuna göre Danıştay İkinci Dairesine itiraz edilebilmesi için; ortada 4483 sayılı Kanun uyarınca ön incelemeye tabi tutulan memur veya diğer kamu görevlisi hakkında ön inceleme yapılması sonrasında düzenlenen rapora göre Yetkili Merci tarafından soruşturma izni verilmesi veya verilmemesi şeklinde verilmiş bir karar bulunması gerekmektedir.
Danıştay 2. Daire
E. 2002/810 · K. 2002/3157 · 25.09.2002
… Cumhuriyet Başsavcılığı'nın, … İli … İlçesi Belediye Başkanı … hakkında soruşturma izni verilmemesine ilişkin yetkili mercii kararını 9.7.2002 tarihinde tebellüğ ettiği halde 4483 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde belirtilen 10 günlük yasal itiraz süresi geçtikten sonra 22.7.2002 tarihinde kayda geçen dilekçe ile itirazda bulunduğu anlaşıldığından, itirazın süre yönünden reddedilmesine karar verilmesi gerektiği görüşüyle aksi yönde verilen çoğunluk kararına katılmıyorum.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[3]20/8/2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesine “Cumhuriyet Başsavcılığı veya şikayetçi” ibaresinden sonra gelmek üzere “, izin vermeye yetkili merciler tarafından verilen işleme koymama kararına karşı da şikâyetçi” ibaresi eklenmiştir.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin yargılanabilmesi için getirilen sistem, bir yandan idarenin zaafa uğramadan kamu hizmetlerini sürdürebilmesini, diğer yandan kamu görevi yapanların asılsız isnat ve iftiralardan korunmasını amaçlamaktadır. Bu amaca ulaşabilmesi için sistemin sür’atli işlemesi zorunludur. O nedenle sadece soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararlara Danıştay veya bölge idare mahkemesinde itiraz olanağı tanınmış; böylece kamuda temiz ve saydam yönetim sağlanmak istenilmiştir. Memurlar ve diğer kamu görevlilerine itiraz olanağı verilmemesinin nedeni ise, soruşturma izni verildiği takdirde açılacak adlî kovuşturma süreci içerisinde itiraz olanağının bulunmasıdır.
Not: Kanunlaşan metin tasarı metninden farklıdır (Adalet Komisyonu maddeyi aynen kabul etmiş; madde Genel Kurulda değiştirilmiştir: soruşturma izni verilmesine ilişkin karara karşı da itiraz yolu ve on günlük itiraz süresi getirilmiştir); gerekçe tasarı metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 198 (1/432), Hükümet tasarısının madde gerekçesi (madde 9)20/8/2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanunun 44. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
20/8/2016 tarihli ve 6745 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle, bu fıkranın birinci cümlesine “Cumhuriyet Başsavcılığı veya şikayetçi” ibaresinden sonra gelmek üzere “, izin vermeye yetkili merciler tarafından verilen işleme koymama kararına karşı da şikâyetçi” ibaresi eklenmiştir.
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
4483 sayılı Kanunda, memurlar ve diğer kamu görevlilerinin görevleri sebebiyle işledikleri suçlara ilişkin ihbar ve şikayetler hakkında, yetkili merciler tarafından “ihbar ve şikayetin işleme konulmaması” kararı verilmesi halinde, bu karara karşı itiraz yolu düzenlenmemiştir. Esasen uygulamada, idari yargı içtihatlarına dayanılarak bu kararlara karşı itiraz edilebilmektedir. Bu düzenlemeyle, uygulamadaki mevcut duruma yasal dayanak getirilmektedir. Diğer yandan, izin vermeye yetkili merciler tarafından verilen işleme koymama kararlarına karşı başvurma imkânı, kişisel hukukunun söz konusu olması itibarıyla yalnızca şikayetçiye verilmektedir. Zira, “ön inceleme yapılmasını gerektiren bir ihbar ve şikayetin bulunmadığı, dolayısıyla da ortada suç şüphesinin mevcut olmadığının” tespiti anlamına gelen “ihbar ve şikayetin işleme konulmaması” kararının; memur yargılama hukukunda yetkili idari merci ile benzer işleve sahip olan Cumhuriyet Başsavcılıklarınca da ayrıca denetlenmesinde kamu yararı görülmemiştir.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür; metin OCR (Tesseract tessdata_best, 300 dpi) ile okunup görüntüyle sözcük sözcük karşılaştırılarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 411, 1/750 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 36), s. 15Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.