Kanunlar İhtilâfı Kuralları
MÖHUK Madde 21 — Aynî haklar
Aynî haklar
(1) Taşınırlar ve taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakkı ve diğer aynî haklar, işlem anında malların bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.
(2) Taşınmakta olan mallar üzerindeki aynî haklara varma yeri hukuku uygulanır.
(3) Yer değişikliği hâlinde henüz kazanılmamış aynî haklar malın son bulunduğu ülke hukukuna tâbidir.
(4) Taşınmazlar üzerindeki aynî haklara ilişkin hukukî işlemlere şekil yönünden bu malların bulundukları ülke hukuku uygulanır.
İçtihatlar
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
E. 2014/4653 · K. 2015/12167 · 01.06.2015
… Anılan HMK. 12. ve MÖHUK 21/4. maddedeki ayni haklara ilişkin kural birlikte değerlendirildiğine; Türkiye'de bulunan taşınmazlar bakımından, Türk Mahkemelerinin münhasır yetkili olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Bunun sonucu olarak; bir yabancı mahkeme, Türkiye'de bulanan taşınmaz hakkında ayni hak tesisine ilişkin bir karar verirse; mühhesır yetki engeli sebebiyle bu kararın tanıma/tenfizi mümkün olmayacaktır. Bu açıklamalar karşısında tanıma/tenfizi istenen yabancı mahkeme (Rusya Federasyonu Mahkemesi) kararı değerlendirildiğinde; evlilik malı netiliğindeki Türkiye/Marmaris'teki taşınmaza ait karar, ayni hak tesisine ilişkin değildir. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
2675 sayılı Kanunun 23 üncü maddesini kısmen karşılamaktadır.
2675 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle taşınırlar ve taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakkı ve diğer aynî hakların, malların bulunduğu yer hukukuna (Lex Rei Sitae) tâbi olacağı kabul edilmiştir. Ancak, malların hangi anda bulunduğu yer hukukunun uygulanacağı maddede belirtilmemiş olduğundan, uygulamada taşınırlar ve taşınmazlar üzerindeki mülkiyet ve sair haklara malların hangi anda bulunduğu yer hukukunun uygulanacağı tereddütlere yol açmıştır. Bu sebeple belirtilen tereddüdü önlemek için; Tasarıda, maddeye, “işlem anında” ibaresi ilâve edilerek, muhtemel değişken statü (conflit mobilé) ihtilâflarının ortaya çıkması önlenmiştir.
Türk Medenî Kanunu ile uyum açısından kavram olarak taşınır mallar, taşınmaz mallar şeklindeki ifade değiştirilerek “mallar” kelimesi madde metninden çıkarılmıştır.
Deyim birliği ve ifade bütünlüğü sağlamak amacıyla, maddenin son fıkrasında “tâbidir” yerine “uygulanır” deyimi kullanılmıştır.
Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 47, 1/337 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 20), s. 17Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.