Kanunlar İhtilâfı Kuralları
MÖHUK Madde 22 — Taşıma araçları
Taşıma araçları
(1) Hava, deniz ve raylı taşıma araçları üzerindeki aynî haklar, menşe ülke hukukuna tâbidir.
(2) Menşe ülke, hava ve deniz taşıma araçlarında aynî hakların tescil edildiği sicil yeri, deniz taşıma araçlarında bu sicil yeri yoksa bağlama limanı, raylı taşıma araçlarında ruhsat yeridir.
İçtihatlar
MÖHUK 22/11 karar
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
E. 2016/14763 · K. 2019/9752 · 31.10.2019
MÖHUK 22/ 1 . maddesine göre; hava, deniz ve raylı taşıma araçları üzerindeki aynî haklar, menşe ülke hukukuna tâbidir. Menşe ülke ise, hava ve deniz taşıma araçlarında aynî hakların tescil edildiği sicil yeri, deniz taşıma araçlarında bu sicil yeri yoksa bağlama limanı, raylı taşıma araçlarında ruhsat yeridir. (MÖHUK mad. 22/2)
Madde geneli1 karar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi
E. 2023/1560 · K. 2024/8836 · 10.12.2024
5718 sayılı Kanun'un "ayni haklar" kenar başıklı 21 inci maddesinde, taşınırlar ve taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakkı ve diğer aynî hakların işlem anında malların bulunduğu ülke hukukuna, aynı Kanun'un 22 nci maddesinde ise hava, deniz ve raylı taşıma araçları üzerindeki aynî hakların menşe ülke hukukuna tâbi olduğu, menşe ülkenin de hava ve deniz taşıma araçlarında aynî hakların tescil edildiği sicil yeri, deniz taşıma araçları bakımından sicil yeri yoksa bağlama limanı, raylı taşıma araçlarında ise ruhsat yeri olduğu düzenlenmiştir. Aynı Kanun'un 40 ıncı maddesi de Türk mahkemelerinin milletlerarası yetkisinin iç hukukun yer itibari ile yetki kurallarınca tayin edileceği düzenlenmiştir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri1
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
2675 sayılı Kanunda yer verilmeyen “Taşıma araçları” başlıklı yeni bir maddedir.
Kanunda taşıma araçlarının tâbi olduğu hukuk konusunda açık bir hüküm bulunmamaktadır. Kanuna ilâve edilen 21 inci madde ile hava, deniz ve raylı taşıma araçları üzerindeki mülkiyet ve diğer aynî haklar, “menşe ülke hukuku”na tâbi kılınmıştır. Böylece söz konusu taşıma araçlarıyla bunların mâliklerinin en sıkı ilişkili oldukları kabul edilen hukuka bağlanma imkânı doğmuştur.
Maddenin ikinci fıkrasında hava ve deniz taşıma araçları bakımından uygulamada güvenliği sağlamak için “aynî hakların tescil edildiği sicil yeri” ülkesi esas alınmıştır. Deniz taşıma araçlarında sicile tescil edilmeyen taşıma araçları hakkında “bağlama limanı” ülkesi, raylı taşıma araçlarında ise ”ruhsat yeri” ülkesi menşe ülke olarak kabul edilmiştir.
TBMM · S. Sayısı 47, 1/337 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 21), s. 17Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.