SGK Madde 89 — Prim borçlarına halef olma, gecikme cezası ve gecikme zammı ile iadesi gereken primler
Prim borçlarına halef olma, gecikme cezası ve gecikme zammı ile iadesi gereken primler
(Değişik birinci fıkra: 17/4/2008-5754/53 md.) Sigortalının çalıştırıldığı işyeri aktif veya pasifi ile birlikte devralınır veya intikal ederse ya da başka bir işyerine katılır veya birleşirse eski işverenin Kuruma olan prim ile gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferilerinden oluşan borçlarından, aynı zamanda yeni işveren de müştereken ve müteselsilen sorumludur. Bu hükme aykırı sözleşme hükümleri Kuruma karşı geçersizdir. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usûl ve esasları belirlemeye Kurum yetkilidir.
Kurumun prim ve diğer alacakları süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, ödenmeyen kısmı sürenin bittiği tarihten itibaren ilk üç aylık sürede her bir ay için %3 oranında gecikme cezası uygulanarak artırılır. Ayrıca, her ay için bulunan tutarlara ödeme süresinin bittiği tarihten başlamak üzere borç ödeninceye kadar her ay için ayrı ayrı Hazine Müsteşarlığınca açıklanacak bir önceki aya ait Yeni Türk Lirası cinsinden iskontolu ihraç edilen Devlet iç borçlanma senetlerinin aylık ortalama faizi bileşik bazda uygulanarak gecikme zammı hesaplanır. Ancak, ödemenin yapıldığı ay için gecikme zammı günlük hesaplanır. Cumhurbaşkanı, ilk üç ay için uygulanan gecikme cezası oranını iki katına kadar artırmaya veya bu oranı %1 oranına kadar indirmeye, yeniden kanunî oranına getirmeye ve uygulama tarihini belirlemeye yetkilidir. Dava ve icra takibi açılmış olsa bile, prim ve diğer Kurum alacaklarının ödenmemiş kısmı için gecikme cezası ve gecikme zammı tahsil edilir.[169][170]
Yanlış veya yersiz alınmış olduğu tespit edilen primler, alındıkları tarihten on yıl geçmemiş ise, hisseleri oranında işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara veya genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine kanunî faizi ile birlikte geri verilir. Kanunî faiz, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır. Ancak Borçlar Kanununun 65 inci maddesi hükmü saklıdır.
Prim iadesi nedeniyle sigortalıların, isteğe bağlı sigortalıların, genel sağlık sigortalılarının aylık, gelir, ödenek ve sağlık hizmetlerinden yararlanma şartlarını yitirmeleri durumunda, bu Kanuna göre ödenen aylık, gelir ve ödenekler ile sağlanan sağlık hizmetleri durdurulur. Yanlış veya yersiz yapılan masraflar 96 ncı madde hükümlerine göre ilgililerden geri alınır.
İçtihatlar
SGK 89/24 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2025/426 · K. 2026/304 · 06.05.2026
22. Bu madde çerçevesinde sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı tarafından ödenecek meblağın süresinde aktarılmaması hâlinde 2918 sayılı Kanun'un 98. maddesinin 3. fıkrası açıkça bu alacakla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen gecikme cezası ile gecikme zammının uygulanacağını düzenlemiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2025/721 · K. 2026/305 · 06.05.2026
22. Bu madde çerçevesinde sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı tarafından ödenecek meblağın süresinde aktarılmaması hâlinde 2918 sayılı Kanun'un 98. maddesinin 3. fıkrası açıkça bu alacakla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen gecikme cezası ile gecikme zammının uygulanacağını düzenlemiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2025/724 · K. 2026/306 · 06.05.2026
22. Bu madde çerçevesinde sigorta şirketleri ve Güvence Hesabı tarafından ödenecek meblağın süresinde aktarılmaması hâlinde 2918 sayılı Kanun'un 98. maddesinin 3. fıkrası açıkça bu alacakla ilgili olarak 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesinin 2. fıkrasında öngörülen gecikme cezası ile gecikme zammının uygulanacağını düzenlemiştir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
E. 2023/2435 · K. 2024/1297 · 22.04.2024
Davalı vekili; davaya konu uyuşmazlığın 2918 sayılı Kanun'un 98. maddesinin göndermesiyle 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin ikinci fıkrasının uygulanmasından kaynaklandığını, ödeme emrinin 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi kapsamında "prim ve diğer alacak" niteliğinde olduğunun kabul edildiğini, kurum alacaklarının öncelikli alacaklar olduğunu ve 6183 sayılı Kanun'a göre takibinin gerektiğini, davacının da ödenmeyen bu alacak nedeniyle 5510 sayılı Kanun'un 88/20 nci fıkrası uyarınca müteselsilen sorumluluğu bulunduğunu, vekalet ücretinin maktu olarak belirlenmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
SGK 89/32 karar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2025/19199 · K. 2026/2083 · 25.02.2026
2. 5510 sayılı Kanun'un 89/3. maddesi “yanlış veya yersiz alınmış olduğu tespit edilen primler, alındıkları tarihten on yıl geçmemiş ise, hisseleri oranında işverenlere, sigortalılara, isteğe bağlı sigortalılara veya genel sağlık sigortalılarına veya hak sahiplerine kanunî faizi ile birlikte geri verilir. Kanunî faiz, primin Kuruma yatırıldığı tarihi takip eden ay başından, iadenin yapıldığı ayın başına kadar geçen süre için hesaplanır. …
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2016/14604 · K. 2019/1326 · 19.02.2019
Mahkemece, davacının Kurumca hesaplanan vergi borçlanmasını ödeme tarihi araştırılarak, tereddütsüz belirlenmeli, belirlenen yersiz ödeme tarihinden davacının yersiz ödemenin iadesini talep ettiği 30.10.2014 tarihine kadar 1479 sayılı Kanunun 55 ve 5510 sayılı Kanunun 89/3. maddesi kapsamında 10 yıllık sürenin geçip geçmediği değerlendirilmeli ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Madde geneli4 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2013/105 · K. 2013/1362 · 18.09.2013
Mahkemece, 5510 sayılı Kanun’un 93.maddesine göre; gelir aylık ve ödeneklerin 88.maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemeyeceğini, kanundaki 88.madde prim alacaklarını düzenlediğini, aynı kanunun 89.maddesinde 88.maddesinde bahsi geçen “diğer alacaklar” ibaresinden anlaşılması gereken, prim alacaklarına bağlı gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer ferileri olduğunu somut olayda; kurumca, davacının aylığından yapılan kesintinin kuruma olan idari para cezası borcuna ilişkin olduğu ve idari para cezalarının 5510 sayılı Kanun’un 88.maddesinde sayılan kurum alacaklarından olmadığı, gerekçesiyle istemin kabulüne karar verilmiş, davalının temyiz…
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2021/9589 · K. 2024/8585 · 16.09.2024
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; güvenlik korucularının 29.04.2017 tarihinden önce uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmadığı süreler için ödenmesi gereken sigorta primlerinin, tebligatın alındığı tarihten itibaren bir aylık ödeme süresi içinde ödenmemesi nedeniyle uygulanan gecikme zammının 5510 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi gereğince iptal edilmesi mümkün bulunmadığını, ödemenin geç yapılmasından ötürü ortaya çıkan dava konusu gecikme zammının tahakkuk etmesinde SGK'nın herhangi bir kusurunun olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2025/6655 · K. 2025/15048 · 10.11.2025
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; güvenlik korucularının 29.04.2017 tarihinden önce uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmadığı süreler için ödenmesi gereken sigorta primlerinin, tebligatın alındığı tarihten itibaren bir aylık ödeme süresi içinde ödenmemesi nedeniyle uygulanan gecikme zammının 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesi gereğince iptal edilmesinin mümkün bulunmadığını, ödemenin geç yapılmasından ötürü ortaya çıkan dava konusu gecikme zammının tahakkuk etmesinde SGK'nın herhangi bir kusurunun olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2024/11107 · K. 2024/13820 · 25.12.2024
Davanın yasal dayanağı olan, 5510 sayılı Kanun'un 85. maddesinde “Kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar Kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ile bankalar tarafından ihale mevzuatına göre yaptırılan işlerden ve özel nitelikteki inşaat işlerinden dolayı bu işleri yapan işveren tarafından yeterli işçilik bildirilmiş olup olmadığı Kurumca araştırılır. Bu araştırma sonucunda yeterli işçiliğin bildirilmemiş olduğu anlaşılırsa, eksik bildirilen işçilik tutarı üzerinden hesaplanan prim tutarı, 89. madde gereği hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmek üzere işverene tebliğ edilir. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler2
[169]2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 203 üncü maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
[170]Bu fıkrada yer alan gecikme cezası oranı, 12/3/2024 tarihli ve 32487 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 8256 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının 1 inci maddesiyle %3 (kanuni oran) olarak belirlenmiştir.
Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.