Ortak Hükümler
SGK Madde 93 — Devir, temlik, haciz ve Kurum alacaklarında zamanaşımı
Devir, temlik, haciz ve Kurum alacaklarında zamanaşımı[176]
(Değişik birinci fıkra: 17/4/2008-5754/56 md.) Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.[177]
(Değişik ikinci fıkra: 17/4/2008-5754/56 md.) Kurumun prim ve diğer alacakları ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başından başlayarak on yıllık zamanaşımına tâbidir. Kurumun prim ve diğer alacakları; mahkeme kararı sonucunda doğmuş ise mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğmuş ise rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden doğmuş ise bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğmuş ise bilgi ve belgenin Kuruma intikal ettiği tarihten itibaren, zamanaşımı on yıl olarak uygulanır. Bu alacaklar için 89 uncu madde gereğince hesaplanacak gecikme cezası ve gecikme zammı, 88 inci maddede belirtilen ödeme süresinin son gününü takip eden günden itibaren uygulanır.
Bu Kanuna dayanılarak Kurumca açılacak tazminat ve rücȗ davaları, on yıllık zamanaşımına tâbidir. Zamanaşımı tarihi; rücȗ konusu gelir ve aylıklar bakımından Kurum onay tarihinden, masraf ve ödemeler için ise masraf veya ödeme tarihinden itibaren başlar.
Zamanaşımından sonra yapılan ödemeler kabul edilir. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine tâbi sigortalıların zamanaşımı nedeniyle prim ödenmeyen süreleri, sigortalılık süresinden sayılmaz ve bu süreye ilişkin sigortalılık hak ve yükümlülükleri düşer.
İçtihatlar
SGK 93/13 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2024/784 · K. 2025/393 · 25.06.2025
“…5510 sayılı Yasa'nın 93. maddesinde; "Bu kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez." hükmü yer almaktadır. 28.2.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5838 sayılı Kanun'un 32. maddesi ile 5510 sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu'nun 93/1. maddesine eklenen fıkra ile; …
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2013/105 · K. 2013/1362 · 18.09.2013
5510 sayılı Yasa'nın 93/1.maddesine göre bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88'inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
E. 2022/988 · K. 2025/65 · 22.01.2025
… ödenebileceği güvencesiyle kredi veren bankanın alacağının imkansızlaşması, kötü niyetli bir kredi borçlusunun borcunu hiç ödememesi gibi bir sonuç doğuracağını ve uzun zamandır alacağına kavuşamamış olan müvekkilinin daha da hak kaybına uğramasına neden olacağını, 28.02.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5838 sy Kanunun 32. maddesi ile değişik 5510 sy SGK'nın…
SGK 93/21 karar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2013/1982 · K. 2013/16833 · 19.09.2013
… 5510 sayılı Kanunun 93. maddesi ile 506 Yasada yer almayan yeni bir düzenlemenin getirilmiş olması, genel olarak Kanunların geriye yürümemesi (geçmişe etkili olmaması) kuralı ve zamanaşımına ilişkin olarak 5510 sayılı Kanunda, geriye yürüyeceğine olanak veren bir düzenleme de bulunmamaktadır. Şu halde, maddede yer alan ve uyuşmazlık konusu olayda uygulama alanı bulan,anılan maddenin ikici cümlesindeki kurum alacağının, kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğması haline dair zamanaşımının başlangıcına ilişkin düzenlemenin, yasanın yürürlük tarihi olan 01.10.2008 tarihinden sonra gerçekleşen inşaat işleri açısından uygulanması mümkündür.
SGK 93/31 karar
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi
E. 2012/23248 · K. 2013/952 · 25.01.2013
Mahkemece,.... 109. maddesinde yer alan, zararı ve faili öğrenme tarihinden itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmişse de, Mahkeme hükmü eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup, rücu davalarında zamanaşımı konusunun 5510 sayılı. Kanun'un 93. maddesinde özel olarak düzenlenmesi ve diğer kanunlara herhangi bir atıf bulunmaması karşısında; somut olayda, 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı dikkate alınmadan yazılı şekilde davalı hakkındaki davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
Madde geneli4 karar
Yargıtay 21. Hukuk Dairesi
E. 2015/8563 · K. 2015/17782 · 06.10.2015
1479 sayılı Yasa'nın 67. maddesinde bu Kanun gereğince bağlanacak aylıkların, nafaka borçları dışında haciz ve başkasına devir ve temlik edilemeyeceği bildirilmiş ise de 5510 sayılı Yasa’nın 93. maddesinde; “(Değişik fıkra: 17/04/2008-5754 S.K./56. mad) Bu Kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının ...nması sonucu Kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler; 88 inci maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. (Ek ibare: …
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi
E. 2023/2668 · K. 2024/175 · 10.01.2024
5510 sayılı Yasa'nın 93.maddesinde "Bu kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının genel sağlık sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. Gelir, aylık ve ödenekler 88. maddeye göre takip ve tahsili gereken alacaklar ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde icra müdürü tarafından reddedilir" hükmü yer almaktadır.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
E. 2023/2751 · K. 2024/559 · 12.02.2024
2. İİK’nın 83/a maddesindeki; "İİK’nın 82 ve 83 üncü maddelerinde yazılan mal ve hakların haczolunabileceğine dair önceden yapılan anlaşmalar muteber değildir." hükmüne karşın, 28.02.2009 tarihinde yürürlüğe giren 5838 sayılı Kanun’un 32 nci maddesi ile değişik 5510 sayılı SGK’nın 93/1 inci maddesinde; "bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin taleplerin, borçlunun muvafakati yok ise, icra müdürü tarafından reddedileceği" düzenlemesine yer verilmiştir. …
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi
E. 2013/9371 · K. 2013/18576 · 14.05.2013
… Diğer yandan Kural olarak, borçlu, İİK.nun 83/a maddesi uyarınca, haciz sırasında ya da haciz işleminin gerçekleşmesinden sonraki dönemde haczedilmesi mümkün olmayan mal ve haklarla ilgili olarak bu hakkından vazgeçebilir. (HGK. 31.3.2004 tarih 2004/12-202 E.196 K, 31.3.2004 tarih 2004/12-167 E. 185.K.) 17.04.2008 tarih ve 5754 sayılı yasanın 56.maddesi ile değişik 5510 sayılı yasanın 93.maddesi “Bu kanun gereğince sigortalılar ve hak sahiplerinin gelir, aylık ve ödenekleri, sağlık hizmeti sunucularının Genel Sağlık Sigortası hükümlerinin uygulanması sonucu kurum nezdinde doğan alacakları, devir ve temlik edilemez. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler2
[176]Bu madde başlığı “Devir, temlik ve Kurum alacaklarında zamanaşımı” iken, 17/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanunun 56 ncı maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.
[177]18/2/2009 tarihli ve 5838 sayılı Kanunun 32 nci maddesiyle; bu fıkraya “Bu fıkraya göre haczi yasaklanan gelir, aylık ve ödeneklerin haczedilmesine ilişkin talepler, borçlunun muvafakati bulunmaması halinde, icra müdürü tarafından reddedilir.” ibaresi eklenmiştir.
Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.