Belediyenin Görev, Yetki ve Sorumlulukları
BelK Madde 15 — Belediyenin yetkileri ve imtiyazları
Belediyenin yetkileri ve imtiyazları
Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
a) Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.
b) Kanunların belediyeye verdiği yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak, kanunlarda belirtilen cezaları vermek.
c) Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek.
d) Özel kanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak; vergi, resim ve harç dışındaki özel hukuk hükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atık su ve hizmet karşılığı alacakların tahsilini yapmak veya yaptırmak.
e) Müktesep haklar saklı kalmak üzere; içme, kullanma ve endüstri suyu sağlamak; atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamak; bunlar için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek; kaynak sularını işletmek veya işlettirmek.
f) Toplu taşıma yapmak; bu amaçla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları, tünel, raylı sistem dâhil her türlü toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek.
g) Katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak ve yaptırmak.
h) Mahallî müşterek nitelikteki hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla, belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde taşınmaz almak, kamulaştırmak, satmak, kiralamak veya kiraya vermek, trampa etmek, tahsis etmek, bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesis etmek.
i) Borç almak, bağış kabul etmek.
j) Toptancı ve perakendeci hâlleri, otobüs terminali, fuar alanı, mezbaha, ilgili mevzuata göre yat limanı ve iskele kurmak, kurdurmak, işletmek, işlettirmek veya bu yerlerin gerçek ve tüzel kişilerce açılmasına izin vermek.
k) Vergi, resim ve harçlar dışında kalan dava konusu uyuşmazlıkların anlaşmayla tasfiyesine karar vermek.
l) Gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek.
m) Beldede ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi ve kayıt altına alınması amacıyla izinsiz satış yapan seyyar satıcıları faaliyetten men etmek, izinsiz satış yapan seyyar satıcıların faaliyetten men edilmesi sonucu, cezası ödenmeyerek iki gün içinde geri alınmayan gıda maddelerini gıda bankalarına, cezası ödenmeyerek otuz gün içinde geri alınmayan gıda dışı malları yoksullara vermek.
n) Reklam panoları ve tanıtıcı tabelalar konusunda standartlar getirmek.
o) Gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; hafriyat toprağı ve moloz döküm alanlarını; sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama sahalarını; inşaat malzemeleri, odun, kömür ve hurda depolama alanları ve satış yerlerini belirlemek; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri almak.
p) Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.
r) (Ek: 12/11/2012-6360/18 md.) Belediye mücavir alan sınırları içerisinde 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu, 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve ilgili diğer mevzuata göre kuruluş izni verilen alanda tesis edilecek elektronik haberleşme istasyonlarına kent ve yapı estetiği ile elektronik haberleşme hizmetinin gerekleri dikkate alınarak ücret karşılığında yer seçim belgesi vermek,
s) (Ek: 4/4/2015-6645/84 md.) Belediye sınırları içerisinde, yapı ruhsatı veya yapı kullanma izni hangi idare tarafından verilmiş olursa olsun, hizmete sunulacak olan asansörlerin tescilini yapmak, ilgili teknik mevzuat çerçevesinde yıllık periyodik kontrollerini yapmak ya da yetkilendirilmiş muayene kuruluşları aracılığıyla yaptırmak, gerekli hâllerde asansörleri hizmet dışı bırakmak.
ş) (Ek:24/12/2020-7261/33 md.) Bisiklet yollarının ve şeritlerinin, bisiklet ve elektrikli skuter park ve şarj istasyonlarının, yaya yollarının ve gürültü bariyerlerinin planlanması, projelendirilmesi, yapımı, bakımı ve onarımıyla ilgili işleri yürütmek.
(Ek fıkra: 4/4/2015-6645/84 md.) (s) bendi uyarınca asansörlerin yıllık periyodik kontrolünü yapacak belediyeler ile yetkilendirilmiş muayene kuruluşlarının sahip olması gereken şartlar, yıllık periyodik kontrol esasları ile yıllık periyodik kontrol ücretleri Türkiye Belediyeler Birliği, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ve Türk Standardları Enstitüsü temsilcilerinin de yer alacağı bir komisyon tarafından belirlenir. Konuya ilişkin düzenlemeler, komisyon kararları doğrultusunda Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılır.
(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/18 md.) (r) bendine göre verilecek yer seçim belgesi karşılığında alınacak ücret Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca belirlenir. Ücreti yatırılmasına rağmen yirmi gün içerisinde verilmeyen yer seçim belgesi verilmiş sayılır. Büyükşehir sınırları içerisinde yer seçim belgesi vermeye ve ücretini almaya büyükşehir belediyeleri yetkilidir.
(l) bendinde belirtilen gayrisıhhî müesseselerden birinci sınıf olanların ruhsatlandırılması ve denetlenmesi, büyükşehir ve il merkez belediyeleri dışındaki yerlerde il özel idaresi tarafından yapılır.
Belediye, (e), (f) ve (g) bentlerinde belirtilen hizmetleri Danıştayın görüşü ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının kararıyla süresi kırkdokuz yılı geçmemek üzere imtiyaz yoluyla devredebilir; toplu taşıma hizmetlerini imtiyaz veya tekel oluşturmayacak şekilde ruhsat vermek suretiyle yerine getirebileceği gibi toplu taşıma hatlarını kiraya verme veya 67 nci maddedeki esaslara göre hizmet satın alma yoluyla yerine getirebilir.[16]
İl sınırları içinde büyükşehir belediyeleri, belediye ve mücavir alan sınırları içinde il belediyeleri ile nüfusu 10.000'i geçen belediyeler, meclis kararıyla; turizm, sağlık, sanayi ve ticaret yatırımlarının ve eğitim kurumlarının su, termal su, kanalizasyon, doğal gaz, yol ve aydınlatma gibi alt yapı çalışmalarını faiz almaksızın on yıla kadar geri ödemeli veya ücretsiz olarak yapabilir veya yaptırabilir, bunun karşılığında yapılan tesislere ortak olabilir; sağlık, eğitim, sosyal hizmet ve turizmi geliştirecek projelere Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayı ile ücretsiz veya düşük bir bedelle amacı dışında kullanılmamak kaydıyla taşınmaz tahsis edebilir. (Ek cümle: 12/11/2012-6360/18 md.) Belediye ve bağlı idareler, meclis kararıyla mabetlere, eğitim kurumlarına, yurtlara, okul pansiyonlarına, hastanelere ve cemevlerine indirimli bedelle ya da ücretsiz olarak içme ve kullanma suyu verebilirler.[16][17][18]
Belediye, belde sakinlerinin belediye hizmetleriyle ilgili görüş ve düşüncelerini tespit etmek amacıyla kamuoyu yoklaması ve araştırması yapabilir.
Belediye mallarına karşı suç işleyenler Devlet malına karşı suç işlemiş sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır.
Belediyenin proje karşılığı borçlanma yoluyla elde ettiği gelirleri, şartlı bağışlar ve kamu hizmetlerinde fiilen kullanılan malları ile belediye tarafından tahsil edilen vergi, resim ve harç gelirleri haczedilemez.
(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/121 md.) İcra dairesince haciz kararı alınmadan önce belediyeden borca yeter miktarda haczedilebilecek mal gösterilmesi istenir (…)[19]. On gün içinde yeterli mal beyan edilmemesi durumunda yapılacak haciz işlemi, alacak miktarını aşacak (…)[19] şekilde yapılamaz.
(Ek fıkra:22/12/2021-7349/10 md.) Belediyeler, kendisinden izin veya ruhsat almak ya da hat kiralamak suretiyle çalışan ve toplu taşıma hizmeti yürüten gerçek ve tüzel kişilere; nüfus, hattın uzunluğu ve hattı kullanan sayısı kriterlerini esas alarak tespit edeceği hatlardaki toplu taşıma hizmetlerinden ücretsiz veya indirimli olarak yararlananlara ilişkin gelir desteği ödemesi yapabilir.
İçtihatlar
Danıştay 8. Daire
E. 2023/6946 · K. 2025/3840 · 17.04.2025
… Taksi Durağında faaliyette bulunan ve davacı adına kayıt ve tescilli olan ... sayılı ticari plakanın 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesine istinaden toplu taşıma hizmeti verme süresinin 15/07/2022 tarihinde sona erdiği gerekçesiyle anılan ticari plakanın belediye başkanlığı uhdesinde bırakılmasına ilişkin kararın tesis edildiği görülmektedir.
Danıştay 8. Daire
E. 2023/6950 · K. 2025/3176 · 24.03.2025
… Durağında faaliyette bulunan ve davacı adına kayıt ve tescilli olan ... sayılı ticari plakanın 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesine istinaden toplu taşıma hizmeti verme süresinin 26/03/2021 tarihinde sona erdiği gerekçesiyle zikredilen ticari plakanın belediye başkanlığı uhdesinde bırakılmasına ilişkin kararın tesis edildiği görülmektedir.
Danıştay 8. Daire
E. 2024/694 · K. 2025/4834 · 21.05.2025
… Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla ... ili, Merkez ilçesi Devlet Hastanesi Taksi Durağında faaliyette bulunan ve davacı adına kayıt ve tescilli olan ... sayılı ticari plakanın 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesine istinaden toplu taşıma hizmet verme süresinin 03/06/2022 tarihinde sona erdiği gerekçesiyle anılan ticari plakanın belediye başkanlığı uhdesinde bırakılmasına ilişkin kararın tesis edildiği görülmektedir.
Danıştay 8. Daire
E. 2023/6947 · K. 2025/2926 · 17.03.2025
… Hastanesi Taksi Durağında faaliyette bulunan ve davacı adına kayıt ve tescilli olan ... sayılı ticari plakanın 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesine istinaden toplu taşıma hizmeti verme süresinin 11/10/2022 tarihinde sona erdiği gerekçesiyle anılan ticari plakanın belediye başkanlığı uhdesinde bırakılmasın ilişkin kararın tesis edildiği görülmektedir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-02. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler4
[16]29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle bu fıkralarda yer alan “İçişleri” ibareleri “Çevre ve Şehircilik” şeklinde değiştirilmiştir.
[17]a) 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 121 inci maddesiyle; bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “arsa” ibaresi “taşınmaz” olarak değiştirilmiştir. b) 28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 85 inci maddesi ile bu fıkranın ikinci cümlesine “meclis kararıyla mabetlere” ibaresinden sonra gelmek üzere “, eğitim kurumlarına, yurtlara, okul pansiyonlarına ve hastanelere” ibaresi eklenmiştir.
[18]16/11/2022 tarihli ve 7421 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “ve hastanelere” ibaresi “, hastanelere ve cemevlerine” şeklinde değiştirilmiştir.
[19]Anayasa Mahkemesinin 17/6/2015 tarihli ve E.: 2014/194, K.: 2015/55 sayılı Kararı ile bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “…ve haciz işlemi sadece gösterilen bu mal üzerine uygulanır” ibaresi ile aynı fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “ …veya kamu hizmetlerini aksatacak …” ibaresi iptal edilmiştir.
Madde gerekçeleri8
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Kamu tüzel kişisi olarak belediyelerin sahip olduğu yetkiler ve imtiyazlar sayılmıştır.
Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 944, 1/1038 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 15)12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanunun 18. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Ek: 12/11/2012-6360/18 md.)
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (15. madde, 9. madde, 12. madde, 14. madde, 75. madde).
Büyükşehir belediye sisteminde yapılan yeni düzenlemeye paralel olarak, 5216 sayılı Kanunun değişik maddelerinde uyumlaştırmalar yapılmıştır. Bu kapsamda olmak üzere; Kanunda “ilk kademe” ibareleri çıkarılmış, yeni büyükşehir tanımı yapılmış, büyükşehir ve ilçe belediyeleriyle ilgili görevlerde yeni düzenlemeye gidilmiştir. Ayrıca, oy hakkı olmaksızın görüşleri alınmak üzere Ulaşım Koordinasyon Merkezleri (UKOME) toplantılarına katılan ulaşımla ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları temsilcilerinin UKOME toplantılarına üye olarak katılmalarına imkan sağlanmaktadır. Büyükşehir belediyelerinin bazı varlık ve kaynaklarını şirketleri aracılığıyla yarışma ve rekabet şartları oluşturmadan üçüncü kişilere ihalesiz olarak kiralama yetkisi sona erdirilmektedir. İmar mevzuatı uyarınca tahsil edilen otopark gelirlerinin büyükşehir belediyesine devri öngörülmekte ve bu gelirlerin otopark inşası dışında kullanılması engellenmektedir. Amatör spor kulüplerine malzeme yardımının yanında nakdi yardım yapabilme imkanı ile uluslararası alanda başarı gösteren sporcularla birlikte onları yetiştiren teknik yönetici ve antrenörlerine ödül verilebilmesi imkanı sağlanmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanununda mahalle büyüklükleriyle ilgili yeni esaslar getirilmektedir. Orman köylerinin mahalleye dönüşmesi halinde, orman köyü ve köylüsünün sahip olduğu haklar ile tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüşen köy ve belde halkının kadimden beri kullandığı mera, yaylak ve kışlak gibi yerlerle ilgili haklarının korunması sağlanmaktadır. Belediyelerin yetki, görev ve imtiyazlarında bazı değişiklikler yapılmıştır. Belediyelerin kamu yararına çalışan dernekler ile Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar dışındaki dernek ve vakıflara bütçelerinden yardım yapabilmeleri engellenmektedir.
İl özel idareleri denetim komisyonunda çalışacak görevlilere verilecek ücretler Belediye Kanunundaki hükme uyumlu hale getirilmiştir. İl encümeninin üye sayısı azaltılmıştır.
Bu kanunla 29 ilde il özel idareleri ile belde belediyelerin tüzel kişiliği sona erdirildiğinden, 13 ilde il belediyeleri büyükşehir belediyesine dönüştürüldüğünden ve büyükşehir sınırları il mülki sınırlara genişletildiğinden dolayı, 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanunun öngördüğü pay dağıtımında adil dağılımı sağlamak üzere revizyon yapılmıştır. Gelişmişlik endeksinden kaynaklanan adaletsiz dağıtımın önüne geçilmektedir. Küçük belediyeler için öngörülen denkleştirme ödeneği yeni getirilen sisteme uygun olarak yeniden düzenlenmekte ve daha adil bir gelir dağılımı sağlanmıştır. Ayrıca, 01.07.2013 tarihinde uygulaması sona erecek olan Geçici l’inci maddenin dördüncü fıkrası kaldırılarak, küçük belediyeler için öngörülen denkleştirme ödeneğinin %30’unun her yıl İller Bankasına aktarılması uygulamasına son verilerek, bu ödeneğin belediyelere doğrudan kaynak olarak aktarılması sağlanmıştır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununda yapılan düzenleme ile yol, kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına katılma paylarının mükelleflerden alımı meclis kararına bağlanmıştır.
18/1/1984 tarihli ve 2972 sayılı Mahalli İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunda büyükşehir belediye başkanının seçim çevresi ile muhtar ve ihtiyar heyeti ile ihtiyar meclisinin seçimlerde aynı pusulada yer alması düzenlenmektedir. 24/07/1950 tarih ve 5682 sayılı Pasaport Kanunu’nda yapılan değişiklikle, vali ve büyükşehir belediye başkanlarına diplomatik pasaport verilmekte, 18/02/1963 tarihli ve 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikle mahalli idare birliklerinin taşıtlarına vergi muafiyeti getirilmektedir.
Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir. Tasarının 5 inci maddesi (Komisyonda tasarının 4 üncü maddesi çıkarıldığından teselsülle 4 üncü madde) 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar ile başka kanunlarda fıkralar hâlinde değişiklik yapar; Komisyonda fıkralar ayrı maddeler olarak düzenlenmiştir (Komisyon raporu). Gerekçe maddenin tamamına aittir. Bu fıkra Komisyonda elektronik haberleşme altyapısına ilişkin atıflar ve yer seçim belgesiyle değiştirilmiştir.
TBMM · S. Sayısı 338, 1/690 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 5), s. 910/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 121. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
a) 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 121 inci maddesiyle; bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “arsa” ibaresi “taşınmaz” olarak değiştirilmiştir. b) 28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 85 inci maddesi ile bu fıkranın ikinci cümlesine “meclis kararıyla mabetlere” ibaresinden sonra gelmek üzere “, eğitim kurumlarına, yurtlara, okul pansiyonlarına ve hastanelere” ibaresi eklenmiştir.
Belediyelerin sağlık, eğitim, sosyal hizmet ve turizmi geliştirecek projelere İçişleri Bakanlığının onayı ile ücretsiz veya düşük bir bedelle amacı dışında kullanılmamak kaydıyla taşınmaz tahsis edebilmesi düzenlenmektedir.
Not: Hüküm, tasarıyla birleştirilerek görüşülen 2/2190 esas numaralı teklifin 20 nci maddesindedir; Alt Komisyonda tasarıya eklenmiş, Plan ve Bütçe Komisyonunda belediye mallarına haczin alacakla sınırlı tutulmasına ilişkin fıkra eklenmiştir (Komisyon raporu). Gerekçe teklif metnini açıklar.
TBMM · S. Sayısı 639, 2/2190 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 20), s. 3434/4/2015 tarihli ve 6645 sayılı Kanunun 84. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Ek: 4/4/2015-6645/84 md.)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (15. madde, EK 1. madde).
Üç ayrı kanuna eklenmesi öngörülen dört yeni madde ile asansörlerin bakımı ve periyodik kontrollerine ilişkin düzenlemelerde güvenlik önlemlerinin artırılması doğrultusunda değişiklikler yapılmıştır. Buna göre:
5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununda değişiklik yapılmasını öngören yeni madde ve 5393 sayılı Belediye Kanununda bir değişiklik ve bir ek madde eklenmesini öngören iki yeni madde ile Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca çıkarılan, asansörlerin bakım ve işletmesine ilişkin ikincil mevzuatta il özel idarelerine ve belediyelere verilen, asansörlerin yıllık periyodik kontrollerini yetkilendirilmiş bir muayene kuruluşu eliyle yaptırmak görevinin yasal dayanağı bulunmadığı gerekçesiyle, hizmete sunulacak olan asansörlerin tescilini yapmak, ilgili teknik mevzuat çerçevesinde yıllık periyodik kontrollerini yapmak ya da yetkilendirilmiş muayene kuruluşları aracılığıyla yaptırmak, gerekli hâllerde asansörleri hizmet dışı bırakmak, il özel idaresinin ve belediyelerin görevleri arasına alınmıştır. Ayrıca asansörlerin yıllık periyodik kontrolünü yapabilecek il özel idareleri ve belediyeler ile yetkilendirilmiş muayene kuruluşlarının sahip olması gereken nitelikler, yıllık periyodik kontrol esasları ile yıllık periyodik kontrol ücretlerinin Vilayetler Hizmet Birliği/Türkiye Belediyeler Birliği, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği ve Türk Standardları Enstitüsü temsilcilerinden oluşan bir komisyon tarafından belirlenmesi öngörülmüştür. Son olarak verilen yetki ve sorumlulukların usulüne uygun olarak kullanılmaması hâlinde ortaya çıkabilecek yaralanma ve ölüm olaylarında cezai sorumluluğun ilgili il özel idaresi veya belediye yetkililerinde olacağı düzenlenmiştir. Yeni maddeler komisyon metninde çerçeve 83’üncü, 84’üncü ve 85’inci maddeler olarak yer almıştır.
Not: Komisyonca eklenen hüküm: tasarıda madde gerekçesi yoktur; metin Komisyon raporundaki açıklamadır (paragraflar 5302 ve 5393 sayılı Kanunlara eklenen asansör hükümlerini birlikte açıklar; baştaki madde işareti alınmadı).
TBMM · S. Sayısı 687, Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu raporu (komisyonca eklenen hükmün açıklaması), s. 193–19428/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 85. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
a) 10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 121 inci maddesiyle; bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “arsa” ibaresi “taşınmaz” olarak değiştirilmiştir. b) 28/11/2017 tarihli ve 7061 sayılı Kanunun 85 inci maddesi ile bu fıkranın ikinci cümlesine “meclis kararıyla mabetlere” ibaresinden sonra gelmek üzere “, eğitim kurumlarına, yurtlara, okul pansiyonlarına ve hastanelere” ibaresi eklenmiştir.
Gerekçe bulunamadı: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfaları taranmış görüntüdür (s. 5–40); OCR ve görüntüyle tam okuma yapılmadan gerekçe yazılmaz.
TBMM29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
29/11/2018 tarihli ve 7153 sayılı Kanunun 28 inci maddesiyle bu fıkralarda yer alan “İçişleri” ibareleri “Çevre ve Şehircilik” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: 7 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 15 başlığı: ilk imza sahibi ve 6 milletvekili)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (15. madde, 4. madde, 8. madde, 12. madde, 18. madde, 19. madde, 49. madde, 51. madde, 52. madde, 56. madde, 62. madde, 65. madde, 68. madde, 69. madde, 71. madde, 74. madde, 76. madde, 77. madde, EK 3. madde).
Madde ile, İçişleri Bakanlığına bağlı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğünün kapatılması ve görevlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı olarak kurulan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğüne devretmesi doğrultusunda uyum düzenlemesi yapılmaktadır.
Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 15, 2/1285 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 30), s. 1124/12/2020 tarihli ve 7261 sayılı Kanunun 33. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Ek:24/12/2020-7261/33 md.)
Teklif eden: 62 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 232 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 60 milletvekili)
Egzoz kaynaklı emisyonların azaltılarak hava kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla bisikletli ulaşımın arttırılması için gerekli altyapı çalışmalarının planlanması ve halkın hizmetine sunulması büyük önem taşımaktadır. Madde ile; 5393 sayılı Belediye Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasına bent eklenerek, belediyelere yaya yolu, bisiklet ve e-skuterlerin yol, şerit, park ve şarj istasyonlarını yapma görevi verilmektedir.
Not: Madde komisyonda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 232, 2/3133 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 35), s. 1122/12/2021 tarihli ve 7349 sayılı Kanunun 10. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Ek fıkra:22/12/2021-7349/10 md.)
Teklif eden: 92 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 299 başlığı: ilk imza sahibi ve 91 milletvekili)
Madde ile belediyelerin, toplu taşıma hizmeti yürüten gerçek ve tüzel kişilere, ücretsiz veya indirimli yararlanma karşılığında belirli kriterler gözetilerek gelir desteği yapabilmesi amaçlanmaktadır.
TBMM · S. Sayısı 299, 2/4031 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 10), s. 1016/11/2022 tarihli ve 7421 sayılı Kanunun 16. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
16/11/2022 tarihli ve 7421 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu fıkranın ikinci cümlesinde yer alan “ve hastanelere” ibaresi “, hastanelere ve cemevlerine” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: 74 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 364 başlığı: ilk imza sahibi ve 73 milletvekili)
Belediye ve bağlı kuruluşlar tarafından eğitim kurumlarına, yurtlara, okul pansiyonlarına ve hastanelere, indirimli bedelle ya da ücretsiz olarak içme ve kullanma suyu 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamında verilebilmektedir. Bu kapsamda Alevi-Bektaşi kültürü ve erkân hizmetlerinin yürütüldüğü cemevlerinin içme ve kullanma suyu ihtiyaçlarının da indirimli veya ücretsiz olarak karşılanabilmesi amacıyla aynı Kanunun 15 inci maddesine “ve cemevlerine” ibaresi eklenerek düzenleme yapılmaktadır.
TBMM · S. Sayısı 364, 2/4680 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 18), s. 13Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.