İdari Ceza Hükümleri
İşK Madde 102 — Ücret ile ilgili hükümlere aykırılık
Ücret ile ilgili hükümlere aykırılık[34]
Bu Kanunun;
a) (Değişik: 17/4/2008-5754/85 md.) 32 nci maddesinde belirtilen ücret ile işçinin bu Kanundan veya toplu iş sözleşmesinden veya iş sözleşmesinden doğan ücret ödemelerini süresi içinde kasden ödemeyen veya eksik ödeyen, 39 uncu maddesinde belirtilen komisyonun belirlediği asgari ücreti işçiye ödemeyen veya noksan ödeyen, ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını zorunlu tutulduğu halde özel olarak açılan banka hesabına ödemeyen işveren, işveren vekili ve üçüncü kişiye bu durumda olan her işçi ve her ay için yüzyirmibeş Türk Lirası idari para cezası ,
b) 37 nci maddesine aykırı olarak ücrete ilişkin hesap pusulası düzenlemeyen veya işçi ücretlerinden 38 inci maddeye aykırı olarak ücret kesme cezası veren veya yaptığı ücret kesintisinin sebebini ve hesabını bildirmeyen 52 nci maddedeki belgeyi vermeyen işveren veya işveren vekiline dörtyüzelli Türk Lirası idari para cezası,
c) 41 inci maddesinde belirtilen fazla çalışmalara ilişkin ücreti ödemeyen, işçiye hak ettiği serbest zamanı altı ay zarfında kullandırmayan, fazla saatlerde yapılacak çalışmalar için işçinin onayını almayan işveren veya işveren vekiline, bu durumda olan her işçi için ikiyüzyirmi Türk Lirası idari para cezası,
verilir.
İçtihatlar
İşK 102/11 karar · (c) bentleri
İşK 102/1-c1 karar
Yargıtay 19. Ceza Dairesi
E. 2019/33074 · K. 2021/1541 · 15.02.2021
Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 19. Ceza Dairesinin 12/12/2016 tarihli ve 2016/99 esas, 2016/23379 karar sayılı ilâmın da belirtildiği üzere, 4857 sayılı Kanunun 102. maddesinde düzenlenen idarî para cezasının maktu nitelikte olduğu anlaşılmakla, anılan Kanun'un ilgili maddesine göre düzenlenen idarî para cezasının nispî nitelikte olduğundan bahisle idarî yaptırım kararının kısmen kaldırılmasına karar verilemeyeceği gözetilmeden itirazın kabulü yerine yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği gerekçesiyle 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309.maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla, gereği görüşülüp düşünüldü;
Madde geneli4 karar
Yargıtay 19. Ceza Dairesi
E. 2019/1509 · K. 2019/8943 · 27.05.2019
… iddia edilen tüm işçilerin yazıldığı, ancak adı geçen iki işçinin işe giriş tarihlerinin 05.09.2016 olduğunun açıkça görülmesi; raporda adı geçen 114 işçiden ikisine, işe giriş tarihleri itibariyle henüz fazla çalışma ücretine hak kazanmadan, işveren tarafından bildirimde bulunulmadığı gerekçesiyle idari para cezası uygulandığı, 4857 sayılı Kanun'un 102. maddesinde belirtilen idari para cezasının nispi nitelikte (işçi sayısına göre) hesaplanacak türden olduğu, bu durumda işçi sayısının idari para cezası miktarını doğrudan etkileyen bir durum
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi
E. 2017/18955 · K. 2018/27375 · 17.12.2018
… Maddesine göre işverenin işçiye icra,nafaka, vs gibi her türlü kesintinin ve ödemelerin gösterildiği ücret hesap pusulası vermek zorunda olduğu bunun dışında 4857 sayılı yasanın 102/b maddesinde işçinin ücretinden yapılan kesintinin sebebinin işçiye bildirilmemesinin yaptırıma bağlandığı dikkate alındığında işveren yönünden ücret kesintisinin işçiye bildirilmesinin yasal bir yükümlülük ve zorunluluk olduğu, davalı tarafça davacının ücretinden kesinti yapıldığı hususunun birçok kez sorulduğu ve kendisine sözlü olarak bir çok kez ücretten icra kesintisinin yapıldığının bildirilmesine rağmen davalı tarafından düzenlenen bordroların imzasız olması nedeni ile işveren tarafından davacının…
Yargıtay 7. Ceza Dairesi
E. 2014/14302 · K. 2015/343 · 14.01.2015
Dosya kapsamına göre, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 102/a. maddesindeki "Bu Kanun’un 32 nci maddesinde belirtilen ücret ile işçinin bu Kanundan veya toplu iş sözleşmesinden veya iş sözleşmesinden doğan ücret ödemelerini süresi içinde kasten ödemeyen veya eksik ödeyen, 39 uncu maddesinde belirtilen komisyonun belirlediği asgari ücreti işçiye ödemeyen veya noksan ödeyen, ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını zorunlu tutulduğu halde özel olarak açılan banka hesabına ödemeyen işveren, işveren vekili ve üçüncü kişiyi bu durumda olan her işçi ve her ay için yüzyirmibeş Türk Lirası idari para cezası verilir." şeklindeki düzenlemesi karşısında, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 47.…
Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
E. 2025/1658 · K. 2025/2289 · 10.11.2025
4857 sayılı İş Kanunu’nun 102. maddesinde de 39. maddede belirtilen komisyonun belirlediği asgari ücreti ödemeyen veya eksik ödemede bulunan iş verenlerin cezai sorumluluğu düzenlenmiştir.
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[34]17/1/2012 tarihli ve 6270 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “yüz Yeni Türk Lirası” ibaresi “yüzyirmibeş Türk Lirası” şeklinde, (b) bendinde yer alan “ikiyüz milyon lira para cezası” ibaresi “dörtyüzelli Türk Lirası idari para cezası” şeklinde, (c) bendinde yer alan “yüz milyon lira para cezası” ibaresi “ikiyüzyirmi Türk Lirası idari para cezası” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri3
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde ile, ücret ile ilgili hükümlere aykırılık halinde uygulanacak cezalar belirlenmektedir.
Not: Sıra sayısının madde gerekçesi sayfalarının metin katmanı eski bir OCR'dır; metin, tasarının TBMM dosyasının OCR'ı ile bu katman sözcük sözcük karşılaştırılıp görüntüyle denetlenerek yazılmıştır. Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 73, 1/534 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 102), s. 2717/4/2008 tarihli ve 5754 sayılı Kanunun 85. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik: 17/4/2008-5754/85 md.)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (102. madde, 32. madde).
Çerçeve 20 nci maddesi ile değiştirilen 5510 sayılı Kanunun 105 inci maddesi; asteğmen rütbesinde vazife malulü olanların derece terfilerinin subaylar gibi olmasının sağlanması; 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra ilk kez 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayanların, önceki sigortalılıklarının hesaplanması ile ilgili olarak 5434 sayılı Kanuna bir ek madde eklenmesini öngören bir hükmün metne eklenmesi; kendi isteği ile emekliye ayrılan, ancak daha sonra Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı tarafından hizmet süresinin eksik olduğu veya gerekli yaş şartını henüz haiz olmadığı tespit olunanlardan, emeklilik veya malullük aylığı aldığı sürenin, eksik hizmet süresinden veya yaş şartının yerine getirilmesi için tamamlanması gereken süreden fazla olması durumunda, emeklilik işlemlerinin iptal edilmesini öngören bir hükmün 5434 sayılı Kanuna eklenmesi; 3201 sayılı Kanuna göre yurtdışında bulunan Türk vatandaşlarının yurtdışında geçen sürelerinin sosyal güvenlikleri bakımından değerlendirilmesiyle ilgili hükümlerin yeniden düzenlenmesi; işçilere ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikte yapılan her çeşit istihkaktan o ay içinde ödenen ücretlerin, özel olarak açılan banka veya PTT hesabına yatırılmak suretiyle ödenmesi hususunda 193, 818, 854, 4857, 5411, 5953, 854 ve 5520 sayılı Kanunlarda değişiklik yapılmasına yönelik değişikliklerle ilgili düzenlemelerin eklenmesi; 5510 sayılı Kanunda öngörülen sosyal güvenlik sistemine tabi olan aynı statüdeki sigortalılar açısından eşitlik ilkesine aykırı olabileceğinden 26/10/1990 tarihli ve 3671 sayılı Kanunun mülga 5 inci maddesinde yapılması öngörülen düzenlemenin metinden çıkarılması; 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesi ile 4447 sayılı Kanunun kapsamına giren sigortalılar ile ilgili olarak uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütlerin giderilmesini teminen bir hükmün metne eklenmesi; 5510 sayılı Kanunun kabul edilme tarihi ile yürürlük tarihinin farklı tarihler olması nedeniyle bazı kanunlar ile kanun hükmünde kararnamelerle öngörülen değişikliklerin metne ilave edilmesi amacıyla yeniden düzenlenmesi suretiyle çerçeve 63 üncü madde olarak,
Not: Alt Komisyonca eklenen hüküm: tasarıda madde gerekçesi yoktur; metin Plan ve Bütçe Komisyonu raporundaki Alt Komisyon çalışmalarının açıklamasıdır (paragraf 5510 sayılı Kanunun 105 inci maddesiyle yapılan birçok değişikliği birlikte açıklar; İş Kanununa ilişkin kısım ücretlerin banka hesabına yatırılarak ödenmesidir). Plan ve Bütçe Komisyonunda banka hesabı düzenlemesine paralel olarak değiştirilmiştir.
TBMM · S. Sayısı 119, Plan ve Bütçe Komisyonu raporu (Alt Komisyon çalışmalarının açıklaması), s. 7017/1/2012 tarihli ve 6270 sayılı Kanunun 17. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
17/1/2012 tarihli ve 6270 sayılı Kanunun 17 nci maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “yüz Yeni Türk Lirası” ibaresi “yüzyirmibeş Türk Lirası” şeklinde, (b) bendinde yer alan “ikiyüz milyon lira para cezası” ibaresi “dörtyüzelli Türk Lirası idari para cezası” şeklinde, (c) bendinde yer alan “yüz milyon lira para cezası” ibaresi “ikiyüzyirmi Türk Lirası idari para cezası” şeklinde değiştirilmiştir.
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (102. madde, 100. madde, 101. madde, 103. madde, 104. madde).
Yapılan düzenleme ile 4857 sayılı İş Kanununda yer alan idari para cezalarının günümüz şartlarına uygun olarak güncellenmesi ve ifadelerin de 5326 sayılı Kabahatler Kanununa uygun olarak düzeltilmesi amaçlanmaktadır.
TBMM · S. Sayısı 113, 1/536 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 11), s. 5Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.