AvK Madde 12 — Avukatlıkla birleşebilen işler:
Avukatlıkla birleşebilen işler:Değişik
(Değişik: 22/1/1986 - 3256/3 md.)
Aşağıda, sayılan işler 11 inci madde hükmü dışındadır:
a) Milletvekilliği, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliği,
b) (Değişik: 2/5/2001 - 4667/9 md.) Hukuk alanında profesör ve doçentlik,
c) Özel hukuk tüzelkişilerinin hukuk müşavirliği ve sürekli avukatlığı ile bir avukat yazıhanesinde ücret karşılığında avukatlık,
d) Hakemlik, arabuluculuk, tasfiye memurluğu, yargı mercilerinin veya adli bir dairenin verdiği herhangi bir görev veya hizmet,[7]
e) Kamu iktisadi Teşebbüsleri Hakkında 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede başka iş veya hizmetle uğraşmaları yasaklanmamış bulunmak şartıyla; bu Kanun Hükmünde Kararnamenin kapsamına giren İktisadi Devlet Teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları ve bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ve iktisadi Devlet Teşekkülleri ile Kamu İktisadi kuruluşları dışında kalıp sermayesi Devlete ve diğer kamu tüzelkişilerine ait bulunan kuruluşların yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği, denetçiliği,
f) Anonim, limited, kooperatif şirketlerin ortaklığı, yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği ve denetçiliği ve komandit şirketlerde komanditer ortaklık,
g) Hayri, ilmi ve siyasi kuruluşların yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği ve denetçiliği,
h) Gazete ve dergi sahipliği veya bunların yayım müdürlüğü,
Milletvekilleri hakkında, 3069 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeliği ile Bağdaşmayan İşler Hakkında Kanun hükümleri saklıdır.
(Değişik üçüncü fıkra: 2/5/2001 - 4667/9 md.) (e) bendinde gösterilenlerin, Hazinenin, belediye ve özel idarelerin, il ve belediyelerin yönetimi ve denetimi altında bulunan daire ve kurumların, köy tüzel kişiliklerinin ve kamunun hissedar olduğu şirket ve kuruluşların aleyhinde; il genel meclisi ve belediye meclisi üyelerinin de bağlı bulundukları tüzel kişilerin ve yüksek öğretimde görevli profesör ve doçentlerin yüksek öğretim kurum ve kuruluşları aleyhindeki dava ve işleri takip etmeleri yasaktır.
Bu yasak, avukatların ortaklarını ve yanlarında çalıştırdıkları avukatları da kapsar.
Bir kadroya bağlı olarak aylık veya ücreti Devlet, il veya belediye bütçelerinden yahut Devlet, il veya belediyelerin yönetimi ve denetimi altındaki daire ve müessese yahut şirketlerden verilen müşavir ve avukatlar, yalnız bu daire, müessese ve şirketlere ait işlerde avukatlık yapabilirler.
İçtihatlar
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
E. 2026/413 · K. 2026/620 · 02.04.2026
… hukuki yararı bulunduğunu, avukatlık hizmetinin kimler tarafından yerine getirileceğinin 1136 sayılı Kanun'da düzenlendiğini, davalı şirketin yasaya aykırı şekilde avukatlık hizmeti sunduğunu, şirketin bu hali ile esas sözlemesine aykırı faaliyette bulunduğunu, şirkette çalışan bir çok kişinin hukukçu olduğunu bu durumun 1136 sayılı Kanun'un 11 ve 12.maddesi kapsamında avukatlıkla birleşmeyecek işlerden olduğunu, şirket şeklindeki yapılanma ile vergi avantajı sağlandığını, bu ticari yapının 1136 sayılı Kanun'un temel yapısı ile kamu düzenine aykırı olduğunu, davanın niteliği gereği…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[7]7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Hakemlik” ibaresinden sonra gelmek üzere “arabuluculuk,” ibaresi eklenmiştir.
Madde gerekçeleri3
22/1/1986 tarihli ve 3256 sayılı Kanunun 3. maddesiyle verilen metnin gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde 3. — 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında, 1961 Anayasasında olduğu gibi Cumhuriyet Senatosuna yer verilmediğinden bu bentdeki «Cumhuriyet Senatosu üyeliği» kelimeleri çıkarılmış, (b) bendine avukatlık stajının ücretsiz olması ve ortaöğretim öğretmenliğinin avukatlıkla birleşebilen işler arasında sayılması göz önünde tutularak ilköğretim öğretmenliği bent kapsamına alınmış, Kamu İktisadî Kuruluşları hakkında 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 63 üncü maddesi ile İktisadî Devlet Teşekkülleri ve Kamu İktisadî Kuruluşları Hakkında 19 Ekim 1983 tarih ve 2929 sayılı Kanun ek ve değişiklikleri ile bu Kanun Hükmünde Kararname kapsamına giren teşebbüslerin kuruluşlarına ait kanun hükmünde kararnameler yürürlükten kaldırıldığından (e) bendi bu düzenlemeye uygun hale getirilmiş, ikinci fıkradaki «Cumhuriyet Senatosu üyeleri» kelimeleri yukarıda izah edildiği veçhile metinden çıkarılmış, 3069 sayılı Kanunda milletvekilliği ile bağdaşmayan işler ayrıntılı şekilde belirtildiğinden söz konusu Kanuna atıfta bulunulmuş ve 12 nci madde bu şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Not: Adalet Komisyonu (b) bendinden «orta ve ilk öğretimde» ibaresini çıkarmış, bendi «Yükseköğretimde profesör, doçent, yardımcı doçent ve araştırma görevliliği» olarak kabul etmiştir (rapor, madde 3). Genel Kurulda kabul edilen önergeyle (b) bendi «Yüksek, orta ve ilköğretimde profesör, doçent, yardımcı doçent ve öğretmenlik» biçimini almıştır; önergenin gerekçesi: «Bu değişiklik, öğretmenlerin avukatlık yapabilmelerine olanak sağlamak amacıyla teklif edilmektedir.» (17 nci Dönem 3 üncü Yasama Yılı 62 nci Birleşim (21.1.1986), s. 490). (b) bendi sonradan 2/5/2001 tarihli ve 4667 sayılı Kanunla değiştirilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 393 (1/728, 2/206, 2/277; 17 nci Dönem 62 nci Birleşim tutanağına ekli), Hükümet tasarısının madde gerekçesi (madde 3), s. 22/5/2001 tarihli ve 4667 sayılı Kanunun 9. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik: 2/5/2001 - 4667/9 md.)
Teklif eden: 1 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 413 başlığı)
Avukatlıkla bağdaşabilen işleri düzenleyen 12 nci maddenin (b) bendinde yapılan değişiklikle; sadece hukuk alanında doçentlik ve profesörlüğün avukatlıkla bağdaşabileceğine dair düzenleme yapılmış, bu suretle yoğun ve ciddî mesaî isteyen avukatlık mesleğinin yan iş olarak yürütülmesi önlenmektedir.
(e) bendinde atıfta bulunulan 233 sayılı KHK’nin yürürlükten kalkması nedeniyle maddenin (e) bendi de buna paralel olarak değiştirilmiştir.
Avukatlıkla bağdaşmayan işler yasanın 11 inci maddesinde tarif edilmiş olup, bunun değişik ve sınırlayıcı ifadesi olan 12 nci maddenin (g) bendi uygulamada yanlış yorumlara neden olması itibariyle de madde metninden çıkarılmıştır.
Maddenin üçüncü fıkrasındaki görev yaptıkları kurum aleyhine dava takip edemeyen avukatlara, yüksek öğretimde görevli profesör ve doçentler de dahil edilerek madde yeniden yazılmıştır.
Not: Madde Adalet Komisyonunda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe teklif metnine aittir. Adalet Komisyonu raporu: «Teklifin 9 uncu maddesiyle Avukatlık Kanununun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (e) bentleri ile üçüncü fıkrasının değiştirilmesi ve (g) bendinin madde metninden çıkarılması öngörülmektedir. 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname tümüyle yürürlükten kaldırılmadığından Avukatlık Kanununun 12 nci maddesininin (e) bendinde değişiklik yapılmasına gerek görülmemiş, yürürlükteki (g) bendinin yürürlükte kalması uygun görülerek çerçeve maddede bu doğrultuda değişiklik yapılmış, üçüncü fıkradaki “sermayesinin yarıdan fazlası Devlete ait” ibaresi “kamunun hissedar olduğu” şeklinde değiştirilmiş ve 9 uncu madde olarak kabul edilmiştir.»
TBMM · S. Sayısı 413, 2/317 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 9)7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Kanunun 35. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
7/6/2012 tarihli ve 6325 sayılı Kanunun 35 inci maddesiyle, bu bentte yer alan “Hakemlik” ibaresinden sonra gelmek üzere “arabuluculuk,” ibaresi eklenmiştir.
Tasarının 34’üncü maddesinden sonra gelmek üzere, 1136 sayılı Kanun ve 6100 sayılı Kanun ile uyum sağlanması amacıyla 35’inci madde eklenmiş ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.
Not: Komisyonca eklenen hüküm: tasarı/teklifte madde gerekçesi yoktur; metin komisyon raporundaki açıklamadır.
TBMM · S. Sayısı 233, Adalet Komisyonu raporu (komisyonca eklenen hükmün açıklaması), s. 51İlk kabul ve önceki metinler1
İlk kabul metni
22/1/1986 tarihli ve 3256 sayılı Kanunun 3. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.
Avukatlıkla birleşebilen işler
a) Cumhuriyet Senatosu Üyeliği, milletvekilliği, il genel meclisi ve belediye meclisi üyeliği, b) Üniversite, yüksek veya orta öğretim profesör, doçent, asistan ve öğretmenliği, c) Özel hukuk tüzel kişilerinin hukuk müşavirliği ve sürekli avukatlığı ile, bir avukat yazıhanesinde ücret karşılığında avukatlık, d) Hakemlik, tasfiye memurluğu, yargı mercilerinin veya adlî bir dairenin verdiği herhangi görev veya hizmet, e) İktisadi Devlet Teşekkülleri ile müesseseleri ve iştirakleri hakkındaki 12 Mart 1964 tarih ve 440 sayılı Kanunda başka bir iş veya hizmetle uğraşmaları yasaklanmamış bulunmak şartı ile; bu kanunun kapsamına giren teşekkül, müassese ve iştiraklerin ve İktisadi Devlet Teşekkülleri dışında kalıp sermayesi Devlete ve diğer kamu tüzel kişilerine ait bulunan kuruluşların yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği, denetçiliği, f) Anonim, limited, kooperatif şirketler ile hayrî, ilmi, siyasî kuruluşların yönetim kurulu başkanlığı, üyeliği ve denetçiliği ve komandit şirketlerde komanditer ortaklık, g) Gazete ve dergi sahipliği veya bunların yayın müdürlüğü, 11 inci madde hükmü dışındadır. Şu kadar ki, bunlardan Cumhuriyet Senatosu Üyeleri ile milletvekilleri ve (e) bendinde gösterilenlerin Hazinenin, belediye ve özel idarelerin, il ve belediyelerin yönetim ve denetimi altında bulunan daire ve kurumların, köy tüzelkişiliklerinin ve sermayesinin yarıdan fazlası Devlete ait şirket ve kuruluşların aleyhinde; il genel meclisi ve belediye meclisi üyelerinin de bağlı bulundukları tüzelkişilerin aleyhindeki dava ve işleri takip etmeleri yasaktır. Bu yasak, avukatların ortaklarını ve yanlarında çalıştırdıkları avukatları da kapsar. Bir kadroya bağlı olarak aylık veya ücreti Devlet, il veya belediye bütçelerinden yahut Devlet, il veya belediyelerinin yönetim ve denetimi altındaki daire ve müessese yahut şirketlerden verilen müşavir ve avukatlar, yalnız bu daire, müessese veya şirketlere ait işlerde avukatlık edebilirler. Mahkeme veya yargı mercilerinde bağlı oldukları daireyi temsil eden hukuk müşaviri veya yardımcıları baroya yazılmak zorunluğundadırlar.
Resmî Gazete · 7 Nisan 1969, Sayı 13168Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.