KTK Madde 114 — Suç ve ceza tutanakları:

28/3/1985 tarihli ve 3176 sayılı Kanunun 13. maddesiyle verilen metnin gerekçesi

Teklif eden: Hükümet (Bakanlar Kurulu)

Madde 13. — 114 üncü maddedeki değişiklikle suç ve ceza tutanağı düzenlemeye yetkili kişi ve kuruluşlar açıkça belirlenmekte ve işlemiş olan bir trafik suçundan dolayı sürücüden peşin para cezası tahsili usulü kaldırılmakta bunun yerine ihbarname sistemi getirilmektedir. Ayrıca sürücüler cezalarını PTT ve banka vasıtası ile ödeyebileceklerdir. Cezalar ülkenin her yerinde ödenebilecektir.

Not: 3176 sayılı Kanun 245 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyi değiştirerek kabul etmiştir; kanunun 13 üncü maddesi KHK'nın aynı numaralı maddesidir. Gerekçe KHK'nın Anayasa'nın 91 inci maddesi uyarınca TBMM'ye gönderilen gerekçesidir; İçişleri Komisyonunun değişikliği aşağıda. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

245 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesiyle değiştirilen 2918 sayılı Kanunun 114 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasındaki «beş iş günü», «yedi iş günü» ne çıkarılmış ve maddede geçen «P.T.T.» tabiri yazım kuralına uygun hale getirilmiştir.

Not: İçişleri Komisyonunun KHK hükmünü değiştirmesinin açıklaması. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

3/11/1988 tarihli ve 3493 sayılı Kanunun 48. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik fıkra: 3/11/1988 – 3493/48 md.)

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Madde 48. — Tasarının bu maddesi ile Karayolları Trafik Kanununun 114 üncü maddesinin üç, dört, beş ve altıncı fıkraları değiştirilmiş ve yedi ve sekizinci fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır. Yapılan bu değişiklikle trafik para cezası tutanaklarının takip ve tahsilindeki güçlükler göz önüne alınarak cezaların sürücüler üzerindeki kurallara uyma ve uymayı alışkanlık haline getirme etkinliğini artırmak, Devletin uğradığı ekonimik kaybı önlemek ve hizmetin süratli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla, tutanak tanzim etme yetkisi olan görevlilere, ayrıca peşin para tahsil etme yetkisi verilmiştir. Para cezaları derhal tahsil edilmediği takdirde ceza tutanağı tanzim edilmesi de öngörülmektedir.

Not: Madde Adalet Komisyonunda ve Genel Kurulda tasarıdaki gibi kabul edilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

3/7/2003 tarihli ve 4916 sayılı Kanunun 32. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Ek fıkra: 3/7/2003-4916/32 md.)

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Trafik para cezaları genellikle “ceza tutanağı” düzenlenmek suretiyle tahsil edilmektedir. Bu yöntem tahakkuk eden cezanın önemli bir kısmının ödenmemesi veya geç ödenmesi gibi bir sonuç doğurmaktadır. Örneğin 2002 yılında tahakkuk eden toplam trafik para cezasının % 56’sı tahsil edilmiştir.Bu değişiklik ile tahsilat oranının artırılması ve trafik cezası ödeyenlere çağdaş bir ödeme aracı kullanmalarına imkân verilerek ödemede kolaylık sağlanması amaçlanmaktadır.

3/5/2006 tarihli ve 5495 sayılı Kanunun 3. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik birinci fıkra : 3/5/2006 – 5495/3 md.)

4. 2918 sayılı Kanunun 114 üncü maddesi, Kanuna göre ceza kesmeye yetkisi olan kişileri düzenlemektedir. Yeni düzenlemeyle Ulaştırma Bakanlığına cezalandırma yetkisi verildiğinden, Bakanlığın bu madde içinde sayılması zorunluluktur. Komisyonumuz Ulaştırma Bakanlığını 2918 sayılı Kanunun 114 üncü maddesi içine alan bir düzenlemeyi kabul etmiş ve maddeyi Teklife madde sıralamasına uygun olarak 3 üncü madde olarak eklemiştir.

Not: Komisyonca eklenen hüküm: tasarı/teklifte madde gerekçesi yoktur; metin komisyon raporundaki açıklamadır.

12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 24. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Mülga fıkra: 12/7/2013-6495/24 md.)

Teklif eden: 102 milletvekilinin teklifi (TBMM teklif sayfası imza listesi)

Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (114. madde, 3. madde, 119. madde). Bu maddeyi anan kısım vurgulanmıştır.

Bu Kanunla yapılan düzenlemeler sonrasında, kanunun diğer maddeleri ile çelişecek ya da uygulanma kabiliyeti kalmayacak hükümlerin yürürlükten kaldırılması amacıyla düzenlenme yapılmıştır. Kanun’un 3 üncü maddesinde yer alan “Minibüs” tanımı, otobüs tanımı içerisinde ifade edildiğinden yürürlükten kaldırılmıştır. Uluslararası sürücü belgesi ve verilmesine ilişkin hususlar Kanunun 3, 38 ve 39 uncu maddelerinde düzenlendiğinden bu hususları düzenleyen 40 ıncı madde yürürlükten kaldırılmıştır. Kanunun 115 inci maddesinde trafik zabıtasının peşin olarak trafik cezası tahsilatını yapmaması öngörüldüğünden, peşin tahsilata imkan sağlayan Kanunun 114 üncü maddesinin dördüncü, beşinci ve altıncı fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır. 19/5/2012 tarihli ve 28297 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 29.12.2011 tarihli ve Esas 2010/104, Karar 2011/180 sayılı Kararıyla, 2918 sayılı Kanun’un 48 inci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan sürücü belgelerinin süresiz olarak geri alınması yönündeki düzenleme iptal edilmiş olduğundan Kanun’un 119 uncu maddesinde yer benzer düzenleme kaldırılarak bu hususlar Kanunun 41 inci maddesinde uygun şekilde düzenlenmiştir. İdari yaptırımlara ilişkin zaman aşımı süreleri 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren 5326 sayılı Kanununun 20 ve 21 inci maddelerinde düzenlendiğinden bu Kanunun uygulanabilirliği kalmayan 120 nci maddesi yürürlükten kaldırılmıştır. Yapılan düzenlemelerle sürücü belgelerini geri almaya yetkili olan görevliler her bir maddede ayrı ayrı düzenlenmiş olması ve 112 nci maddede de genel bir düzenleme yapılmış olması nedeniyle Kanunun ek 13 üncü maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 29. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 29 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “Ulaştırma Bakanlığının” ibaresi “Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının” şeklinde değiştirilmiştir.

Teklif eden: 145 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 214 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 143 milletvekili)

2918 sayılı Kanun kapsamında trafik kural ihlali tespit etmeye yetkili görevlilerce (Fahri trafik müfettişi, Karayolları Genel Müdürlüğü yetkilileri, okul geçidi görevlileri, rehber personel ve genel kolluk) düzenlenen kural ihlali tespit tutanakları trafik zabıtasınca idari para cezası karar tutanağına dönüştürülerek ilgililere posta yoluyla tebligata gönderilmektedir. Tebligata gönderilen idari para cezası karar tutanakları üzerinde tespit tutanağını ceza tutanağına gönderen trafik zabıtasının kimlik bilgileri yer aldığından özellikle nüfusu az olan yerlerde zaman zaman sosyal medya üzerinden veya ikamet ettikleri yerlerde personel ve aile bireylerine yönelik hakaret, tehdit veya iftira gibi yöntemlerle görev yapması zorlaştırılmaktadır. Bu nedenle düzenlenen tutanaklara, görevli ve yetkili personelin açık kimliği yerine sadece personel tanıtım numarasının yazılabilmesi ve ayrıca Bakanlık isimlerinin güncellenmesi amacıyla düzenleme yapılmaktadır.

İlk kabul metni

18/1/1985 tarihli ve 245 sayılı KHK'nin 13. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.

Suç ve ceza tutanağı

Trafik suçu işleyenler hakkındaki suç veya ceza tutanağı trafik zabıtası veya yetkili ve görevli kişilerce düzenlenir. Birkaç trafik suçunun bir arada işlenmesi halinde her suç için ayrı ceza uygulanır. Düzenlenen tutanağın bir örneği yerinde ilgiliye verilir. İkinci örnek Emniyet Genel Müdürlüğü Bilgi İşlem Merkezine gönderilir. Suç mahkemece bakılacak suçlardan ise üçüncü örnek beş iş günü içinde ilgili mahkemeye gönderilir. Değilse tahsil için ilgili trafik kuruluşunca takibe alınır. Para cezası kanunda belirtilen süreler sonunda da ödenmezse 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre takip ve tahsil edilmek üzere ilgili mal sandığına gönderilir. Tutanağın bir nüshası da değerlendirmelere esas olmak üzere ilgili birimde saklanır. Para cezaları, yetkili kılınmış olan trafik zabıtası mensuplarına veya trafik kuruluşlarında görevli sayman mutemetlerine ödenebileceği gibi cezayı yazan ilgili trafik kuruluşuna posta ile de gönderilebilir. Posta vasıtasıyla yapılan ödemelerde paranın postaya veriliş tarihi ödeme tarihi sayılır. Paranın yatırıldığı sayman mutemedi tutanağı düzenleyen ilgili trafik kuruluşuna müteakip iş gününde bilgi vermek zorundadır.

18/1/1985 tarihli ve 245 sayılı KHK'nin 13. maddesiyle verilen metin

28/3/1985 tarihli ve 3176 sayılı Kanunun 13. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.

Suç ve Ceza Tutanakları

Bu Kanunda yazılı trafik suçlarını işleyenler hakkında yetki sınırları içinde Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı personeli ile Karayolları Genel Müdürlüğünün ilgili biriminin il ve ilçe kuruluşlarında görevli ve yetkili kılınmış personelince suç veya para cezasına dair tutanak düzenlenir. Bir kaç trafik suçunun bir arada işlenmesi halinde her suç için ayrı ceza uygulanır. Yargı yetkisine giren suçlarla ilgili tutanağın bir sureti ilgili mahkemeye, para cezası tutanağının bir sureti ise ilgili mal sandığına, beş iş günü içinde gönderilir. Para cezaları, Maliye ve Gümrük Bakanlığının sayman mutemetlerine veya mal sandıklarına ödenebileceği gibi, banka veya P.T.T. aracılığı ile de ödenebilir. Para cezalarını tahsil eden banka, P. T. T. ve sayman mutemetleri Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tesbit edilen süre içinde tutanağın düzenlendiği yerin ilgili mal sandığına bilgi vermek zorundadır. Banka ve P.T.T. ile yapılan ödemelerde paranın bankaya yatırıldığı veya postaya verildiği tarih ödeme tarihi sayılır. Birinci fıkraya göre tutanak düzenleyenler, sayman mutemedi olarak görevlendirilemez ve hiç bir şekilde para cezası tahsil edemez. Süresinde ödenmeyen para cezaları için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır. Bu maddenin uygulanmasına ait usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.

7. fıkra: 28/3/1985 tarihli ve 3176 sayılı Kanunun 13. maddesiyle verilen metin

3/11/1988 tarihli ve 3493 sayılı Kanunun 48. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.

Birinci fıkraya göre tutanak düzenleyenler, sayman mutemedi olarak görevlendirilemez ve hiçbir şekilde para cezası tahsil edemez.

8. fıkra: 28/3/1985 tarihli ve 3176 sayılı Kanunun 13. maddesiyle verilen metin

3/11/1988 tarihli ve 3493 sayılı Kanunun 48. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.

Süresinde ödenmeyen para cezaları için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

4. fıkra: 28/3/1985 tarihli ve 3176 sayılı Kanunun 13. maddesiyle verilen metin

3/11/1988 tarihli ve 3493 sayılı Kanunun 48. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.

Para cezaları, Maliye ve Gümrük Bakanlığının sayman mutemetlerine veya mal sandıklarına ödenebileceği gibi, banka veya PTT aracılığı ile de ödenebilir.

5. fıkra: 28/3/1985 tarihli ve 3176 sayılı Kanunun 13. maddesiyle verilen metin

3/11/1988 tarihli ve 3493 sayılı Kanunun 48. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.

Para cezalarını tahsil eden banka, PTT ve sayman mutemetleri Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit edilen süre içinde tutanağın düzenlendiği yerin ilgili mal sandığına bilgi vermek zorundadır.

6. fıkra: 28/3/1985 tarihli ve 3176 sayılı Kanunun 13. maddesiyle verilen metin

3/11/1988 tarihli ve 3493 sayılı Kanunun 48. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.

Banka ve PTT ile yapılan ödemelerde paranın bankaya yatırıldığı veya postaya verildiği tarih ödeme tarihi sayılır.

4. fıkra: 3/11/1988 tarihli ve 3493 sayılı Kanunun 48. maddesiyle verilen metin

12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 24. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.

Para cezaları yetkili memurlarca derhal tahsil edilir. Bu tahsilat makbuz karşılığında yapılır. Bu makbuzlar damga vergisinden muaftır.

5. fıkra: 3/11/1988 tarihli ve 3493 sayılı Kanunun 48. maddesiyle verilen metin

12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 24. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.

Para cezaları derhal tahsil olunamadığı takdirde “ceza tutanağı” tanzim edilir ve bir sureti ilgili mal sandığına 7 iş günü içinde gönderilir.

6. fıkra: 3/11/1988 tarihli ve 3493 sayılı Kanunun 48. maddesiyle verilen metin

12/7/2013 tarihli ve 6495 sayılı Kanunun 24. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.

Birinci fıkraya göre yetkili kılınmış personel, sayman mutemeti olarak görevlendirilmeden, makbuz karşılığı para cezası tahsil eder.