Cezaların Uygulanması
KTK Madde 116 — Tescil plakasına göre tutanak düzenlenmesi:
Tescil plakasına göre tutanak düzenlenmesi:
(Değişik birinci fıkra: 25/6/1988 – KHK – 330/8 md.; Aynen Kabul: 31/10/1990 – 3672/7 md.) Trafiği tehlikeye düşürecek, engel olacak şekilde veya yasaklanmış yerlerde park etmiş araçlara veya trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenmiş bulunan, karayolları ağırlık kontrol mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlilerin ikazına rağmen tartı sistemine girmeden seyrine devam eden ve sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenir.
Para cezasının ödenmesi gerektiği hallerde trafik kaydında araç sahibi olarak görülen kişiye cezayı ödemesi için posta yoluyla tebligat yapılır, bu şekilde tebliğ edilemeyen tutanaklar ilgili tahsil dairesinin ilân asmaya mahsus yerinde liste halinde ilân edilir, ilân tarihini takip eden otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır ve bu cezalar 114 ve 115 inci maddelerde belirtilen şekilde takip ve tahsil olunur.[85]
(Mülga üçüncü fıkra: 16/6/2009-5904/39 md.)
(Mülga dördüncü fıkra: 16/6/2009-5904/39 md.)
(Mülga beşinci fıkra: 16/6/2009-5904/39 md.)
(Son fıkra mülga: 3/11/1980 – 3493/53 md.)
(Ek fıkra:12/2/2026-7574/31 md.) Trafik kural ihlalinin yapıldığı aracın ihlal tarihinde kiralandığının, 26/6/1973 tarihli ve 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanununun ek 3 üncü maddesi kapsamında genel kolluk kuvvetlerinin denetimine hazır bulundurulan veriler üzerinden tespit edilmesi ve tebligata uygun bir adresinin bulunması halinde idari para cezası karar tutanağı kiracı adına düzenlenerek tebliğ edilir ve ceza kiracıdan tahsil edilir. Ancak bu kiralama 4925 sayılı Kanun kapsamında bulunan yetki belgesi sahibi taşımacının sorumluluk ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz.
İçtihatlar
KTK 116/11 karar
Yargıtay 19. Ceza Dairesi
E. 2015/2602 · K. 2015/1509 · 14.05.2015
2918 sayılı Yasa’nın 116. maddesinin birinci fıkrasında sayılan ihlaller nedeniyle, sürücüsü tespit edilemeyen araçlara tescil plakalarına göre ceza veya suç tutanağı düzenlenmesi, bir trafik kuralının ihlal edildiğine dair suç isnad niteliğinde olup suçsuzluk karinesine aykırılık taşımamaktadır.
Madde geneli3 karar
Yargıtay 19. Ceza Dairesi
E. 2015/46 · K. 2015/746 · 22.04.2015
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 116. maddesi, trafik kural ve yasaklarına aykırı davranışları belirlenen ancak sürücüsü tespit edilemeyen araçlara, trafik zabıtasınca tescil plakasına göre ceza veya suç tutanağı düzenleme olanağı tanıyan bir kuraldır.
Yargıtay 19. Ceza Dairesi
E. 2015/2544 · K. 2015/1530 · 14.05.2015
Dosya kapsamına göre, kırmızı ışık ihlali yaptığı tespit edilen muteriz hakkında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 116. maddesindeki yetkiye dayanılarak tescil plakasına düzenlendiği anlaşılan idari para cezasına karşı muteriz tarafından yapılan başvuru üzerine, Sulh Ceza Mahkemesince, aracın durdurularak sürücüsünün tespit edilmesi ve sürücünün yüzüne karşı ceza tutanağının düzenlenmesi gerekirken, tescil plakasına göre ceza tutanağı düzenlemesinin 2918 sayılı Kanun’un 116. maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulüne karar verilmiş ise de,
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
E. 2021/26185 · K. 2023/4120 · 21.03.2023
Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan 12.07.2021 tarihli kusur raporunda davacının desteği durumundaki araç sürücüsünün KTK'nın 82 nci maddesi kapsamında arkadan çarpma sebebiyle kazanın gerçekleşmesinde tam kusurlu olduğu, sigortalı araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı yönündeki tespite göre davanın reddine karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince ise davacıların itirazı üzerine 02.10.2021 tarihinde alınan yeni bir bilirkişi raporunda, davacıların desteği olan motosiklet sürücüsünün emniyet şeridinde seyrini sürdürürken kaza mahallinde emniyet şeridinde arıza nedeniyle durmakta olan çekiciye bağlı dorsenin sol arka kısımlarına çarpması sonucu gerçekleşen trafik kazasında KTK'nın 84-d…
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Dipnotlar ve değişiklikler1
[85]16/7/2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunun 59 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “ödemesi için tebligat yapılır ve” ibaresi, “ödemesi için posta yoluyla tebligat yapılır, bu şekilde tebliğ edilemeyen tutanaklar ilgili tahsil dairesinin ilân asmaya mahsus yerinde liste halinde ilân edilir, ilân tarihini takip eden otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır ve” şeklinde değiştirilmiştir.
Madde gerekçeleri3
İlk kabul gerekçesi
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Madde 103. — Tescil plakasına göre tutanak düzenlenmesi;
Getirilen bu hükümle yeni bir uygulamaya başlanacak sürücüsü tespit edilemeyen araçlarla trafik suçu işleyenlerin gıyabında tutanak düzenlenecektir.
Böylece, yasak yerlere park ettikleri için bulunamayanlar seyir halinde suç işleyip durdurulamayan veya kaçanlar cezasız kalmamış olacaktır. Plakaya ceza yazmaya sadece trafik zabıtası yetkili kılınmıştır.
Not: Kanunun 116 ncı maddesi tasarının 103 üncü maddesine karşılık gelir (Danışma Meclisi metninde 116 ncı madde). Gerekçe Hükümet tasarısının metnine aittir; madde Danışma Meclisi ve Millî Güvenlik Konseyinde görüşülmüştür. Millî Güvenlik Konseyi İçişleri Komisyonu Danışma Meclisi metninin 116 ncı maddesini değiştirmiştir (rapor, bent 26). Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.
TBMM · Millî Güvenlik Konseyi S. Sayısı 678 (MGK 1/539, Danışma Meclisi 1/116; Danışma Meclisi S. Sayısı 397; Millî Güvenlik Konseyi 169. Birleşim tutanağına ekli), Hükümet tasarısının madde gerekçesi (madde 103), s. 1116/7/2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunun 59. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
16/7/2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunun 59 uncu maddesiyle bu fıkrada yer alan “ödemesi için tebligat yapılır ve” ibaresi, “ödemesi için posta yoluyla tebligat yapılır, bu şekilde tebliğ edilemeyen tutanaklar ilgili tahsil dairesinin ilân asmaya mahsus yerinde liste halinde ilân edilir, ilân tarihini takip eden otuzuncu gün tebligat yapılmış sayılır ve” şeklinde değiştirilmiştir.
Gerekçe bulunamadı: Tasarının 57 nci maddesi (birçok kanunda değişiklik yapan madde) 2918 sayılı Kanunun 116 ncı maddesinin ikinci fıkrasını da değiştirir; bu maddenin gerekçesi ve Plan ve Bütçe Komisyonu raporu bu değişikliği açıklamaz.
TBMM16/6/2009 tarihli ve 5904 sayılı Kanunun 39. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Mülga üçüncü fıkra: 16/6/2009-5904/39 md.)
Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)
Maddeyle, 320 sayılı Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca tertip edilen şans oyunlarının lisansının özel hukuk tüzel kişilerine verilmesi halinde, hak ve yetkinin devredildiği kişinin düzenlemiş olduğu tüm şans oyunlarından dağıtılan ikramiyelerin istisna haddini aşan kısımları üzerinden veraset ve intikal vergisi kesintisi yapılması amaçlanmaktadır. Yine, Spor Toto Teşkilat Başkanlığınca futbol dışındaki spor dalları üzerine de müşterek bahis düzenlenmeye başlandığından, yapılan ibare değişiklikleriyle tüm spor dalları üzerine tertiplenen şans oyunlarından kazanılan ikramiyelerin istisna haddini aşan kısımları üzerinden veraset ve intikal vergisi kesintisi yapılması amaçlanmaktadır.
Yapılan düzenlemeyle, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununda yer alan “Katma” ibareleri “Özel” şeklinde değiştirilerek 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile tanımı yapılan bütçe uygulamalarına paralellik sağlanmakta ve 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun hükümlerine uyum sağlamak amacıyla, anılan Kanunun 16 ve 29 uncu maddelerinde yer alan parasal tutarlarda gerekli değişiklikler yapılarak, arazi vergisine ilişkin istisna tutarı uygulanabilir hale getirilmektedir.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 56 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci cümlesinde yer alan “nakdi” ibaresi kaldırılmak suretiyle, üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitülerine makbuz mukabilinde yapılan nakdi bağışların yanısıra ayni bağışların tamamının da gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince beyanname üzerinde gösterilmek şartıyla beyan edilen gelir ve kurum kazancından indirilebilmesi sağlanmaktadır.
Uygulanan trafik cezaları için itiraza ilişkin olarak 5326 sayılı Kabahatler Kanunu hükümlerinin uygulanacak olması nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 116 ncı maddesinin aynı hususları düzenleyen, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralarının yürürlükten kaldırılması öngörülmektedir.
13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun 39 uncu maddesinde düzenlenen özel iletişim vergisinin mükellefi, Telekomünikasyon Kurumu tarafından yetkilendirilmek suretiyle telekomünikasyon alt yapısı kurup işleten veya telekomünikasyon hizmeti sunan işletmecilerdir. 5/11/2008 tarihli ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu yürürlüğe girmeden önceki düzenlemeye göre, telekomünikasyon hizmeti sunan işletmecilerin 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu uyarınca Telekomünikasyon Kurumuyla görev veya imtiyaz sözleşmesi imzalamak veya bu Kurumdan ruhsat veya genel izin almak suretiyle yetkilendirilmesi gerekmekteydi.
5809 sayılı Kanunda, yetkilendirme türleri, bildirim ve kullanım hakkı olarak belirlenmiş ve yetkilendirme ile ilgili hükümlerin Kanunun yayımını izleyen 6 ay sonra, diğer hükümlerin ise Kanunun yayımı tarihi itibarıyla yürürlüğe gireceği düzenlenmiştir. Ayrıca, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, telekomünikasyon ruhsatı veya genel izin ile yetkilendirilmiş olan işletmecilerin, bu Kanun uyarınca Kuruma bildirimde bulunmuş veya gerekli olduğu durumlarda yetkilendirmelerindeki süre ile sınırlı olarak kullanım hakkı almış sayılacağı ve Kurumla imzalanmış olan görev ve imtiyaz sözleşmelerinin; süre bitimi, fesih, iptal veya başkaca herhangi bir nedenle sona ermelerine kadar mevcut hükümleri uyarınca geçerliliklerini devam ettireceği hüküm altına alınmıştır.
5809 sayılı Kanunun yetkilendirme ile ilgili hükümlerinin yürürlüğe gireceği 10/5/2009 tarihinden itibaren, 406 sayılı Kanun uyarınca Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuyla görev veya imtiyaz sözleşmesi imzalamak suretiyle veya 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu uyarınca bu Kuruma bildirim yapılması veya bu Kurumca kullanım hakkı verilmesi yoluyla yetkilendirilen veya yetkilendirilmiş sayılan işletmeciler elektronik haberleşme hizmeti sunabileceklerdir.
Yapılan düzenleme ile 5809 sayılı Kanunun yetkilendirmeye ilişkin hükümlerinin 10/5/2009 tarihinde yürürlüğe girmesi dikkate alınarak 6802 sayılı Kanunun “Özel iletişim vergisi” başlıklı 39 uncu maddesinde kurum, hizmet tanımları ve yetkilendirmeye ilişkin gerekli değişiklikler yapılmaktadır.
TBMM · S. Sayısı 385, 1/692 esas numaralı tasarının madde gerekçesi (madde 14), s. 7–812/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 31. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Ek fıkra:12/2/2026-7574/31 md.)
Teklif eden: 145 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 214 başlığı: adı yazılan 2 milletvekili ile 143 milletvekili)
Anayasa Mahkemesinin 29/11/2012 tarihli ve E.2012/106, K.2012/190 sayılı kararında, kişinin salt araç sahibi olmasından dolayı doğrudan ceza yazılamayacağı belirtilmektedir. Nitekim yargı mercilerince kiralık araçlar ile trafik kural ihlali durumunda, cezanın aracın kiralama süresi içinde araç sahibi yerine kiralayana yöneltilmesi gerektiği yönünde kararlar verilmektedir. Bu durum, trafik ihlalinin gerçekleştiği anda aracın kiralanmış olduğunun tespiti halinde cezanın kiralayana kesilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak mevcut düzenlemelerde bu konuda açık bir hüküm bulunmaması sebebiyle cezalar doğrudan araç sahibi üzerine yazılmakta ve daha sonra sorumluluğun kiralayana devri aşamasında hukuki sorunlar yaşanmaktadır. Bu sebeplerle trafik kural ihlalinin yapıldığı anda aracın kiralandığının tespit edilmesi halinde cezanın kiralayana düzenlenebilmesi amacıyla madde metnine yeni bir fıkra eklenmektedir.
Yapılan düzenlemeyle, kiralık araçlarda trafik kural ihlallerine ilişkin cezaların araç sahibi yerine, aracın kiralama süresi boyunca sorumluluğu üstlenen kiralayana yöneltilmesi ve tahsil edilmesi amaçlanmaktadır. Bu şekilde cezaların doğru muhataba yönlendirilmesi sağlanarak hukuki belirsizliklerin ve mağduriyetlerin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.
Ayrıca kiralama işleminin, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında bulunan yetki belgesi sahibi taşımacının sorumluluk ve yükümlülüklerini ortadan kaldırmayacağı da hüküm altına alınmaktadır.
Not: Kanunlaşan metin tasarı/teklif metninden farklıdır (komisyonda ya da Genel Kurulda değiştirilmiştir); gerekçe tasarı/teklif metnine aittir.
TBMM · S. Sayısı 214, 2/3138 esas numaralı teklifin madde gerekçesi (madde 31), s. 18İlk kabul ve önceki metinler4
beşinci fıkra: ilk kabul metni
16/6/2009 tarihli ve 5904 sayılı Kanunun 39. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.
İtiraz üzerine verilen kararlar kesindir.
Resmî Gazete · 18 Ekim 1983, Sayı 18195dördüncü fıkra: ilk kabul metni
16/6/2009 tarihli ve 5904 sayılı Kanunun 39. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.
İtiraz ödemeyi ve ödeme ile ilgili süreyi durdurur.
Resmî Gazete · 18 Ekim 1983, Sayı 18195son fıkra: ilk kabul metni
3/11/1988 tarihli ve 3493 sayılı Kanunun 53. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.
Birinci fıkrada belirtilen fiiller mahkemece ceza tayinini gerektiriyorsa tutanak ilgili mahkemeye tevdi edilir.
Resmî Gazete · 18 Ekim 1983, Sayı 18195üçüncü fıkra: ilk kabul metni
16/6/2009 tarihli ve 5904 sayılı Kanunun 39. maddesiyle yürürlükten kaldırıldı.
Bu şekilde uygulanan cezalar için araç sahipleri cezanın tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde yetkili mahkemeye itiraz edebilirler.
Resmî Gazete · 18 Ekim 1983, Sayı 18195Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.