Özel Durumlar
KTK Madde 104 — Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunanlar:
Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunanlar:
Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım – satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir.
(Değişik: 17/10/1996-4199/35 md.) Yukarıda yazılı teşebbüs sahipleri kendilerine bırakılan motorlu araçların tümünü kapsamak üzere esasları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilecek bir zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırmaya ve denetimlerde bu sigortanın yapıldığını belgelemeye mecburdurlar.
İşletenin sorumluluk sigortasına ilişkin hükümler, burada da uygulanır.
Motorlu araçları mesleki veya ticari amaçlar için elinde bulunduran teşebbüs sahipleri bu araçların yönetmelikte gösterilecek biçimde bir defterini tutmakla yükümlüdürler.
(Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.) Bu madde hükümlerine uymayan teşebbüs sahipleri, 108 000 000 lira hafif para cezası ile cezalandırılırlar.
(Ek: 17/10/1996-4199/35 md.) İkinci fıkrada sözü edilen sigortayı yaptırmayan teşebbüs sahiplerinin bu işyerleri, mahallin en büyük mülki amirince 15 güne kadar faaliyetten men edilir.
İçtihatlar
KTK 104/11 karar
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu
E. 2018/78 · K. 2018/1957 · 18.12.2018
2918 Sayılı KTK'nin 85. maddesinde motorlu aracın işletilmesinden doğan zararlardan işletenin sorumlu olduğu belirtilmiş olup işletenin kim olduğu 3. maddede açıklanmıştır. Aynı Yasanın 104.maddesinde motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibinin gözetim, bakım, onarım, alım-satım araçta değişiklik yapılması amacıyla veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın neden olduğu zararlardan dolayı işleten gibi sorumlu olacağı düzenlenmiştir. Bu halde aracın trafikte adına kayıtlı olduğu işletenin bu zararlardan sorumlu olmadıkları hüküm altına alınmıştır.
Madde geneli4 karar
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
E. 2023/7715 · K. 2023/12228 · 20.11.2023
Böylece 2918 sayılı Kanun'un 104 üncü maddesi kapsamında teminat verilmesi durumunda sigortacı, motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüs sahibine düşen hukuki sorumluluğu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları kapsamında teminat altına alır. Söz konusu motorlu aracın teşebbüs sahibinin sorumluluğunda bulunduğu sırada üçüncü kişilere vermiş olduğu anılan Genel Şartlar kapsamına giren zararlar, hasar tarihinde yürürlükte olan motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunanlar için belirlenen sigorta limitlerine kadar teminat altına alınmıştır. …
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
E. 2022/14202 · K. 2024/1500 · 13.02.2024
… Aracın sürücüsü de bu hususu doğrulamıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 104/1.maddesinde “motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım-satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir” denilmektedir. …
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
E. 2022/13660 · K. 2022/15501 · 24.11.2022
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 104/I. maddesinde, " Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım – satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur. Aracın işleteni ve araç için zorunlu mali sorumluluk sigortası yapan sigortacısı bu zararlardan sorumlu değildir." düzenlemesi yer almaktadır. …
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
E. 2021/3531 · K. 2021/2784 · 10.06.2021
Davalı vekili KTK 104. maddesine göre sorumluluklarının bulunmadığı yönünde savunma yapmıştır. KTK 104. Madde “Motorlu araçlarla ilgili mesleki faaliyette bulunan teşebbüslerin sahibi, gözetim, onarım, bakım, alım - satım, araçta değişiklik yapılması amacı ile veya benzeri bir amaçla kendisine bırakılan bir motorlu aracın sebep olduğu zararlardan dolayı; işleten gibi sorumlu tutulur.” hükmünü amirdir. Motorlu aracın, motorlu araçla ilgili mesleki faaliyette bulunana bırakılması durumunda KTK m. 104’teki şartları taşıyan farazi işleten teşebbüs sahibi de işleten gibi sorumlu olacaktır. …
Künyeler hukuk sitelerinin madde yazılarından ve resmî kaynakta madde aramasından toplandı, her biri resmî kaynakta doğrulandı; gösterilen kısım kararın resmî metninden alındı. Güncelleme: 2026-11-01. Atıftan önce tam metni okuyun.
Madde gerekçeleri2
İlk kabul gerekçesi
104 üncü maddede motorlu araç onarım, gözetim, alım satımı gibi işlerle uğraşanların kendilerine bu gaye ile tevdi edilmiş araçlarla (mesela deneme maksadı ile yola çıktığında) kaza yapmaları halinde işleten gibi sorumlu olmalarını, bunun için de sigorta yapmaları mecburiyetini düzenleyen yeni bir madde olarak kabul edildi.
Bu sorumluluk arasına (karayoluna çıkmaksızın o işyerinde tevdi edildiği yerde) yanan aracın zararını da işletme sahiplerince sigortadan karşılanması hususunun dahil edilmesi hususu tartışıldı, bunun Borçlar Kanunundaki umumî hükümlerle halledilmesi fikri ağırlık kazandı.
Not: Danışma Meclisi Bayındırlık, Ulaştırma, İmar ve İskân, Turizm ve Tanıtma Komisyonunca eklenen hüküm: Hükümet tasarısında karşılığı ve madde gerekçesi yoktur; metin komisyon raporundaki açıklamadır. Komisyon tasarının hukukî sorumluluk ve sigorta bölümünü yeniden düzenlemiş ve 86 ncı maddeden sonrasını yeniden numaralamıştır. Millî Güvenlik Konseyi İçişleri Komisyonu Danışma Meclisi metninin 104 üncü maddesini değiştirmiştir (rapor, bent 23). Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.
TBMM · Danışma Meclisi S. Sayısı 397 (1/116; Danışma Meclisi 114. Birleşim tutanağına ekli), Danışma Meclisi Bayındırlık, Ulaştırma, İmar ve İskân, Turizm ve Tanıtma Komisyonu raporu (komisyonca eklenen hükmün açıklaması), s. 1717/10/1996 tarihli ve 4199 sayılı Kanunun 35. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik: 17/10/1996-4199/35 md.)
Gerekçe bulunamadı: Kanunun 35 inci maddesi S. Sayısı 99'a 1 inci Ek metninde İçişleri Komisyonunca yazılmıştır (ikinci fıkra ve faaliyetten men fıkrası); tasarıda karşılığı yoktur. S. Sayısı 99 raporu yalnız 104, 105 ve 108 inci maddelerdeki «Ticaret Bakanlığı» ibaresinin değiştirilmesini öngören önergeyi anar; 99'a 1 inci Ek raporu madde açıklaması içermez.
TBMM21/5/1997 tarihli ve 4262 sayılı Kanunun 4. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi
(Değişik: 21/5/1997-4262/4 md.)
Teklif eden: 1 milletvekilinin teklifi (S. Sayısı 192 başlığı)
Bu gerekçe birden çok maddedeki değişikliği birlikte açıklar (104. madde, 13. madde, 14. madde, 16. madde, 17. madde, 18. madde, 28. madde, 30. madde, 37. madde, 44. madde, 52. madde, 53. madde, 54. madde, 57. madde, 58. madde, 59. madde, 60. madde, 61. madde, 62. madde, 63. madde, 64. madde, 68. madde, 69. madde, 71. madde, 75. madde, 76. madde, 77. madde, 82. madde, 91. madde, 94. madde, 99. madde, 101. madde, 118. madde, 123. madde).
Teklifin 4, 5 ve 6 ncı maddeleri, yukarıda belirtilen ceza maddelerindeki uyumsuzluğu gidermeyi amaçlamaktadır. Ancak; 4199 sayılı Kanunla getirilen sistematik kanun tekniğine uygun değildir. Komisyonumuzda, ceza hükümlerindeki uyumsuzluğun biraz da kanun tekniğine uygun olmayan bu sistematikten kaynaklandığı belirtilmiştir. Komisyonumuz bu nedenle, 4, 5 ve 6 ncı maddelerde yapılan düzeltmelerin, gözden kaçabilecek başka uyumsuzluklara yol açabileceğini düşünerek, 4199 sayılı Kanunun cezalarla ilgili sistematiğinin değiştirilmesini kararlaştırmıştır. Komisyonumuz ceza hükmü taşıyan bütün maddeleri tarayarak ayıklamış ve ek 3 üncü maddedeki cezaları bu maddeden çıkararak ilgili maddelerin içine yerleştirmiş, buna paralel olarak da 4199 sayılı Kanunun 47 nci maddesinin ikinci fıkrasını yürürlükten kaldırmıştır. Böylece 4, 5 ve 6 ncı maddedeki değişikliklerin tümü, 4 üncü madde olarak kabul edilmiştir.
Not: Teklifin 4, 5 ve 6 ncı maddeleri yalnız bazı ceza hükümlerini düzeltiyordu; İçişleri Komisyonu ek 3 üncü maddedeki cezaları ilgili maddelerin içine yerleştirerek çerçeve 4 üncü maddeyi yazmıştır. Bu maddedeki ceza hükmünün teklifte madde gerekçesi yoktur; metin komisyon raporundaki açıklamadır. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.
TBMM · S. Sayısı 192 (2/586; 20. Dönem 94. Birleşim tutanağına ekli), İçişleri Komisyonu raporu (komisyonca eklenen hükmün açıklaması), s. 6Gösterilen metin mevcut konsolide metindir. Hukuki işlemden önce resmî kaynağı kontrol edin; bu uygulama hukuki görüş yerine geçmez.