AvK Madde 35 — Yalnız avukatların yapabileceği işler:

26/2/1970 tarihli ve 1238 sayılı Kanunun 1. maddesiyle verilen metnin gerekçesi

Teklif eden: 1 milletvekilinin teklifi (2/177; M. Meclisi S. Sayısı 45 başlığı)

Madde 35. — Bu maddede değişiklik yapılmasına mütedair tekliflerden, Kırklareli Milletvekili Mehmet Atagün'ün teklifi, Komisyonumuzca birinci fıkrasındaki (sair adalet daireleri) ibaresi çıkartılmak suretiyle aynen kabul edilmiştir.

Yalnız avukatların yapabileceği işleri düzenliyen bu maddenin birinci fıkrasında yer alan «adlî işlemleri takibetme» tâbiri, yargı yetkisini haiz organlar dışında kalan adalet dairelerindeki adlî nitelikteki işlemleri de kapsadığından, (sair adalet daireleri) ibaresinin bir tekrar mahiyetinde olduğu sonucuna varılarak fıkra metninden çıkarılması uygun görülmüştür.

Maddenin bu şekliyle kabulü sonucunda uygulamada sızlanma ve şikâyetlere yol açan (resmî dairelerdeki çekişmeli ve çekişmesiz işlerin) de yalnız baroda yazılı avukatlar eliyle takibedilmesi durumu ortadan kaldırılmıştır. Yeni metin muvacehesinde, belli derecede hısım yahut iş sahibinin eşi olmaya da lüzum kalmadan birinci fıkra dışında kalan resmî dairelerdeki çekişmeli ve çekişmesiz bütün işleri, iş sahibinin vekâletini haiz herkes takibedebilecektir. Yargı yetkisini haiz organlar dışında kalan adalet dairelerindeki adlî nitelikte olmıyan (meselâ icra dairesince tahsil edilen paranın tahsili gibi) işlerin de iş sahibinin vekâletini haiz bulunan fakat avukat olmayan herkes tarafından takibi bu suretle imkân dâhiline girmiş olacaktır. Bu sonucun da uygulamada yaratacağı ferahlık izahtan vârestedir.

Maddenin ikinci fıkrası hükmüyle de, mülga 3499 sayılı Avukatlık Kanununun 23 ncü maddesinin uygulanmasında bâzı resmî dairelerin (çekişmesiz işleri avukatın vekâleten takibedemiyeceği) şeklindeki yanlış tutum ve anlayışlarının, bu maddenin birinci fıkrasının uygulamasında da tekrar edilmesi önlenmiş olacaktır. Yani birinci fıkra dışında kalan resmî dairelerdeki ister çekişmeli, ister çekişmesiz olsun bütün işleri avukatlar da takibedebileceklerdir.

Bu maddenin değiştirilmesini de kapsıyan diğer kanun teklifinde, birinci fıkraya (avukatlara aittir) sözlerinden önce (aslolarak) kelimesinin konulması ve son fıkradan önce de dördüncü fıkra olarak «bunun dışında mahallî şartların ve konunun özelliği bir avukatın takibine lüzum ve zaruret göstermiyen hallerde resmî dairelerdeki işler için herkes güvendiğine vekâlet verebilir.» fıkrasının ilâve edilmesi istenilmektedir. Birinci fıkraya ilâvesi istenen (aslolarak) kelimesi bu fıkradaki kesinliği ortadan kaldıracağı gibi, istisnaları gösteren mütaakip fıkralardaki hükümler muvacehesinde de iltibaslara sebebiyet verecek nitelikte bir fazlalık teşkil edeceğinden kabule şayan görülmemiştir.

Getirilmek istenen dördüncü fıkrada kullanılan tâbirler tamamen takdire kalan hususlara taallûk ettiği halde, bu takdiri kimin ve hangi objektif ölçüler dâhilinde yapacağı da gösterilmediğinden uygulamada birçok zorluklar yaratacaktır. Bu fıkranın kabulü halinde muhtelif yerlerde çeşitli uygulamalar olacak ve takdirin isabetsizliği hususunda şikâyetler ve sızlanmaların arkası alınamıyacaktır. Bu itibarla doğuracağı mahzurlar karşısında bu değişiklik dahi Komisyonumuzun kabulüne mazhar olmamış ve madde bu anlayış içersinde düzenlenmiştir.

Not: Adalet Komisyonu birleştirdiği teklifleri tek metin haline getirip «gerekçeleri de madde sırasına göre» yazmıştır; gerekçe Komisyonun kabul ettiği metne aittir. Millet Meclisi Genel Kurulu metni önergesiz kabul etmiş (3 üncü Dönem 43 üncü Birleşim, 9.2.1970), Cumhuriyet Senatosu Millet Meclisi metnini aynen kabul etmiştir (9 uncu Toplantı 45 inci Birleşim, 26.2.1970). Madde, birleştirilen tekliflerden 2/177 esas numaralı teklifin metniyle kabul edilmiştir. Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

23/1/2008 tarihli ve 5728 sayılı Kanunun 329. maddesiyle yapılan değişikliğin gerekçesi

(Değişik üçüncü fıkra: 23/1/2008-5728/329 md.)

Teklif eden: Hükümet tasarısı (Bakanlar Kurulu)

Fıkranın (ç) bendiyle, Kanunun 35 inci maddesinin üçüncü fıkrası değiştirilmiştir.

Maddeyle, fıkrada yer alan para cezasının idarî para cezası olduğu belirtilmiş ve bu para cezasının mahallî mülkî amir tarafından verileceği hükme bağlanmıştır. Diğer yandan, idarî yaptırım kararlarının verilmesi, kanun yolu, kesinleşmesi, takip ve tahsil usulü Kabahatler Kanununun genel hükümler kısmında ayrıntılı olarak düzenlendiğinden bu hükümlere madde metninde yer verilmemiştir.

Not: Bent Adalet Komisyonunda değiştirilerek kabul edilmiştir; gerekçe tasarı metnine aittir. Adalet Komisyonu raporu: «1136 sayılı Kanunun 35 inci maddesinde değişiklik yapılmasını öngören fıkranın (ç) bendinde, maddenin üçüncü fıkrasında mahalli mülki amir tarafından verilmesi öngörülen idari para cezasının eylemin dava ile ilgili olup hukuki nitelikte olması itibariyle Cumhuriyet savcısı tarafından verilmesinin daha uygun olacağı düşüncesiyle bu yönde değişiklik yapılmak suretiyle, Alt Komisyon tarafından yapılan değişiklik, Komisyonumuzca kabul edilmiş ve söz konusu bent, 357 nci madde olarak kabul edilmiştir.» Madde Genel Kurulda kabul edilen önergeyle değiştirilmiştir (aşağıda).

Tasarının 357 nci maddesi ile 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 35 inci maddesinin üçüncü fıkrası değiştirilmekte ve Türk Ticaret Kanununun 272 nci maddesinde ön görülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatiflerinin sözleşmeli bir avukat bulundurma zorunluluğuna aykırı davranmaları hâlinde Cumhuriyet savcısı tarafından sözleşmeli avukat tayin etmedikleri her ay için, sanayi sektöründe çalışan onaltı yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgarî ücretin bir aylık brüt tutarı kadar idarî para cezası verilmesi öngörülmektedir. Fıkrayla yaptırım altına alınan fiilin önemi ile ihlalin niteliğine göre yaptırımın artırılması amacıyla iş bu önerge verilmiştir.

Not: Üçüncü fıkradaki «asgarî ücretin bir aylık brüt tutarı» ibaresinin «iki aylık» olarak değiştirilmesini isteyen önergenin gerekçesidir; Komisyon takdire bırakmış, Hükümet katılmış, önerge ve madde kabul edilmiştir (23 üncü Dönem 2 nci Yasama Yılı 49 uncu Birleşim, 15.1.2008, s. 221–223). Sayfa taranmış görüntüdür; metin görüntüyle sözcük sözcük okunarak yazılmıştır.

İlk kabul metni

26/2/1970 tarihli ve 1238 sayılı Kanunun 1. maddesiyle bütünüyle değiştirildi.

Yalnız avukatların yapabileceği işler

Kanun işlerinde ve hukukî meselelerde mütalâa vermek, mahkeme, hakem veya yargı yetkisini haiz bulunan diğer organlar huzurunda özel ve tüzel kişilere ait hakları dava etmek ve savunmak, bu işlere ait bütün evrakı düzenlemek, adlî işlemleri ve resmî dairelerde çekişmeli ve çekişmesiz işleri takip etmek, yalnız baroda yazılı avukatlara aittir. Dava açmaya yeteneği olan herkes kendi davasını bizzat açabilir ve işini takip edebilir. Usul ve füru ile nesep ve sebepten ikinci dereceye kadar (bu derece dahil) civar hısımları ve eşler birbirlerinin yargı mercileri ve adalet daireleri dışında kalan resmî dairelerdeki işlerini vekâleten takip edebilirler. Hukuk ve Ceza Muhakemeleri Usulleri kanunları ile diğer kanun hükümleri saklıdır.